وزارت خارجهی حکومت سرپرست طالبان اعلام کرده است که هیأت تخنیکی جمهوری اسلامی ایران پس از مشاهده و اندازهگیری جریان آب در دستگاه سنجش آب دهراوود، سال جاری را کمتر از سال نرمال آبی ارزیابی کرده است.
در اعلامیهی این وزارت که امروز (یکشنبه، ۲۲ اسد) منتشر شده، آمده است که هیأت ایرانی به تاریخ ۱۸ ماه جاری خورشیدی جریان آب در دستگاه سنجش آب دهراوود را مشاهده و ارزیابی کرده است.
در اعلامیه آمده است: «هیأت ایرانی… سال جاری آبی را از اثر خشکسالیهای مدهش ناشی از پدیده جهانی تغییراقلیم، به تداوم سالهای گذشته، به مراتب کمتر از سال نرمال آبی ارزیابی کرد.»
طبق اعلام وزارت خارجهی طالبان، در روزی که هیأت ایرانی آب را در دستگاه سنجش آب دهراوود اندازهگیری کرد، «جریان آب کمتر از هفت مترمکعب در ثانیه بود که این وضعیت واقعا تکاندهنده است».
در اعلامیه آمده است که هیأت ایرانی دریافت که دریای هلمند دارای حداقل جریان آب بوده و معاونین آن، از جمله ارغنداب، موسیقلعه، ارغستان و ترنک بهشکل کامل خشکیدهاند.
بر اساس آنچه که در متن اعلامیهی وزارت خارجهی طالبان آمده است، در معاونین دریای هلمند تنها در حالات سیلابی، آب جریان مییابد که «در این صورت رسیدن آب دریای هلمند به ساحه دلتا بسیار مشکل گردیده است».
وزارت خارجهی طالبان افزوده است: «بر اساس تحلیل آمار و ارقام جریان آب، به وضاحت میتوان دریافت که هیچ نوع فعل و ارادهی انسانی در عدم تأمین حقآبهی ایران دخیل نیست، بلکه حالت مجبره باعث این امر گردیده است.»
این وزارت تأکید کرده است که در صورت بارندگی و مساعدشدن شرایط مطلوب، حقآبهی ساکنان پاییندست دریای هلمند در ولایت نمیروز افغانستان و سیستان در جمهوری اسلامی ایران را تأمین خواهد کرد.
این درحالی است که حسن کاظمی قمی، نمایندهی ویژه و سرپرست سفارت ایران در کابل شب گذشته در مصاحبه با یک رسانهی ایرانی موسوم به «آخرین خبر» گفته است که کارشناسان ایرانی برای اولینبار از ایستگاه سنجش آب در ولسوالی دهراوود ولایت ارزگان بازدید کرده است.
آقای قمی همچنین گفته است که کارشناسان ایرانی در حال حاضر در کابل بهسر میبرند. او افزوده است: «بازدید انجام شده و باید بیایند گزارش شان را بدهند. انشاالله گزارش را بدهند، ببینیم برداشت متخصصین ما چیست؟»
با این حال، تا اکنون طرف ایرانی یافتههای هیأت فنی آن کشور در مورد میزان جریان آب در دستگاه سنجش آب دهراوود را منتشر نکردهاند.
ایستگاه سنجش آب در ولسوالی دهراوود ولایت ارزگان، در بالادست بند کجکی در ولایت هلمند قرار دارد و میزان ورود آب به رود هلمند را مشخص میکند. بر اساس محاسبه میزان آب در این ایستگاه، مشخص میشود که امسال سال پرآب است یا سال کمآب.
طبق معاهده سال ۱۳۵۱ خورشیدی، حقآبهی ایران از رود هلمند در سال نورمال آبی ۸۲۰ میلیون مترمکعب آب است. این مقدار در سالهایی که میزان آب در رودخانه هلمند کم باشد، کاهش پیدا میکند.
حقآبهی ایران از رود هلمند امسال به یکی از مسائل تنشآمیز بین ایران و طالبان تبدیل شده است. باری رییسجمهور ایران نسبت به عدم تأمین حقآبهی آن کشور به طالبان هشدار داده بود.
مقامهای طالبان در پاسخ گفتند که طرف ایرانی باید خواستشان را با الفاظ مناسب مطرح کنند. بهگفتهی مقامهای طالبان، بهدلیل خشکسالیهای پی در پی، آب کافی وجود ندارد که به ایران برسد.
