همایش بین‌المللی «مولانا؛ صدای جهانی برای صلح» به‌مناسبت هشت‌صدونزدهمین سالروز تولد مولانا جلال‌الدین محمد بلخی، در دانشگاه جورج واشنگتن، در ایالات متحده امریکا برگزار شد.
این برنامه روز جمعه (۱۰ میزان) از سوی «خانه مولانا» و دانشگاه جورج واشنگتن برگزار شد.
هدف این برنامه بررسی ظرفیت میراث فکری، ادبی و معنوی مولانا برای گفتوگو درباره‌ی صلح، هم‌زیستی، مدارا و کرامت انسانی گفته شده است.
میرویس بلخی، رییس خانه مولانا و وزیر معارف حکومت پیشین افغانستان به ریشه‌های منازعه و نسبت آن با وضعیت درونی انسان پرداخت و گفت که «صلح» صرفا «نبود جنگ» یا پایان یک منازعه‌ی بیرونی نیست، بلکه بخشی از منازعات بیرونی، ریشه در کشمکش‌های حل‌نشده‌ی درون انسان دارند.
او افزود که معرفت مولانا انسان را به «شناخت خویشتن» و سپس به «فهم دیگری» می‌رساند و بر بنیاد این نگاه، صلح از تغییر در درون انسان آغاز می‌شود و سپس می‌تواند در مناسبات او با دیگران و جامعه امتداد پیدا کند.
نصیراحمد فایق، سرپرست نمایندگی دائمی افغانستان در سازمان ملل متحد بر جهان‌شمولی پیام مولانا و نقش دانش و معرفت در رهایی انسان تأکید کرد.
او گفت که مولانا میراث محدود به یک جغرافیا، قوم، زبان یا فرهنگ نیست، بلکه «هدیه‌ای برای همه‌ی انسان‌ها» است.
فایق گفت مولانا «دانش» را به‌عنوان نیرویی برای روشن‌کردن مسیر انسان می‌داند که می‌تواند او را از جهل و تاریکی به‌سوی شناخت و رهایی هدایت کند.
فرهاد دریا، آوازخوان مشهور افغانستان به درک موسیقی در آثار منظوم مولانا پرداخت و گفت که «موسیقی در ساختار شعر او حضور دارد و لفظ، آهنگ و معنا در آن به یکدیگر پیوند می‌خورند».
دریا همچنین از تلاش مولانا برای رهایی از قالب‌ها و مرزهای محدودکننده یاد کرد و گفت او مرزهایی را می‌شکند که میان انسان‌ها فاصله ایجاد می‌کنند و «من» و «دیگری» را در برابر هم قرار می‌دهند.
صلح در اندیشه‌ی مولانا
دکتر محمد فغفوری، دانشمند ایرانی مقیم ایالات متحده بر ضرورت فهم عمیق‌تر پیام مولانا تأکید کرد و گفت برای شناخت نگاه او به صلح نمی‌توان تنها به واژه‌ها و نقل‌قول‌های مشهور بسنده کرد، بلکه باید به عمق و ساختار اندیشه‌ی او توجه داشت.
یکی از محورهای اصلی سخنان او «تفاوت» بود.
فغفوری گفت تفاوت بخشی از واقعیت جهان و زندگی انسان است. وجود انسان‌هایی با باورها، دیدگاه‌ها و تجربه‌های متفاوت، به‌خودی‌خود منازعه ایجاد نمی‌کند؛ مسأله زمانی آغاز می‌شود که انسان نتواند تفاوت دیگری را بفهمد و آن را به خصومت تبدیل کند.
او گفت در اندیشه‌ی مولانا، راه رسیدن به صلح، حذف تفاوت‌ها یا یکسان‌کردن انسان‌ها نیست؛ بلکه «فهم و پذیرفتن تفاوت‌ها» است.
فغفوری افزود که این برداشت، مفهوم صلح را از «نبود اختلاف» جدا می‌کند؛ «انسان‌ها می‌توانند متفاوت بیندیشند و متفاوت بمانند، اما توانایی زیستن در کنار یکدیگر را نیز داشته باشند.»
دکتر سید حسن اخلاق، پژوهشگر و مولاناشناس و استاد دانشگاه در امریکا بر ضرورت عبور از خوانش‌های سطحی و صرفا رمانتیک از مولانا تأکید کرد و به مبانی عمیق‌تر فکری و معنوی آثار او پرداخت.
آقای اخلاق به «خودشناسی، پذیرش خویشتن و پذیرش تنوع» تأکید کرد و گفت که رابطه‌ی انسان با دیگری از چگونگی شناخت او از خودش جدا نیست؛ انسانی که به شناخت عمیق‌تری از خود می‌رسد، می‌تواند رابطه‌ی متفاوتی با جهان و انسان‌های دیگر برقرار کند.
او افزود که براساس اندیشه‌ی مولانا، پذیرش دیگری تنها «تحمل» یک فرد متفاوت نیست، بلکه به‌رسمیت‌شناختن تنوع انسانی و یافتن امکان هم‌زیستی در میان همین تفاوت‌ها است.
اخلاق همچنین به نگاه معنوی مولانا به هستی پرداخت و گفت در این نگاه، رابطه‌ی انسان با دیگری و با جهان از سطح منفعت و تقابل فراتر می‌رود.
در حاشیه‌ی این نشست، نمایشگاه آثار هنری از جمله نقاشی و خطاطی از سوی تیم «هنرسالار» برگزار شده بود. همچنین اجرای موسیقی و خوانش شعرهای مولانا بخشی از برنامه بود.
