دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد در گزارش جدید خود گفته است که براساس تخمینها، ذخایر تریاک در افغانستان میتواند تا پایان سال ۲۰۲۶ ادامه داشته باشد.
این تخمین براساس محاسبه میزان مصرف مواد افیونی، پیش از ممنوعیت کشت تریاک در افغانستان و پس از آن، صورت گرفته است.
در گزارش دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل که امروز (جمعه، ۵ سرطان) منتشر شد، آمده است که از اواخر سال ۲۰۲۵، دادههای مربوط به مصرف مواد مخدر گزارششده توسط مردان در افغانستان، نشاندهنده تغییر در الگوی مصرف مواد بوده است.
براساس این گزارش، دادهها نشان میدهد که از سال ۲۰۲۵، تعداد مصرفکنندگان مواد افیونی مانند تریاک و هروئین، کمتر از مصرفکنندگان مواد افیونی دارویی و آرامبخشها بوده است که میتواند نشاندهنده کاهش دسترسی به تریاک و هروئین در سالهای اخیر باشد.
در گزارش سازمان ملل آمده است که بازارهای اصلی هروئین همچنان با محدودیتهای عرضه مواجه هستند و ممکن است برخی از بازارها زودتر از سایرین دچار کمبود شوند.
در گزارش آمده است که کاهش خلوص و افزایش قیمت هروئین در سطح خردهفروشی و عمدهفروشی در سالهای اخیر، بهطور جدی به اختلال در عرضه اشاره دارد.
در گزارش اشاره شده است که قیمت هر گرم هروئین خالص افغانستان در سطح خردهفروشی در ۱۲ بازار، در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، دو برابر شده و از حدود ۲۵۰ دالر برای هر گرم خالص به نزدیک ۵۰۰ دالر رسیده است.
سازمان ملل افزوده است که نشانههایی از کاهش مصرف هروئین در برخی از شاخصهای مرتبط با گزارشهای صحی نیز قابل مشاهده است.
به عنوان مثال، پذیرشهای مربوط به درمان اعتیاد به هروئین در ۱۷ کشور از ۱۹ کشوری که دادههای مربوط به سال ۲۰۲۴ را گزارش کردهاند، پس از آنکه در دو سال گذشته روند مشخصی نداشت، کاهش یافته است. اگرچه این دادهها از نظر تعداد محدود بوده و ارقام جهانی اولیه هستند، اما میتوانند به کاهش احتمالی مصرف هروئین در برخی از بازارهای مواد مخدر اشاره داشته باشند.
جابهجایی کشت تریاک به کشورهای اطراف افغانستان
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل گفته است که به نظر میرسد بخشی از کشت خشخاش به کشورهای اطراف افغانستان جابهجا شده باشد.
طبق گزارش این دفتر، دادههای مربوط به قیمت تریاک در افغانستان نشان میدهد که قیمت عمدهفروشی تریاک خشک در سال گذشته از ۸۰۰ دالر به ۶۰۰ دالر در هر کیلوگرم کاهش یافته است.
براساس گزارش سازمان ملل، این موضوع با افزایش مورد انتظار قیمتها در نتیجه ممنوعیت کشت تریاک در افغانستان در تضاد است.
علاوه بر این، مساحت ریشهکنی کشت تریاک که به دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد گزارش شده است، در دو کشور نزدیک به افغانستان (هند و پاکستان) بیش از دو برابر شده و از مجموع ۵۸۶۸ هکتار در سال ۲۰۲۲ به ۱۳۲۰۰ هکتار در سال ۲۰۲۳ رسیده است.
طالبان در سال ۲۰۲۲ کشت تریاک و نیز خرید و فروش مواد مخدر را ممنوع کردند.
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد در گزارش جدید خود، بدون ارائه آمار تازه، گفته است که اجرای ممنوعیت مواد مخدر در افغانستان اکنون وارد چهارمین سال خود شده است.
این دفتر پیشتر از کاهش ۹۵ درصدی کشت تریاک در افغانستان خبر داده بود. با این حال، گزارشهای محلی نشان میدهد که کشت تریاک در برخی ولایتها، بهویژه در شمال افغانستان، ادامه دارد.
در گزارش دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل آمده است که توقیف هروئین و تریاک در داخل و اطراف افغانستان ادامه دارد، اما عمدتاً به دلیل از بین رفتن ذخایر، کمتر از گذشته اتفاق میافتد.
براساس این گزارش، معمولاً وزن مواد توقیفشده به حدود نصف وزن پیش از ممنوعیت کشت تریاک رسیده است. به گفته سازمان ملل، این موضوع نشاندهنده کاهش عرضه مواد مخدر از افغانستان است.
سازمان ملل در گزارش سال ۲۰۲۵ میلادی میزان اراضی تحت کشت تریاک در افغانستان را ۱۰ هزار و ۲۰۰ هکتار تخمین بود که این آمار در مقایسه با سال ۲۰۲۴ کاهش ۲۰ درصدی را نشان می داد.
در سال ۲۰۲۴ میلادی ۱۲ هزار و ۶۰۰ هکتار زمین تحت کشت خشخاش بود، در حالی که کشتزارهای خشخاش پیش از اعمال فرمان منع این گیاه در سال ۲۰۲۲، به ۲۳۲ هزار هکتار در سراسر افغانستان میرسید.
سازمان ملل در سال ۲۰۲۵ میلادی تخمین زده بود که ۲۹۶ تُن تریاک در افغانستان برداشت شده که در مقایسه با سال ۲۰۲۴ کاهش ۳۲ درصدی را نشان میدهد.
به نقل از گزارش سازمان ملل، در سال ۲۰۲۴ کشاورزان ۲۶۰ میلیون دالر از فروش تریاک عاید داشتند، در حالی که این درآمد در سال ۲۰۲۵ به ۱۳۴ میلیون دالر کاهش یافته است.
