در گوشهیی از شهر کابل حدود دو ماه پیش بازار کوچکی با امیدهای بزرگ برای زنان بازرگان کشور راهاندازی شد؛ بازاری که قرار بود روزنهی کوچکی باشد به دنیای کار و کاسبی. حالا یک ماه و نیم است که «جمعهبازار» آنچنان که توقع میرفت، مشتری ندارد. غرفههای صنایع دستی زنان در پارک فردوسی مکروریان سوم، خالی است و فروشندگان و مشتریان سری به آن نمیزنند اما جمعهبازار در مکرویان اول این تصویر را عوض کرده و حالا مشتریان پروپا قرصی هم پیدا کرده است.
در بیستم سرطان امسال، اتاق تجارت و صنایع زنان به همکاری شهرداری کابل و یک شرکت مخابراتی، جمعهبازار را برای نخستین بار در مکروریان اول و سوم شهر کابل، راهاندازی کردند. در این بازار، صنایع دستی زنان به طور کلی در 20 غرفه برای نمایش و فروش چیده شده بود.
ساکنان مکرویان سوم میگویند که از شش هفته به اینسو هیچ کسی برای برگزاری نمایشگاه به آنجا نیامده تا در بستهی جمعهبازار را بگشاید. احمد یکی از ساکنان مکرویان سوم میگوید: «فقط هفتهی اول که همان روز افتتاح جمعهبازار بود، چند خانم اینجا صنایع دستیشان را برای فروش آورده بودند، اما بعد از آن هیچ کسی به اینجا نیامده و حالا غرفهها محلی برای بازی کودکان شدهاست.»
شماری از زنان بازرگان که در جمعهبازار شرکت کردهاند، میگویند که در این بازار صنایع دستیشان فروش نداشته و دیگر نمی خواهند در آن شرکت کنند. سونیا صدیقی یکی زنان بازرگان میگوید: «در جمعهبازاری که در مکرویان سوم موقعیت دارد، مشتری نبود و از همینرو دیگر آنجا نمیروم. جمعهبازار اصلا مورد استقبال قرار نگرفت و عملا ما در روز نمایشگاه فروشی نداشتیم و حتا مصارف برگزاری نمایشگاه از آن در نیامد.»
برخی دیگر از زنان بازرگان که تنها یک جمعه در «جمعهبازار» در مکرویان سوم اشتراک کرده، میگویند که جمعهبازارها به اندازهی مصرفش، مشتری و فروش نداشته است.
از سویی هم شماری از ساکنان مکرویان سوم میگویند که غرفههای صنایع دستی زنان در محوطهی مردانهی پارک فردوسی موقعیت دارد و از همین رو، زنها در آنجا نمیروند.
در همین حال مسوولان اتاق تجارت و صنایع زنان میگویند که شماری از زنان بازرگان به دلیل نداشتن آگاهی از این فرصت استفاده نمیکنند. پرورش اوریاخیل از مسوولان این اتاق میگوید: «جمعهبازار در افغانستان یک ایدهی تازه است یا بهتر است بگویم بازار دایمی برای فروش محصولات و صنایع دستی زنان، اما متأسفانه تعدادی از زنان آگاهی لازم حرفهای ندارند و از این فرصت استفاده نمیکنند. آنها انتظار دارند که در مقابل اشتراکشان، معاش دریافت کنند که در توان اتاق تجارت و صنایع زنان نیست و از همین رو اشتراک نمیکنند.»
برخلاف جمعهبازار پارک فردوسی مکروریان سوم، وضعیت بازار مکروریان اول رو به راه است و مشتریان و فروشندگان هم خوشحال.
نجمه غیبی رییس گروه تولیدی بامیکا از شش هفته به اینسو هرجمعه در مکرویان اول نمایشگاه داشته است. او میگوید: «از زمان افتتاح جمعهبازار هر جمعه به اینجا آمدهام. کار و بارم رونق گرفته و در کنار فروش محصولات از مشتریانم سفارش هم دریافت کردهام.»
او اشتراک در جمعهبازار را فرصت استثنایی برای فروش محصولات تولیدیاش میداند و اضافه میکند که در طول هفده سال کارش برای اولین بار به رونق کارش امیدوار شده است.
هزینهی اشتراک در جمعهبازار
مسوولان اتاق تجارت و صنایع زنان میگویند هزینهی روزانهی اشتراک غرفهداران در “جمعهبازار” 200 افغانی است. خانم ارویاخیل مسوول جمعهبازار میگوید: « ما به طور اوسط 5000 هزار افغاني فروشات خانمها را در جمعهبازار و بازارهای روز در نظر گرفتهایم. هزینهی یک روز اشتراک در جمعهبازار برای زنان تجارتپیشه 2 صد افغانی است که باید به ریاست تصدی مکرویانها کرایه دهد و غیر از آن مصرف دیگری ندارد و پرداخت این هزینه برای کسانی که میخواهند تجارت کنند، زیاد نیست.»
هر جمعه 20 زن از بین اعضای اتاق تجارت و صنایع زنان افغان، جمعه بازار را باید فعال نگهدارند.
غرفههای صنایع دستی در مکرویانها هر جمعه از ساعت 8 صبح تا 6 عصر فعالیت دارد.
گسترش جمعهبازارها
با آن که جمعه بازارها در کابل آنچنان که توقع میرفت منظم برگزار نمیشود اما مسوولان اتاق تجارت و صنایع زنان میگویند که این اتاق قصد دارد که جمعهبازارها را در سطح دیگر ولایتها نیز گسترش دهد.
پرورش ارویاخیل برگزارکنندهی جمعهبازارها میگوید: «اتاق تجارت و صنایع زنان مصمم و متعهد است که برای محصولات زنان بازاریابی کند. آرمان ديرينهی زنان متشبث این است كه محل فروشات دایمي داشته باشند، اما اکنون به دلایل امنیتی و اقتصادی تمام زنان نمیتوانند از فرصت فروشات جمعهبازار بهره ببرند، زیرا زنان ریسک نمیکنند که فقط برای یک روز از ولایتها به کابل بیایند. ما برای حل مشکل آنها میخواهیم در تمام ولايات محلات بهتر فروشات ايجاد نماييم و جمعهبازارها را توسعه دهیم.»
خانم ارویاخیل تأکید میکند که جمعهبازار برای حمایت از فعالیت اقتصادی زنان راهاندازی شده و اندکی زمان خواهد برد که این بازارها جا بیفتد.
خانم اوریاخیل از مردم میخواهد که با خريداري از این نمایشگاه، فرهنگ خريداری از توليدات وطنی را ترويج داده و از تجارتهای کوچک زنان حمایت کنند.
