دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد میگوید تولید تریاک در افغانستان از سر گرفته شده و نسبت به سال گذشته ۴۰۰ درصد افزایش یافته است.
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد امروز (پنجشنبه، ۷ عقرب) نتایج سروی خود از کشت کوکنار و تولید تریاک در افغانستان در سال ۲۰۲۶ را منتشر کرد.
در این گزارش آمده است: «مساحت زمینهای زیر کشت کوکنار در افغانستان نسبت به سال گذشته ۳۳۰ درصد و میزان تولید تریاک ۴۰۰ درصد افزایش یافته است.»
یافتههای سروی این نهاد نشان میدهد که مساحت زمینهای زیر کشت کوکنار در سال جاری میلادی به بیش از ۴۳ هزار هکتار رسیده است؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۰ هزار هکتار بود. همچنان، میزان تولید تریاک از حدود ۳۰۰ تُن در سال گذشته به نزدیک به هزار و ۵۰۰ تُن رسیده است.
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد گفته است با آنکه میزان کشت کوکنار و تولید تریاک هنوز هم پایینتر از سطح آن در پیش از ممنوعیت مواد مخدر در سال ۲۰۲۲ است، اما این افزایش نخستین رشد چشمگیر ثبتشده از زمان اجرای این ممنوعیت به شمار میرود.
این در حالی است که طالبان میگویند تلاشها برای محو کشت کوکنار همچنان بهگونهی جدی ادامه دارد و ۲۲ هزار هکتار زمین از کشت کوکنار پاکسازی شده است.
بااینحال، سازمان ملل میگوید بسیاری از دهقانان روشهای کشت خود را تغییر دادهاند تا از شناسایی و اقدامات اجرایی جلوگیری کنند.
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل دریافته است که دهقانان برخی قطعات کوچک زمین زیر کشت کوکنار را در میان مزارع غلهجات یا داخل محوطههای چهاردیواریشده پنهان میکنند. برخی دیگر نیز زمان کشت و برداشت را تغییر میدهند تا خطر شناسایی کاهش یابد.
مونیکا جوما، رییس اجرایی دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد، گفته است: «افزایش چهاربرابری کشت کوکنار نشان میدهد که کاهش پایدار آن بدون وجود بدیل مناسب، برای دهقانان دشوار است.»
او افزوده است: «طالبان و جامعهی بینالمللی باید برای حمایت از جوامع دهقان با یکدیگر همکاری کنند و از طریق سرمایهگذاری در زمینهی معیشت، زیربناهای زراعتی و فراهمسازی دسترسی به بازارها، از آنان حمایت نمایند.»
سازمان ملل متحد میگوید امسال کشت کوکنار به ۱۶ ولایت از مجموع ۳۴ ولایت افغانستان گسترش یافته است که در مقایسه با سال گذشته، پنج ولایت بیشتر است.
طبق گزارش دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل، در مجموع، از هر چهار هکتار زمین زیر کشت کوکنار در کشور در سال ۲۰۲۶، سه هکتار آن در شمالشرق کشور قرار داشته است. این نهاد میگوید اکنون شمالشرق افغانستان منطقهی اصلی کشت کوکنار در کشور است؛ در حالی که پیش از ممنوعیت در سال ۲۰۲۲، بیشترین کشت کوکنار در منطقهی جنوبغرب افغانستان صورت میگرفت.
بررسیهای سازمان ملل نشان میدهد که قیمت تریاک اندکی کاهش یافته و از ۵۷۰ دالر امریکایی برای هر کیلوگرم در سال ۲۰۲۵ به ۵۰۰ دالر در سال ۲۰۲۶ رسیده است. بااینحال، قیمت کنونی هنوز هم به مراتب بالاتر از سطح پیش از ممنوعیت است که کمتر از ۱۰۰ دالر امریکایی برای هر کیلوگرم بود.
رییس اجرایی دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل تأکید کرده است: «برای تحقیق در مورد شبکههای فرامرزی قاچاق مواد مخدر و ساختارهای آنها در افغانستان و در سایر نقاط جهان به همکاری بینالمللی نیاز است.»
او افزوده است که «کاهش پایدار کشت کوکنار مستلزم اتخاذ رویکردهای انکشافی برای حمایت از دهقانان در کنار اقدامات قانونی علیه قاچاقچیان است».
در سروی دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد آمده است که قاچاق منطقهای مواد مخدر، با وجود کاهش در سالهای اخیر، هنوز هم ادامه دارد.
این دفتر میگوید قاچاقچیان ممکن است برای جلوگیری از اختلال در عرضهی مواد مخدر به ذخایر قبلی تریاک اتکا کرده باشند؛ اما یافتههای تازهتر نشان میدهد که این ذخایر در حال کاهش است.
گزارش جهانی دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد در سال ۲۰۲۶ نیز به نشانههای اولیهی کاهش عرضهی هیروئین در اروپا اشاره کرده است.
این دفتر میگوید کاهش عرضه در برابر تقاضای مداوم و قیمتهای بلند ممکن است انگیزهی بیشتری برای افزایش کشت و تولید تریاک در افغانستان ایجاد کند.