زهرا جویا
ادارهی احصاییهی مرکزی با نشر سالنامهی 1395 خود میگوید که نفوس افغانستان 29.2 میلیون نفر است.
شیرمحمد جامیزاده، سرپرست ادارهی احصاییهی مرکزی دیروز(سهشنبه 19ثور) در نشستی خبری اعلام کرد که این آمار براساس گزارشهای ادارات دولتی جمعآوری شده است. این در حالی است که یکی از موارد مورد اختلاف، میزان دقیق نفوس کشور است.
او افزود که برای طرح برنامههای توسعهیی اکثرکشورهای کمتر توسعهیافتهیی مانند افغانستان نیاز به جمعآوری آمار دقیق از وضعیت زندگی مردم دارد.
آقای جامیزاده گفت که آماری که از سوی ادارهی احصاییهی مرکزی بهنشر رسیده بهصورت دقیق و با کیفیت خوب جمعآوری شده است. اما در جریان این سالها بهدلیل عدم امکان سرشماری دقیق نفوس، بارها طرح توزیع تذکرهی الکترونیک مطرح شده است که تاکنون به مرحلهی اجرا درنیامده است.
در حالیکه آمار و ارقام موجود در مورد شمار دقیق نفوس کشور تاکنون از میزان باورپذیری کمتری برخورداری بوده است، اما سرپرست ریاست احصائیهی مرکزی تاکید میکند که: « نشراین سالنامه با آنکه تصویر کلی از وضعیت اقتصادی و اجتماعی کشور را نشان میدهد، دسترسی آسان به منابع غنی ارقام و معلومات احصائیوی را نیز فراهم میکند که وزارتخانهها، ادارات دولتی، سازمانهای غیردولتی سکتور خصوصی براساس آن میتوانند برنامههایشان را ترتیب بدهند.»
از همان ابتدای انتشار سالنامهی جدید ادارهی احصائیهی مرکزی، مشابهتهای این گزارش با گزارشهای سالهای قبل به گونهیی صریح بود که توجه بسیاری از خبرنگاران و فعالان شبکههای اجتماعی را بهخود جلب کرد. عکسهایی از شروع گزارش سالنامهی ادارهی احصائیهی مرکزی در سه سال گذشته منتشر شد که نشان میداد این سالنامهها هیچ تفاوت عمدهیی با هم ندارند.
سالنامهی احصاییوی این اداره نشان میدهد که نفوس افغانستان در سال 1395 بهشمول 1.5میلیون کوچی به 29.2 میلیون نفر رسیده است که از این میان 14.2میلیون آن را زنان و 15میلیون آن را مردان تشکیل میدهند.
بر اساس معلومات ادارهی احصاییهی مرکزی نفوس شهرها 6.9 میلیون و نفوس روستاها بدون احتساب نفوس کوچیها، 20.8 میلیون نفر تخمین شده است.
در سالنامهی این اداره آمده است که 13.8میلیون نفوس افغانستان سنشان پایینتر از 15سال میباشد.
بازگشت مهاجرین در سال 1395
بر اساس آمار احصاییهی مرکزی در سال گذشته 65847 خانواده که تعداد آنها به 372577 نفر میرسد از کشورهای پاکستان، ایران و دیگرکشورها بهافغانستان برگشت کردند. در همین حال، در جریان سه سال اخیر، موج جدیدی از پناهجویان از کشور خارج شدهاند.
درجهی تحصیل کارمندان دولتی
این اداره میگوید که کارمندان ادارات دولتی در سطح دکتورا، ماستری، فوق لیسانس و لیسانس بوده و بیشتر از 12هزار کارمندان ادارات دولتی سطح سوادشان مشخص نیست.
در گزارش این اداره آمده است: «درجهی تحصیل کارمندان دولتی مجموعاً 268 دکتور، 4804 ماستر، 350 فوق لیسانس، 55157 لیسانس و 237305 پائینتر از درجهی لیسانس و 12255 نامعلوم کارمندان خدمات ملکی درچوکات دولت ایفای وظیفه مینمایند».
وزارتهای معارف و تحصیلات عالی
بر اساس سالنامهی ادارهی احصاییهی مرکزی در سال 1395 مجموعاً 9423293 دانشآموز شامل مکاتب در سراسر کشور بوده و بهتعداد 216651 تن معلم مصروف تدریس بودهاند.
در وزارت تحصیلات عالی در سال گذشته بیش از 341273 نفر دانشجو در دانشگاههای خصوصی و دولتی کشور مصروف درس خواندن بودهاند که از این میان 263675 تن آن را دانشجویان پسر و 77598 تن آن را دانشجویان دختر تشکیل میدهند.
بر اساس معلومات این اداره، در سال 1395 بهتعداد 1466 نفر استاد در دانشگاههای دولتی و خصوصی مصروف تدریس بودهاند که از این میان 1732 نفر آن خانم و 12929نفر آن مردان هستند که نسبت به سال 94؛ 8,2 درصد افزایش را نشان میدهد.
