آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، از کشورها خواسته است برای وضع محدودیتهای الزامآور حقوقی بر استفاده از سلاحهای خودمختار مرگبار، معروف به «رباتهای قاتل»، اقدام کنند.
گوترش دیروز (دوشنبه، ۲۵ عقرب) در پیام ویدیویی به هفتمین کنفرانس بازنگری کنوانسیون سلاحهای متعارف سازمان ملل در جنیوا هشدار داد که گسترش این تسلیحات، چالشهای تازهای برای امنیت غیرنظامیان و قوانین بینالمللی ایجاد میکند.
او تأکید کرد که نباید به ماشینها اجازه داده شود بدون نظارت انسانی، دربارهی مرگ و زندگی انسانها تصمیم بگیرند.
دبیرکل سازمان ملل گفت: «ماهیت جنگ در حال تغییر است. فناوریهای جدید، از جمله سامانههای تسلیحاتی خودمختار، چالشهای تازهی بشردوستانه، حقوقی، اخلاقی و امنیتی ایجاد میکنند.»
او از نمایندگان بیش از ۱۲۰ کشور حاضر در نشست خواست برای تدوین یک «سند حقوقی الزامآور» دربارهی این تسلیحات مذاکره کنند.
گوترش گفت: «من از شما میخواهم در این فرصت برای جلوگیری از استفاده و گسترش این سلاحهای بیرحم اقدام کنید.»
مخالفت امریکا، روسیه و اسرائيل با توافق الزامآور
خبرگزاری رویترز گزارش داده است که امریکا، روسیه و اسرائیل با تدوین یک توافق الزامآور حقوقی برای محدودکردن این تسلیحات مخالفت میکنند و میگویند قوانین بشردوستانهی موجود برای تنظیم استفاده از آنها کافی است.
طبق گزارش این رسانه، امریکا به جای توافق الزامآور، از تدوین دستورالعملهای غیرالزامآور حمایت کرده و پیشنهاد داده است مذاکرات برای دستیابی به چنین توافقی ادامه یابد.
نمایندهی روسیه نیز در نشست کمیته اول مجمع عمومی قبلا گفته بود: «ما قاطعانه با محتوای این قطعنامهها مخالفیم… معتقدیم حقوق بینالملل، از جمله حقوق بینالمللی بشردوستانه، بهطور کامل بر سلاحهای خودمختار مرگبار قابل تطبیق است و نیازی به نوسازی آن برای پاسخگویی به ویژگیهای خاص این تسلیحات نیست.»
در مقابل، بیشتر کشورهای عضو کنوانسیون از وضع مقررات الزامآور حمایت میکنند. سازمانهای حقوق بشری نیز هشدار دادهاند که «عملکرد غیرقابل پیشبینی» این سامانهها میتواند خطر خطاهای مرگبار را افزایش دهد.
سلاحهای خودمختار با استفاده از هوش مصنوعی قادر هستند اهداف را شناسایی و بدون دخالت مستقیم انسان به آنها حمله کنند.
گفته میشود نمونههای «نیمهخودمختار» و مجهز به هوش مصنوعی در جنگهای اوکراین، سودان و خاور میانه استفاده شده است.