افزایش ناامنی در ولسوالی‌های شمال کابل؛ وزارت دفاع: عملیات وسیعی در حال اجرا است

افزایش ناامنی در ولسوالی‌های شمال کابل؛ وزارت دفاع: عملیات وسیعی در حال اجرا است

پس از سقوط حاکمیت طالبان و روی کارآمدن نظام جدید، ولسوالی‌های شمال کابل از جمله‌ی امن‌ترین ولسوالی‌های کشور به‌شمار می‌رفت. در این اواخر اما تحرکات طالبان در اکثر این ولسوالی‌ها به‌خصوص شکردره و قره‌باغ افزایش یافته و عملا شاهراه کابل پروان را تهدید می‌کند.

سه روز قبل فوزیه کوفی، عضو هیأت مذاکره‌کننده‌ی دولت افغانستان در ولسوالی قره‌باغ هدف قرار گرفت و به گونه‌ی سطحی زخم برداشت. پیش‌تر، یعقوب حیدری والی کابل در ولسوالی شکردره هدف قرار گرفته بود که جان سالم به‌در برد.

از دید بسیاری ترور کارمندان دولت در این مسیر عادی شده است. در جریان سال جاری خورشیدی گزارش‌های متعددی از ترور افراد دولتی در ولسوالی‌های شمال کابل منتشر شد.

حملات طالبان بر پاسگاه‌های نیروهای دفاعی و امنیتی و گسترش فعالیت این گروه در ولسوالی‌های اطراف شهر کابل نگرانی‌های جدی را در میان شهروندان به میان آورده است.

تابش فروغ، کنشگر اجتماعی در رشته‌ تویتی از ناامنی اطراف کابل ابراز نگرانی کرده و گفته که پیش از آن‌که دیر شود، باید حکومت دست به کار شود.

مقام‌های حکومت محلی ولسوالی‌های شمال کابل، اعضای شورای ولایتی این ولایت و آگاهان نظامی اما معتقدند که گروه طالبان در حوزه‌ی شمالی پایگاه اجتماعی ندارد و نمی‌تواند حتا یک روز کنترل شاهراه کابل – پروان را در اختیار بگیرند. با آن هم آنان تأکید می‌کنند که حکومت باید هرچه عاجل عملیات‌های تصفیوی را در این مناطق آغاز کنند تا نگرانی که از این ناحیه در بین مردم خلق شده است، رفع شود.

عملیات وسیع روی دست است

وزارت دفاع ملی می‌گوید برای امن‌سازی ولسوالی‌های شمال کابل به‌ویژه ولسوالی‌های شکردره و قره‌باغ برنامه‌ی کلان امنیتی روی دست است. فواد امان، معاون سخن‌گوی وزارت دفاع به روزنامه اطلاعات روز گفت که این برنامه به تدریج اجرا می‌شود و تا امن‌سازی کامل این منطقه ادامه خواهد یافت. به گفته‌ی او طالبان در این اواخر در ولسوالی شکردره فعالیت‌هایش را آغاز کرده بود، اما در عملیاتی که روز جمعه آغاز شد، ولسوالی شکردره از وجود طالبان پاکسازی شد: «عملیات وسیعی در حال اجرا است.»

براساس خبرنامه‌ی وزارت دفاع ملی، در عملیات پاکسازی ولسوالی شکردره، پنج جنگ‌جوی طالب کشته و دو تن دیگر به‌شمول یکی از فرماندهان طالبان زخمی شده‌اند. در خبرنامه همچنان آمده که 25 جنگ‌جوی طالب به‌شمول سه سرگروه‌شان که از بخش‌های دیگر کشور به هدف ناامن‌سازی شکردره آمده بودند، بازداشت شده‌اند.

وزارت دفاع اعلام کرده است که در عملیات شکردره 25 تن از افراد طالبان به‌شمول سه سرگروه آنان بازداشت شده‌اند – عکس: وزارت دفاع
وزارت دفاع اعلام کرده است که در عملیات شکردره 25 تن از افراد طالبان به‌شمول سه سرگروه آنان بازداشت شده‌اند – عکس: وزارت دفاع

وزارت دفاع ملی در حالی از بازداشت جنگ‌جویان طالب خبر می‌دهد که حکومت افغانستان به‌تازگی حدود پنج هزار زندانی طالب به‌شمول 400 زندانی خطرناک این گروه را از زندان‌های کشور آزاد کرده است.

