معصومه (مستعار) با ناامیدی کامل میگوید «اصلا آیندهای وجود ندارد، وقتی که زنان نتوانند کار کنند، از آموزش محروم باشند و حق آزادی پوشش نداشته باشند». او که تا چهار ماه قبل بهعنوان یک افسر نظامی در وزارت داخله کار میکرد و به گفتهی خودش مصدر خدمت به مردم و نانآور خانوادهاش بود، اکنون میگوید که نمیتواند به خودش کمک کند. معصومه میگوید، اکنون کسی نیست که دست او و خانوادهاش را بگیرد.
بهدنبال سقوط حکومت قبلی طالبان در سال ۲۰۰۱ میلادی و رویکارآمدن دولت جدید در افغانستان، زمینهی ورود زنان به صفوف نیروهای مسلح فراهم شد.
قبل از تسلط دوباره طالبان بر کشور، گفته میشد حدود چهار هزار پرسنل زن در سه ارگان امنیتی وزارتهای دفاع، داخله و اداره امنیت ملی کار میکردند.
زنان در این سه نهاد در سمتهای مختلفی از کوماندو گرفته تا خلبان در حال فعالیت بودند؛ اما پس از سقوط دولت اشرف غنی در ۱۵ آگست ۲۰۲۱ (۲۴ اسد) و قدرتگرفتن دوباره طالبان، این زنان نظامی خانهنشین شدهاند.
معرفه (مستعار) یکی از نظامیان پیشین وزارت داخله، مانند هزاران زن نظامی دیگر، مسئولیت تأمین مصارف خانوادهاش را به عهده داشت؛ اما اکنون از کار محروم است و از بیم طالبان، زندگی مخفیانهای را برگزیده است.
تهدیدات امنیتی
بهرغم فرمان «عفو عمومی» ملاهبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، شماری از سربازان حکومت پیشین به گونهی مرموز در نقاط مختلف کشور به قتل رسیدهاند و همچنین گزارشها حاکی از آن است که برخی از آنها توسط جنگجویان طالبان شکنجه شدهاند.
چندی پیش سازمان دیدبان حقوق بشر در گزارشی نوشته بود که گروه طالبان پس از بهدست گرفتن قدرت، بیش از ۱۰۰ سرباز و عضو نیروهای مسلح دولت پیشین را کشته و یا ناپدید کردهاند. طالبان اما این گزارش را تکذیب میکنند و میگویند برخی از نظامیان دولت پیشین در دشمنیهای شخصی کشته شدهاند. با وجود این، نظامیان زن به وعده عفو طالبان بیباورند و میگویند بیشتر از دیگران هدف تهدیدها هستند.
معرفه میگوید، با نمبر تماسهای تلفنی مختلف از سوی افراد ناشناس تهدید میشوند و این افراد آدرس خانهاش را میپرسند. او میگوید پس از تسلط طالبان، چندینبار موقعیت خانهاش را تغییر داده است.
معصومه (مستعار) افسر دیگر وزارت داخله نیز وضعیت مشابه داشته و میگوید، طی ماههای اخیر، هفتهای در یک خانه زندگی کرده است.
او میگوید: «منتظرم که کدام روز طالب بیاید دروازه را تق تق کند. یا کدام روز کسی راپور دهد که (طالبان) بیایند ما را ببرند». معصومه گفت هرازگاهی که از خانه به بیرون میرود، امید برگشتن به خانه را ندارد.
ناامیدی و افسردگی
معصومه که از چهار ماه به این طرف خانهنشین است، میگوید زندگی برایش خستهکن شده و هیچ امیدی به آینده ندارد.
او که تا چهار ماه قبل به زعم خودش مصدر خدمت به مردم و نانآور خانوادهاش بود، اکنون میگوید که نمیتواند به خودش کمک کند: «ما فقط به نام زنده هستیم، زندگی نمیکنیم». او میگوید، اکنون کسی نیست که دست او و خانوادهاش را بگیرد.
محرم شرعی از کجا کنیم؟
طالبان افزون بر اینکه زنان را از کار و دختران بالاتر از صنف ششم را از آموزش محروم کرده، محدویتهای زیادی علیه آزادیهای اجتماعی آنان نیز وضع کرده است. از جمله اینکه زنان باید در بیرون از خانه حجاب را رعایت کنند و در سفرهای طولانی همراه با محرم شرعی باشند.
زنان نظامی در وزارت داخله نیز میگویند، طالبان برخی از کارمندان زن این وزارت را به کار خواستند؛ اما بدون محرم اجازه ورود به آنان را ندادهاند.
معرفه میگوید: «طالبان میگویند وظیفه اجراکردن کار مردها است. خانمها برای خانه است، من که مرد خانه ندارم چه کار کنم؟»
طالبان زنان را انسان نمیدانند
زنان نظامی خانهنشین، همانند سایر زنان آزادی، تحصیل و کار را حقوق اساسی این قشر میدانند. به گفته معرفه زنان حق دارند تا در عرصههای امنیتی، اقتصادی، اجتماعی فعالیت کنند: «(طالبان) ما را به چشم یک انسان ببینند نه جنس دوم و نه خانم خانه.» این نظامی پیشین میافزاید جامعه جهانی نباید بگذارد که زنان قربانی سیاستهای طالبان شوند.