وزارت صحت
بر اساس آمار ادارهی احصاییهی مرکزی در سال گذشته 2173 باب مرکز صحی ایجاد شده است که نسبت به سال 1394 1.9درصدکاهش را نشان میدهد.
این اداره میگوید که تعداد مراکز صحی و داکتران در کشورکافی نبوده و هنوز هم برای هر 10هزار نفر در مراکز صحی 5 بستر و 3 داکتر وجود دارد که حکومت افغانستان دراین زمینه باید توجه جدی نماید.
در سالنامهی این اداره آمده است که امراض ساری مانند ملاریا، توبرکلوز و ایدز در سال 1395 در افغانستان وجود داشته و تعداد افراد گرفتار به مرض ایدز در سال 1395 به 2060 نفر بوده که نظر به سال قبل 11 درصد افزایش را نشان میدهد.
تولیدات ناخالص داخلی
بر اساس گزارش ادارهی احصاییهی مرکزی در سال 1395 ارزش تولید ناخالص داخلی بهشمول کوکنار 2.3 میلیارد دالر و تولید ناخالص داخلی سرانه 696 دالر ثبت شده است.
این اداره میگوید که ارزش تولید ناخالص داخلی در سال 95 بدون کوکنار19.7میلیارد دالر بوده و تولید ناخالص سرانه 676 دالر میباشد.
وزارت زراعت
آمار وزارت زراعت نشان میدهد که در سال 1395 بهمقدار 4,6 میلیون تُن گندم تولید شده است که نسبت به سال گذشته2,5 درصد کاهش یافته است.
این اداره میگوید که ساحات تحت کشت گندم، برنج و سایر حبوبات در سال 1395 نسبت به سال گذشته 37280 هکتارزمین افزایش یافته است.
ارزش تولیدات صنایع خصوصی و دولتی در سال 1395 بیش از 6626,6 میلیون افغانی بوده و نسبت به سال قبل 6,9 درصد افزایش یافته است.
آمار مربوط به تولید برق در کشور نشان میدهد که در سال 1395؛ 1076,3 میلیون کیلووات/ساعت برق تولید شده است.
این اداره میگوید که در سال 1395 به ارزش 261 میلیون دالر برق به کشور وارد شده است.
وزارت تجارت
در مورد تجارت این آمار نشان میدهد که مجموع واردات ثبتشده در سال 1395 به ارزش 6534 میلیون دالر و مقدار صادرات کشور 596 میلیون دالر بوده است. حال آنکه در سال 1394 واردات کشور، 7723 میلیون دالر و صادرات 571 میلیون دالر بوده است.
بر اساس معلومات ادارهی احصاییهی مرکزی میزان واردات کشور نسبت به سال 94؛ 15.4درصد کاهش یافته درحالیکه صادرات کشور 4.4درصد افزایش یافته است.
ادارهی احصاییهی مرکزی میگوید که بخش مخابرات بهصورت چشمگیری توسعه یافته است. بنا بر این گزارش، در سال 1395 بیش از 30.2میلیون سیمکارت توسط شرکتهای مخابراتی به فروش رسیده است.
در بخش حملونقل هوایی آماری احصاییوی سال 1395 نشان میدهد که خط هوایی دولتی (آریانا) به مقدار 1775 تن مال را انتقال داده است و خطوط هوایی خصوصی در رابطه با انتقال مسافرین از شرکت هوایی آریانا بیشتر مسافرین را انتقال دادهاند.
در مورد ساختوساز ساختمانها و جادهها نیز آمار این اداره نشان میدهد که در سال 1395 بخش دولتی و بخش خصوصی پیشرفت خوبی داشته است.
بر اساس این آمار، در سال گذشته 39درصد افزایش در بخش ساختمانسازی و 14درصد دربخش جادهسازی نسبت به سال 1394به ثبت رسیده است.
ادارهی احصاییهی مرکزی تاکید دارد که مجموع کمکهای وعده دادهشده در سال 1395 به افغانستان بیش از 2894,59 میلیون دالر بوده و مقدار پولی که در این سال پرداخت شده به 2064,29 میلیون دالر رسیده است.
مقامات حکومتی از نشر بهموقع سالنامهی ادارهی احصاییهی مرکزی استقبال کرده و تاکید کردند که در 15سال گذشته این آمار در موقع مشخص آن بهدسترس ادارات دولتی قرار نمیگرفت و یکی از دلایل ناکامی برنامههای ادارات دولتی همین موضوع بوده است.
جمعآوری آمار دقیق از شمار نفوس، میزان تحصیل و ردهی سنی شهروندان، بهدلیل فقدان منابع و چالشها در غیبت الکترونیکیسازی دولت و عدم توزیع تذکرهی الکترونیک، با مشکلات و عدم قطعیت بسیاری همراه است.
