لویهجرگهی مشورتی، در پایان کار، بستهای از پیشنهادات و مشورتهایش در خصوص مذاکرات صلح افغانستان را به رهبری حکومت وحدت ملی ارایه کرد. یکی از پیشنهادات لویهجرگهی مشورتی صلح، تبادلهی زندانیان طالبان و نیروهای امنیتی افغانستان میان دو طرف بود. رییسجمهور غنی، در مراسم اختتامیهی لویهجرگهی مشورتی صلح اعلام کرد که به موجب پیشنهاد لویهجرگهی مشورتی صلح و به نشانهی حسن نیست حکومت افغانستان در امر مصالحه، فرمان آزادی 175 زندانی طالبان را صادر میکند. اندکی بعد، در پایان ماه رمضان، رییسجمهور غنی فرمان آزادی حدود 900 زندانی طالبان را از زندان های افغانستان صادر کرد. ارگ ریاستجمهوری اعلام کرد که صدور این فرمان بهمناسبت فرارسیدن عید فطر، پیروی از پیشنهادات لویهجرگهی مشورتی صلح و نشان دادن حسن نیت حکومت افغانستان در امر مصالحه با طالبان صادر شده است.
داکتر عبدالله عبدالله، رییس اجرایی حکومت وحدت ملی، بهتازگی به رهایی حدود 900 زندانی طالبان به حکم رییسجمهور غنی واکنش نشان داده و گفته است که نباید از رهایی زندانیان طالبان، استفادهی کمپاینی شود. رییسجمهور غنی قبل بر این، زندانیان رهاشدهی طالبان از زندانهای افغانستان را سفیران صلح خوانده بود. واقعیت این است که رهاسازی این تعداد از زندانیان طالبان، ربطی به پیشنهادات لویهجرگه مشورتی صلح ندارد. لویهجرگهی مشورتی صلح، «تبادلهی زندانیان» را به حکومت و طالبان پیشنهاد کرده بود، اما رییسجمهور غنی بهصورت یکجانبه، برخلاف اعلاماش در مراسم اختتامیهی لویهجرگهی مشورتی صلح، فرمان رهایی 900 زندانی طالبان از زندانهای حکومت افغانستان را صادر کرد؛ رقمی که دستکم 5 برابر چیزی بود که رییسجمهور در مراسم اختتامیهی لویهجرگهی مشورتی صلح اعلام کرد.
تجربهی مکرر افغانستان از سال 2009 به این طرف، نشان میدهد که آزادسازی زندانیان طالبان نهتنها کمکی به پروسهی صلح و کشاندن طالبان به پای میز مذاکرات نمیکند که بر عکس به تقویت جبهات جنگ طالبان میانجامد. این زندانیان رهاشده پس از آزادی، به جبهات جنگ برمیگردد و شورش و خشونت بر علیه مردم و حکومت افغانستان را از سر میگیرند. اگر ارادهی واقعی برای صلح و پایان دادن به خشونت و شورشگری طالبان وجود داشته باشد، واقع این است که افغانستان از میدانهای جنگ میتواند به میز مذاکره برسد.
واکنش داکتر عبدالله عبدالله به آزادی زندانیان طالبان در قدم اول نشان میدهد که در حکومت ائتلافی وحدت ملی، اجماع نظری در خصوص کلیت پروسهی صلح اگر نه، دستکم در خصوص آزادسازی زندانیان طالبان وجود ندارد. رییسجمهور غنی، این زندانیان آزادشده را سفیران صلح میخواند و رییس اجرایی حکومت اما از استفادهی کمپاینی از این زندانیان هشدار میدهد. در قدم دوم، داکتر عبدالله بهصورت تلویحی از تکرار استفادهی کمپاینی از پروسهی صلح خبر میدهد. باری، یکی از اعضای پیشین طالبان آقای «نظرمحمد مطمیین» در برنامهای در کابل، افشا کرد که رییسجمهور غنی در جریان انتخابات ریاستجمهوری 1393، با طالبان توافق کرده بود که در صورت همکاری این گروه با تیم انتخاباتیاش و کمک به پیروزی تیم تحول و تداوم در انتخابات، او امتیازاتی به طالبان واگذار خواهد کرد. به ادعای آقای مطمیین، وعدهخلافی آقای غنی با طالبان باعث شد که این گروه در جریان مذاکرت صلح افغانستان از گفتوگو با رییسجمهور غنی امتناع کنند. در جریان انتخابات ریاستجمهوری 1393، گزارشهای متعددی از همکاری غیرمستقیم طالبان با تیم انتخاباتی تحول و تداوم در راستای امتناع از ایجاد ناآرامی در حوزههای زیر نفوذ آقای غنی و طالبان در رسانهها منتشر شد. بهنظر میرسد نمیتوان احتمال و امکان سودجویی کمپاینی از آزادی زندانیان طالبان توسط رییسجمهور غنی را از محاسبه خارج کرد. اگر این احتمال و امکان صحت داشته باشد، پروسهی صلح افغانستان از یک مسألهی حساس ملی به سطح یک ابزار کمپاینی سقوط میکند.
