بازرس امریکا در امور بازسازی افغانستان (سیگار) در گزارشی گفته است که اشرف غنی، رییسجمهور پیشین افراد وفادار به خود را براساس قومیت در رهبری نیروهای امنیتی پیشین منصوب میکرد و این امر در کنار خروج امریکا، باعث فروپاشی ارتش و پولیس افغانستان شد.
در این گزارش سیگار که امروز (سهشنبه، ۹ حوت) منتشر شده، عوامل فروپاشی نیروهای امنیتی افغانستان بررسی شده است.
سیگار نوشته است که با وجود هزینهی ۹۰ میلیارد دالر طی ۲۰ سال، دولتهای ایالات متحده و افغانستان در ایجاد یک نیروی امنیتی مستقل و پایدار در افغانستان شکست خوردند.
در مقدمهی این گزارش آمده است که با توجه به وابستگی نیروهای امنیتی افغانستان به نیروهای نظامی ایالات متحده، تصمیم برای خروج تمام پرسنل نظامی ایالات متحده و کاهش چشمگیر حمایت ایالات متحده از نیروهای افغانستان، روحیهی سربازان و پولیس «افغان» را از بین برد.
به نقل از گزارش سیگار، نیروهای امنیتی افغانستان مدتها به حضور ارتش ایالات متحده متکی بودند و سربازان «افغان» ایالات متحده را وسیلهای برای پاسخگویی دولت برای پرداخت حقوق شان میدانستند.
در این گزارش اما آمده است که توافقنامهی ایالات متحده و طالبان که در سال ۲۰۲۰ تحت حاکمیت دولت ترامپ امضا شد، منجر به پدیدآمدن احساس رهاشدن در نزد نیروهای دفاعی و امنیتی و مردم افغانستان شد.
بهگفتهی سیگار، این توافق مجموعهای از رویدادها را برای فروپاشی نیروهای امنیتی افغانستان به راه انداخت.
از جمله، بهگفتهی سیگار، محدودکردن حملات هوایی پس از امضای توافقنامهی ایالات متحده و طالبان، نیروهای دفاعی و امنیتی افغانستان را بدون مزیت کلیدی در دور نگهداشتن طالبان باقی گذاشت.
همچنین بهگفتهی سیگار، تصمیم ایالات متحده برای خروج از قرارداد تعمیر و نگهداری هواپیماهای عملیاتی ارتش افغانستان نیز بر توانایی نیروهای هوایی افغانستان که تنها برد ارتش در برابر طالبان بود، تأثیر منفی گذاشت.
در ادامهی گزارش آمده است که علاوه بر اقدامات امریکا، پس از خروج نیروهای امریکایی، دولت افغانستان نتوانست یک استراتژی امنیت ملی ایجاد کند.
در عوض، بهگفتهی سیگار، اشرف غنی، رییسجمهور پیشین اغلب رهبران نیروهای امنیتی را تغییر داده و افراد وفادار به خود را براساس قومیت منصوب کرد که باعث سیاسی شدن این نیروها شد.
سیگار گفته است که این جابهجایی مداوم زنجیرههای فرماندهی، روحیه و اعتماد را بین نیروهای دفاعی و امنیتی تضعیف کرد.
در گزارش این نهاد آمده است که افسران جوان، آموزشدیده، تحصیلکرده و حرفهای نیروهای امنیتی افغانستان که زیر نظر ایالات متحده آموزش دیده بودند، به حاشیه رانده شدند.
در بخشی از گزارش سیگار آمده است که در طرف افغانستان، فساد غالب بود و مقامات دولتی اغلب بر منافع شخصی تمرکز میکردند.
بهگفتهی سیگار، بهدلیل عدم نظارت از سوی ایالات متحده، ناتو و خود دولت افغانستان، مقامات فاسد در فرهنگ معافیت از مجازات فعالیت میکردند.
سیگار گفته است که در ارتش، این فساد به شکل مناصب در رهبری نظامی بود که بهجای تجربهی نظامی براساس ملاحظات سیاسی اعطا میشد.
در همین حال، بهگفتهی سیگار، طالبان از ضعفهای لجستیکی، تاکتیکی و رهبری نیروهای دفاعی و امنیتی افغانستان بهره بردند و کارزار نظامی را آغاز کردند.
در گزارش سیگار آمده است که حملات مستقیم و تسلیمهای مذاکرهشده باعث شد که ولسوالیها یکی پس از دیگری بدست طالبان سقوط کنند.
همچنین کارزار رسانهای و جنگ روانی طالبان با گزارشهای لحظهای، عزم نیروهای «افغان» را برای جنگ بیشتر تضعیف کرد.
طالبان با آغاز روند خروج نیروهای باقیماندهی خارجی از افغانستان، حملات گستردهای را آغاز کردند و در ابتدا بیش از ۱۰۰ ولسوالی را تصرف نمودند. پیشروی طالبان ادامه داشت تا اینکه این گروه مراکز ولایتها را به تصرف خود در آورد.
سرانجام با رسیدن طالبان به اطراف کابل در ۱۵ آگست ۲۰۲۱، اشرف غنی از کابل فرار کرد و طالبان پایتخت را نیز گرفتند. به این ترتیب، دولت و ارتش افغانستان فروپاشید.