مسئولان محلی ولسوالی شکردره هم تأیید می‌کنند که این ولسوالی کاملا از وجود طالبان پاکسازی شده است. جوهرخان بابری، ولسوال شکردره به روزنامه اطلاعات روز گفت که تمامی چهارده روستای این ولسوالی از وجود طالبان پاکسازی شده است: «شما می‌توانید حالا هر وقت شب و روز آزادانه به شکردره بیایید. هیچ مشکلی نیست.»

در همین حال، وزارت مهاجرین گفته است که در پی حملات طالبان بر ولسوالی شکردره کابل در 25 و 26 اسد، ده‌ها خانواده خانه‌های‌شان را ترک و از این ولسوالی به مرکز و ولسوالی‌های دیگر بی‌جا شده‌اند.

ولسوالی‌ شکردره به دره‌ی غوربند ولایت پروان راه دارد. ولسوال شکردره می‌گوید که طالبان از این طریق به این ولسوالی نفوذ می‌کند. طالبان در شماری از ولسوالی‌های دره‌ی غوربند از جمله سیاگرد فعالیت گسترده دارند.

چه شد که پای طالبان به ولسوالی‌های شمال کابل رسید؟

ساکنان ولسوالی‌های شمال کابل، آگاهان و وکلای شورای ولایتی کابل همه روی این توافق نظر دارند که به دنبال امضای «توافقنامه آوردن صلح در افغانستان» که میان ایالات متحده‌ی امریکا و طالبان امضا شد، فعالیت گروه طالبان در ولسوالی‌های اطراف شهر کابل افزایش یافته است.

رامش شمال، رییس «شورای جوانان شمالی بزرگ» می‌گوید که خانواده‌ها و بستگان طالبان از گذشته در برخی از ولسوالی‌های شمال کابل از جمله شکردره زندگی می‌کردند اما فعالیت‌های ضدحکومتی نداشتند، ولی با امضای این توافق‌نامه، طالبان جنگ‌جو نیز به روستاهای‌شان برگشتند و فعالیت‌های ضدحکومتی را آغاز کردند: «از روزی که گفت‌وگوهای صلح آغاز شد و توافق امضا شد، آنان جان تازه گرفتند ولی دولت در پی آنان نرفت. آنان در پاکستان، وزیرستان بودند و برخی‌های‌شان که در کابل به تجارت مشغول بودند برگشتند به ساحه و منطقه و فعالیت‌های ضدحکومتی را آغاز کردند.»

نمایی از ولسوالی شکردره در شمال کابل – عکس از شبکه‌های اجتماعی
نمایی از ولسوالی شکردره در شمال کابل – عکس از شبکه‌های اجتماعی

آقای شمال می‌افزاید که در کنار طالبان، شماری از گروه‌های مسلح غیرمسئول نیز در ناامنی‌های ولسوالی‌های شمال کابل دست دارند. به گفته‌ی او این گروه‌ها برای تأمین منافع شخصی و سرکوب رقیبان محلی خود دست به فعالیت‌های مسلحانه می‌زنند و خود را طالب می‌نامند: «آنان برای تأمین منافع شخصی و تصفیه حساب‌های شخصی با دشمنان محلی‌شان فعالیت می‌کنند و نام خود را طالب می‌گذارند. اما تعداد این گروه‌ها کم است.» به گفته‌ی آقای شمال، این گروه‌ها بیش‌تر در ولسوالی قره‌باغ کابل فعالیت دارند.

به گفته‌ی آقای شمال، دره‌ی غوربند و ولسوالی‌های بگرام و کوه صافی در پروان، مجراهایی است که طالبان از آن طریق به ولسوالی‌های شمال کابل نفوذ می‌کنند.

آقای شمال می‌گوید که طالبان در منطقه‌ی «خلازایی» ولسوالی شکردره، عملا از مردم مالیه می‌گیرد: «حدود 80 درصد مردم خلازایی با مفکوره طالبانی زندگی می‌کنند. کسی که مخالف طالبان باشد نمی‌تواند در آن‌جا زندگی کند. کسانی که در آن‌جا زندگی می‌کنند، اگر تاجر است، اگر دکاندار است باید به طالبان عشر بدهند. در غیر این صورت نمی‌توانند در آن‌جا زندگی کنند.»

