رسانههای ایرانی خبر دادهاند که علی سلاجقه، رییس سازمان حفاظت محیط زیست این کشور «در اولین فرصت» برای پیگیری حقآبهی ایران از رود هیرمند (هلمند) به کابل سفر میکند.
علی سلاجقه به خبرگزاری ایسنا گفته است: «در حال رایزنی با هیأت حاکمه افغانستان [طالبان] هستیم تا در یکی دو هفتهی آینده همراه با هیأتی به این کشور [افغانستان] رفته و موضوع حقآبه را پیگیری کنیم.»
به نقل از ایسنا، کاظمی قمی، نمایندهی ویژه رییسجمهور ایران در امور افغانستان اخیرا در اظهاراتی گفته است «براساس اقداماتی که صورت گرفته است، نوید این را میدهد که امسال آب در هیرمند رها خواهد شد».
بهگفتهی او، یکی از ملاکهای اصلی تعامل جمهوری اسلامی ایران با طالبان، میزان پایبندی این گروه به معاهده هیرمند است.
این درحالی است که چند روز پیش حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجهی ایران به خبرگزاری ایرنا گفته بود که تلاشهای جمعی را تا حصول نتیجهی مطلوب از پیگیری حقآبهی ایران از رود هیرمند (هلمند) ادامه میدهند و «همه گزینهها برای تحقق آن در دستور کار قرار دارد».
افغانستان و ایران برای تقسیم آب رودخانه هیرمند، در سال ۱۳۵۱ خورشیدی معاهدهای را امضا کردهاند.
ایران مدعی است که دولتهای افغانستان حقآبهی آن کشور را براساس معاهدهی یادشده تأمین نکرده است. اما برخی از کارشناسان میگویند که ایران طی سالهای اخیر چند برابر بیشتر از حقآبهی خود از رود هیرمند استفاده کرده است.
افغانستان در مسیر رود هیرمند در ولایت نیمروز با هزینهی بیش از ۲۰۰ میلیون دالر بند آب ساخته است. این بند بهنام کمالخان نامگذاری شده که ظرفیت ذخیرهی ۵۲ میلیون متر مکعب آب را دارد و میتواند حدود ۱۷۴ هزار هکتار زمین زراعتی را آبیاری کند.
اشرف غنی، رییسجمهور پیشین افغانستان در ماه حمل ۱۴۰۰ این بند را افتتاح کرد و در آن زمان تأکید کرده بود که همسایههای افغانستان در ازای دریافت آب، باید نفت یا پول به افغانستان بدهند.
