خزعبلات آقای مسعود

احمدضیا مسعود نماینده‌ی ویژه‌ی رییس جمهور اشرف‌غنی در امور اصلاحات و حکومت‌داری خوب است. آقای مسعود گفته که بیش از یک‌ونیم هزار دوسیه در سارنوالی وجود دارد که نهادهای مختلف مبارزه با فساد اداری فرستاده‌اند، اما هیچ دوسیه‌یی باز نمی‌شود و محول نمی‌شود به نهادهای عدلی و قضایی تا مفسدین اصلی و کسانی‌که از پول ملت سوء استفاده کرده‌اند و در قراردادهای بزرگ دولتی دخیل هستند؛ افشا شوند.
بعد ایشان با استفاده از دانش مخصوص اصلاحات و حکومت‌داری خوب خود گفته: «میلیون‌ها دالر به افغانستان سرازیر شد اما به‌خاطر نزدیکی نخبه‌های سیاسی با کسانی که شغل‌شان تجارت است و کارهای تجارتی می‌کنند…فساد اداری به‌وجود آمد و نزدیکی همین دو قشر اجتماعی باعث شد هنوز فقر یک تهدید جدی در افغانستان باشد».
حالا بیایید تلاش کنیم این چند جمله‌ی آقای مسعود را بفهمیم. او نماینده‌ی ویژه‌ی رییس جمهور در امور اصلاحات و حکومت‌داری خوب است، اما هنوز رقم دقیق کمک‌های جامعه‌ی جهانی به افغانستان را نمی‌داند. حالا بماند که خداوند عزوجل عدد میلیارد را بدون حکمت خلق نکرده (شوخی).
بعدش آقای مسعود در مورد حیف‌ومیل شدن کمک‌های جامعه‌ی جهانی می‌گوید که نزدیکی سیاسیون و تجار باعث به‌وجود آمدن فساد شد و فساد بلای جان کمک‌ها یا به قول خودش میلیون‌ها دالر شد. آدم نماینده‌ی ویژه‌ی رییس جمهور در امور اصلاحات و حکومت‌داری خوب باشد، سواد داشته باشد و مسئولانه حرف بزند؛ آیا ممکن است چنین یک نسبت احمقانه میان سیاست و تجارت را تعریف و از آن برای ملامتی نهادهای عدلی و قضایی نتیجه بگیرد؟ نخیر، به هیچ وجه! آقای مسعود اولاً که یک تعریف کلیشه‌ای نسبتاً درست از سیاست ندارد، چه رسد به تعریف درست سیاست در افغانستان. دوماً تعریف او از تجارت، فراتر از رشوت و چپاول منابع نمی‌رود. او نزدیکی (ارتباط فامیلی، قومی، گروهی) تجار و سیاسیون را به معنای پرداخت رشوت و انحصار قراردادهای بزرگ دولتی دانسته و رسوایی باد شدن کمک‌های جامعه‌ی جهانی را از همین چاله‌ی خودساخته بیرون می‌کشد. بدون شک که روابط فامیلی در انبوه فساد و تبهکاری نقش داشته اما نزدیکی تجار و سیاسیون به‌معنای مبنای فساد و فروخوردن میلیاردها (به قول آقای مسعود میلیون‌ها) دالر نیست. فساد از زمانی‌که آقای مسعود معاون اول کرزی بود و همه باهم بر اجرای یک‌سان قانون چشم‌بستند، آغاز شد و تا اکنون که او نماینده‌ی ویژه‌ی رییس جمهور در امور اصلاحات و حکومت‌داری خوب است، با قوت تمام ادامه دارد.
او از لوی سارنوالی می‌خواهد که به دوسیه‌ها رسیدگی کند تا مفسدین اصلی افشا شوند. دانش او به اندازه‌یی است که رسیدگی به پرونده‌ها را به افشا شدن مفسدین ختم می‌کند. خیلی خُب فرض کنیم سه‌صد نفر را لوی سارنوالی افشا کرد که این‌ها تمامی قراردادهای وزارت‌خانه‌ها را از زمان معاونیت ریاست جمهوری آقای مسعود تا اکنون که نماینده‌ی ویژه‌ی رییس جمهور است، انحصار کرده و هر کدام 100 میلیون دالر اختلاس کرده‌اند، که چه؟ اصلاحات و حکومت‌داری خوب همین است؟ به آقای مسعود بگویید در سخنرانی بعدی خود سخن از محاکمه و حساب پس‌گرفتن بگوید نه افشاکردن. همین حالا خیلی از بزرگواران در فساد مثل روز روشن‌اند، اما بازهم عنان حکومت را در دست دارند و یکه‌تاز میدان‌اند. فقط کافیست به «میلیون‌ها»یی‌که از شهرک هوشمند به جیب هرکدام شان سرازیر شده، فکر کنید.
از طرف دیگر، بیشتر از 30 درصد (آمار دقیقش را نمی‌دانم، چون به آمار بیرون‌داده‌شده از جمعیت واقع زیر خط فقر مشکوکم) جمعیت افغانستان زیر خط فقر قرار دارند. حالا با توجه به این آمار وحشت‌ناک، نماینده‌ی ویژه‌ی رییس جمهور فقر را در افغانستان تهدید می‌پندارد. چرا نباید گفت که فقر در افغانستان عملاً فاجعه است، بحران است. این‌جا زندگی مطلوب نیست که فقر آن را تهدید کند. حتا اگر بپذیریم که فقر در افغانستان هنوز به بحران تبدیل نشده و صرفاً تهدید است، بازهم استنتاج آقای مسعود از این‌که دوسیه‌های فساد بررسی نمی‌شوند و فساد به فقر منجر می‌شود، درست نیست. عامل فقر بیکاری و ناامنی است. حکومتی که او نماینده‌ی ویژه‌اش در اصلاحات و حکومت‌داری خوب است خود عملاً به ایجاد بحران بیکاری و ناامنی دامن می‌زند. آقای مسعود حتا توانایی ترازوکردن همین مسأله‌ی ساده را ندارد.
حالا در کنار فهم اندک و نادرست آقای مسعود از فقر، فساد، بررسی پرونده‌های تلنبارشده در لوی سارنوالی، سیاست، تجارت، تهدید، جامعه و آینده‌ی جامعه، حضور او در حکومت، رژه‌رفتنش در جامعه خود چیزی غیر از فساد، تهدید و فقر نیست. چون نه چیزی از اصلاحات می‌داند و نه تعریفی از حکومت‌داری خوب دارد. برادر چهارده ساله‌ی من هم می‌داند که قانون خوب است، نبود قانون برای همه مشکل خلق می‌کند. اما نمی‌داند که نقض قوانین برای باندهای مافیایی چه سودی دارد و در افغانستان چه‌گونه همه چیز مافیایی شده. آقای مسعود هم می‌فهمد که جامعه‌ی بدون تهدید، بدون فقر و فساد خوب است اما نمی‌داند که حضورش در سمت فعلی‌اش، حضور فرمایشی و حاصل پرداخت مافیایی به قدرت و سیاست است.
بناءً آن‌چه او پیرامون کمک‌های جامعه‌ی جهانی، سیاست، تجارت، فساد و فقر گفت، چیزی غیر از خزعبلات نیست!