طالبان در حالی فعالیت‌هایش را در اطراف کابل افزایش داده است که قرار است در آینده‌ی نزدیک گفت‌وگوهای بین‌الافغانی آغاز شود.

خواجه امان‌الله صدیقی، عضو شورای ولایتی کابل و باشنده‌ی ولسوالی شکردره می‌گوید که ناامنی در ولسوالی‌های شمال کابل به‌خصوص شکردره از زمانی آغاز شد و به تدریج افزایش یافت که طالبان با امریکا توافق‌ صلح‌ امضا کردند. به اعتقاد او علت افزایش فعالیت و حملات طالبان در روزهای اخیر هم نزدیک‌شدن به مرحله‌ی گفت‌وگوهای بین‌الافغانی است.

آقای صدیقی اما می‌گوید که فعالیت گروه طالبان در این ولسوالی بیش‌تر چریکی است و رسما جبهه و پایگاه ندارد: «طالبان نمی‌تواند در جایی مستقر شود و پایگاه بسازد. فعالیت‌های چریکی دارند ولی با مجرد رسیدن قوای مسلح افغانستان از ساحه فرار می‌کنند.»

قره‌باغ از دیگر ولسوالی‌های شمالی کابل است که در این اواخر فعالیت گروه طالبان در آن افزایش یافته است.

قره‌باغ در شمال کابل نیز از جمله‌ ولسوالی‌های نسبتا ناامن کابل به شمار می‌رود – عکس: دویچه وله
قره‌باغ در شمال کابل نیز از جمله‌ ولسوالی‌های نسبتا ناامن کابل به شمار می‌رود – عکس: دویچه وله

خواجه حنیف صدیقی، ولسوال قره‌باغ نیز معتقد است که فعالیت‌های گروه طالبان در ولسوالی‌های شمال کابل، به مذاکرات صلح مرتبط است. به گفته‌ی او فعالیت طالبان در کابل بیش‌تر نمایشی است و به‌منظور ایجاد رعب و وحشت در بین مردم انجام می‌شود: «طالبان دست‌آورد مشخصی ندارد. هیچ قریه‌ای در هیچ یک از ولسوالی‌های شمال کابل در اختیار طالبان نیست. و نه آنان کدام دفتر یا کمیته و پایگاه دارند.»

آگاهان نظامی و وکلای شورای ولایتی کابل نیز معتقدند که طالبان در ولسوالی‌های شمالی کابل و در کل حوزه‌ی شمالی پایگاه اجتماعی ندارد و نمی‌توانند برای‌شان جایگاه و پایگاه دست و پا کنند.

به اعتقاد دولت وزیری، کارشناس امور نظامی و سخن‌گوی پیشین وزارت دفاع، طالبان در حوزه‌ی شمالی ظرفیت و توانایی این را ندارد که کدام ولسوالی را سقوط دهد، مشروط به این حکومت از خود تحرک نشان دهد و عملیات تصفیوی را آغاز کند: «طالبان یک حمله می‌کند و بعد فرار می‌کند؛ اگر دولت عملیات تصفیوی را اجرا کند، تهدیدات از شاهراه – کابل پروان به‌سادگی رفع می‌شود چون که در ولسوالی‌های شمال کابل مردم طرفدار دولت است و از نظام دفاع می‌کنند.»

آقای وزیری نیز افزایش تحرکات طالبان در ولسوالی‌های اطراف کابل را به مذاکرات صلح مرتبط می‌داند. به گفته‌ی او طالبان با این کار می‌خواهد نشان دهد که به لحاظ نظامی، در حدی قدرتمند شده است که می‌تواند در ولسوالی‌های اطراف شهر کابل حملات تهاجمی انجام دهد. از نظر او اما فعالیت‌های اخیر طالبان در اطراف کابل، خطر بزرگی را متوجه پایتخت نمی‌کند.

خواجه امان‌الله صدیقی، عضو شورای ولایتی کابل ضمن این‌که پیشنهاد راه‌اندازی عملیات‌ تصفیوی و تأسیس قرارگاه‌های کلان اردو و پولیس در این ولسوالی‌ها، تأکید می‌کند که حکومت به فرماندهان و گروه‌های جهادی پیشین که هم‌سو با دولت‌اند، فرصت دهد که در تأمین امنیت ولسوالی‌های شمال کابل سهیم شوند. به باور او آنان با مناسبات محلی آشنا هستند و می‌توانند به‌سادگی مخالفان مسلح دولت را سرکوب کنند.