دیدبان حقوق بشر: تصمیم جدید دادگاه کیفری بین‌المللی دسترسی قربانیان به عدالت را محدود و معیار دوگانه ایجاد می‌کند

اطلاعات روز
SIMON WOHLFAHRT / AFP

دیدبان حقوق بشر هشدار داده است که تصمیم اخیر دادگاه کیفری بین‌المللی مبنی بر بستن بخشی از پرونده تحقیقات درباره‌ی افغانستان، دسترسی قربانیان جنایت‌های جنگی به عدالت را محدود می‌کند و خطر ایجاد معیار دوگانه در پاسخ‌گویی به جنایت‌های طرف‌های درگیر جنگ را افزایش می‌دهد.

این نهاد روز سه‌شنبه (۲۶ عقرب) با نشر بیانیه‌ای گفته است که این تصمیم پس از فشارهای دولت ایالات متحده بر دادگاه بین‌المللی کیفری، موانع پاسخ‌گویی در قبال عملکرد نیروهای امریکایی در افغانستان را بیشتر می‌کند.

لیز ایونسون، مدیر بخش عدالت بین‌المللی دیدبان حقوق بشر گفته است: «قربانیان جنایت‌های جدی بین‌المللی که طرف‌های درگیر در جنگ طولانی افغانستان مرتکب شده‌اند، با موانع زیادی در مسیر دستیابی به عدالت روبه‌رو بوده‌اند.»

او افزوده است که تصمیم قضات دادگاه کیفری بین‌المللی باعث بیشتر شدن موانع پاسخ‌گویی در آینده در قبال نیروهای امریکایی و دولت افغانستان خواهد شد.

براساس بیانیه‌ی دیدبان حقوق بشر، اتهام‌های مطرح‌شده علیه نیروهای امریکایی و سازمان اطلاعات مرکزی این کشور (سی‌آی‌ای) شامل «شکنجه، رفتارهای ظالمانه، تحقیر بازداشت‌شدگان و تجاوز و دیگر انواع خشونت جنسی» است.

در پرونده قدیمی افغانستان که اکنون مختومه شده است، نیروهای دولت پیشین افغانستان نیز به «شکنجه، خشونت جنسی، ناپدیدسازی اجباری و اعدام‌های فراقضایی» متهم شده‌ بودند.

طالبان و شاخه خراسان داعش نیز با اتهام‌هایی چون «قتل، حمله به غیرنظامیان و آزار و تعقیب سیاسی و جنسیتی» روبه‌رو هستند.

شعبه‌ مقدماتی دادگاه کیفری بین‌المللی روز پنج‌شنبه (۲۱ عقرب) اعلام کرد که پرونده‌ قدیمی تحقیقات افغانستان را می‌بندد و تحقیق درباره‌ی اقدام‌های طالبان از زمان بازگشت این گروه به قدرت در سال ۱۴۰۰ خورشیدی به بعد را در پرونده‌ جداگانه‌ای با عنوان «وضعیت افغانستان ۲» ادامه می‌دهد.

این دادگاه با استناد به نبود فعالیت تحقیقاتی، پرونده مربوط به جنایت‌های احتمالی نیروهای امریکایی، نیروهای دولت پیشین افغانستان و دیگر طرف‌های جنگ پیش از بازگشت طالبان به قدرت را بسته است.

دادستانی دادگاه کیفری بین‌المللی یک روز بعد به تصمیم قضات اعتراض کرد و خواستار تجدیدنظر و تعلیق اجرای آن شد.

لیز ایونسون گفته است که دادگاه کیفری بین‌المللی یک «مرجع حیاتی برای عدالت» است و زمانی که راه‌های دیگر دستیابی به عدالت بسته می‌شوند، این دادگاه آخرین گزینه است.

او از کشورهای عضو این دادگاه خواسته است که برای حفاظت از دادگاه در برابر «تلاش‌های امریکا برای ایجاد مانع در روند عدالت»، اقدام کنند.

این در حالی است که دولت امریکا به رهبری دونالد ترامپ برای جلوگیری از پیگرد شهروندان امریکایی و اسرائیلی، دادگاه کیفری بین‌المللی را به «نابودی» تهدید کرده است. واشنگتن همچنین علیه خود دادگاه، شماری از قضات و دادستان‌های آن تحریم وضع کرده و با این اقدامات، توانایی دادگاه برای ادامه‌ی فعالیت و اجرای عدالت را تحت فشار قرار داده است.

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
با دیگران به‌‌ اشتراک بگذارید
بدون دیدگاه