در آستانه پنجمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت، سازمان گزارشگران بدون مرز میگوید که این گروه تاکنون بیش از ۲۰ دستورالعمل برای برچیدن آزادی رسانهها وضع کرده و افغانستان را به «زندان اطلاعات» تبدیل کرده است.
در بیانیهی این سازمان آمده است که روزنامهنگاری در افغانستان بهطور فزایندهای تحت فشار قرار گرفته، انتقاد از حکومت طالبان ممنوع شده، زنان با محدودیتهای گسترده مواجهاند، بحثهای سیاسی خاموش شده و پخش تصاویر موجودات زنده نیز ممنوع است.
این نهاد با اشاره به اصولنامه محاکم طالبان گفته است که اگرچه این قانون بهطور مستقیم به مطبوعات اشاره نمیکند، اما در عمل هرگونه انتقاد از مقامهای حاکم را جرمانگاری میکند.
بر اساس این اصولنامه، برای توهین به رهبری طالبان مجازات شلاق و شش ماه زندان در نظر گرفته شده است.
این قانون همچنین برای تماس با مخالفان حکومت طالبان مجازات تعیین کرده است.
گزارشگران بدون مرز افزوده است که تعریفهای مبهم از «شورش»، «براندازی» و «الحاد» در کنار مجازاتهای سنگین، ابزار حقوقی قدرتمند تازهای در اختیار طالبان قرار میدهد تا خبرنگاران را خاموش کنند.
سلیا مرسیه، مسئول بخش جنوب آسیا در سازمان گزارشگران بدون مرز، گفته است که طالبان در پنج سال گذشته بهصورت سیستماتیک افغانستان را به زندانی برای اطلاعات تبدیل کردهاند.
او افزوده است که هر دستورالعمل جدید، فضای فعالیت خبرنگاران و رسانههای مستقل را بیش از پیش محدود میکند.
به گفتهی سلیا مرسیه، ممنوعیت انتقاد و سانسور اکنون بهطور رسمی در قوانین گنجانده شده است.
او گفته است که خبرنگاران زن تقریباً بهطور کامل از صحنه حذف شدهاند، بحث و گفتوگو خاموش شده و هر صدای مستقلی تحت پیگرد قرار میگیرد.
مرسیه تأکید کرده است که با جرمانگاری فعالیت کارکنان رسانهای، مقامهای طالبان در پی اعمال کنترل مطلق بر جریان اطلاعات هستند.
گزارشگران بدون مرز خواستار لغو تمامی مقرراتی شده است که آزادی مطبوعات را محدود میکنند.
این نهاد همچنین گفته است که صدها خبرنگار اهل افغانستان برای فرار از سرکوب، حفظ جان خود و ادامه فعالیت حرفهایشان ناچار به ترک کشور شدهاند.
گزارشگران بدون مرز تأکید کرده است که کشورهای محل ترانزیت و کشورهای میزبان باید ابعاد این سرکوب و خطراتی را که اخراج یا بازگرداندن اجباری این کارکنان رسانهای به همراه دارد، درک کنند.
