کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان می‌گوید طی نُه ماه نخست سال جاری میلادی، نزدیک به یک میلیون و ۲۹۰ هزار شهروند افغانستان از ایران و پاکستان به کشور بازگشته‌اند.
این سازمان امروز (یک‌شنبه، ۱۷ عقرب) با نشر گزارشی گفته است که این تعداد مهاجر از اول ماه جنوری تا پایان ماه سپتامبر ۲۰۲۶، به کشور بازگشته‌اند.
این سازمان گفته است که ۴۳ درصد این افراد در نتیجه‌ی اخراج اجباری و بقیه در پی نامساعد شدن شرایط زندگی و محدودیت‌ها در کشورهای میزبان، مجبور شده‌اند به افغانستان برگردند.
این آمار در گزارش «تأثیر کمک‌های مالی انعطاف‌پذیر» کمیساریای عالی سازمان ملل متحد منتشر شده که فعالیت‌های این نهاد را از جنوری تا سپتامبر ۲۰۲۶ در ۱۰ کشور، بررسی می‌کند.
کمیساریای عالی سازمان ملل در این گزارش می‌گوید بسیاری از بازگشت‌کنندگان در شرایط دشوار و با امکانات محدود به افغانستان رسیده‌اند و برای آغاز دوباره‌ی زندگی به کمک‌های فوری و فرصت‌های معیشتی نیاز دارند.
بر اساس این گزارش، کمیساریای عالی پناهندگان برای رسیدگی به وضعیت افغانستان به ۲۱۶.۴ میلیون دالر نیاز دارد، اما به دلیل کاهش شدید کمک‌های بشردوستانه پس از به قدرت رسیدن طالبان، این نهاد فقط ۳۰ میلیون دالر کمک مالی انعطاف‌پذیر اختصاص داده است.
در مجموع از ۱.۲۹ میلیون مهاجر بازگشت‌کننده از دو کشور همسایه، حدود ۲۰۲ هزار نفر آنان، شامل حدود ۴۵ هزار خانواده، در گذرگاه‌های مرزی کمک نقدی دریافت کرده‌اند. ۴۵ درصد این خانواده‌ها سرپرست زن داشته‌اند، ۳۳ درصد دست‌کم یک عضو دارای معلولیت داشته و چهار درصد نیز کودک‌سرپرست بوده‌اند. افزون بر این، حدود ۳۴۰ خانواده‌ی آسیب‌پذیر در مناطق بازگشت، کمک مالی برای ادغام دوباره دریافت کرده‌اند.
در گزارش کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد آمده است که حدود دو هزار و ۳۰۰ نفر با خطرهای جدی حفاظتی در مناطق بازگشت، کمک نقدی ویژه دریافت کرده‌اند و نزدیک به دو هزار و ۶۰۰ خانواده‌ی آسیب‌پذیر نیز برای تهیه وسایل ضروری خانه کمک شده‌اند.
این گزارش برای نشان دادن دشواری‌های بازگشت، نمونه‌هایی از زندگی دو زن بازگشته به افغانستان را نیز روایت می‌کند.
سمیرا که در دشت‌شور مزارشریف زندگی می‌کند، پس از بازگشت از ایران، به‌عنوان تنها نان‌آور خانواده از مادر بیمار و خواهر و برادر کوچک‌ترش حمایت می‌کند. او در ایران خیاطی آموخته و با پول قرضی یک ماشین خیاطی، کار دوخت لباس را آغاز کرده است. اما برای گسترش کارش به تجهیزات بیشتری، از جمله ماشین سردوز، گلدوزی و زیگزاگ، نیاز دارد.
مسلمه، زن بیوه و مادر سه فرزند در ولایت جوزجان است. او بعد از دست دادن سرپناه، به اتاقی در خانه‌ی اقوام پناه برده و با قالین‌بافی و گلیم‌بافی هزینه‌ی زندگی خانواده‌اش را تأمین می‌کند. درآمد اندک او به‌سختی نیازهای اولیه را پوشش می‌دهد و برای افزایش درآمد به دستگاه قالین‌بافی و دسترسی بهتر به بازار نیاز دارد.
کمیساریای عالی پناهندگان تأکید می‌کند که بازگشت به افغانستان به‌تنهایی به معنای پایان آسیب‌پذیری این خانواده‌ها نیست و حمایت معیشتی و حفاظتی برای ادغام پایدار آنان ضروری است، اما به دلیل کاهش شدید کمک‌ها سمیرا و مسلمه و افراد مشابه آنان از حمایت‌های لازم محروم می‌مانند.
