در آستانهی چهارسالگی حکومت طالبان، دیدبان حقوق بشر با نشر بیانیهای گفته است که کشورهای عضو سازمان ملل متحد طی چهار سال گذشته نتوانستهاند اقدام مؤثری برای پایاندادن به نقضهای فاحش حقوق بشر در افغانستان انجام دهند.
در اعلامیهی دیدبان که امروز (سهشنبه، ۱۴ اسد) منتشر شده، آمده است طالبان از زمان تصرف افغانستان در ۱۵ آگست ۲۰۲۱، با تشدید محدودیتهای خود بر حقوق زنان و دختران، بازداشت روزنامهنگاران و خاموشکردن همهی مخالفان، سرکوب خود را بیشتر کردهاند.
این نهاد اضافه کرده است که افغانستان اکنون با یکی از بدترین بحرانهای انسانی جهان روبهرو است که با کاهش کمکهای خارجی و بازگشت ۱.۹ میلیون مهاجر اخراجی از ایران و پاکستان تشدید شده است.
فرشته عباسی، پژوهشگر بخش افغانستان در دیدبان حقوق بشر گفته است: «چهارمین سالگرد به قدرت رسیدن طالبان، یادآوری تلخی از شدت سوءاستفادههای این گروه بهویژه علیه زنان و دختران است.»
او تأکید کرده است که «اعمال شنیع طالبان» باید دولتها را وادار کند تا از تلاشها برای پاسخگوکردن رهبری طالبان و همهی مسئولان جنایات جدی در افغانستان حمایت کنند.
عباسی گفته است: «پیآمدهای جهانی تصرف افغانستان توسط طالبان در چهار سال گذشته بهطور فزایندهای آشکار شده است. دولتها باید طالبان را برای پایان دادن به سوءاستفادههایشان تحت فشار قرار دهند و در عین حال بحران انسانی افغانستان را کاهش دهند. هیچ کشوری نباید هیچ شهروند افغانستان را به زور بازگرداند.»
دیدبان حقوق بشر همچنین تأکید کرده است که اتحادیه اروپا باید در قطعنامه سالانهای که برای تصویب در ماه سپتامبر به شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد ارائه میکند، ایجاد یک مکانیسم پاسخگویی جامع برای افغانستان را پیشنهاد دهد.
با گذشت چهار سال دختران بالاتر از صنف ششم افغانستان همچنان از آموزش و زنان از تحصیل محروم هستند.
زنان همچنین با محدودیتهای شدیدی در زمینهی اشتغال، آزادی رفتوآمد و دسترسی به فضاهای عمومی و خدمات روبهرو هستند.
دیدبان حقوق بشر اشاره کرده است که نقض حقوق زنان، دسترسی آنان به کمکهای بشردوستانه و مراقبتهای صحی را نیز محدود کرده است.
طالبان در سال ۲۰۲۴ قانون سختگیرانهی «امر به معروف و نهی از منکر» را به اجرا گذاشتند که از پوشش و رفتار شهروندان نظارت میکند. مأموران اجرای این قانون بارها زنان و دختران را بهدلیل چگونگی پوشش بازداشت کردهاند.
در حالی که وضعیت حقوق بشری و بحران اقتصادی همچنان رو به وخامت است، ایران و پاکستان در حال اخراج مهاجران و پناهندگان افغانستان هستند و تا کنون نزدیک به دو میلیون مهاجر را اخراج کردهاند. در میان کسانی که مجبور به بازگشت شدهاند، افرادی هستند که از ترس آزارواذیت پس از تصرف افغانستان توسط طالبان، به ایران و پاکستان گریختهاند.
همچنین کاهش کمکهای امریکا توسط دولت ترامپ که تا جنوری ۲۰۲۵ بیش از ۴۰ درصد از کمکهای بشردوستانهی افغانستان را تشکیل میداد، عملیات بشردوستانه و کمکرسانی به نیازمندان را نیز متأثر کرده است.
در حال حاضر نیمی از جمعیت افغانستان یا حدود ۲۳ میلیون نفر به کمکهای غذایی نیاز دارند.
دفتر هماهنگی امور بشردوستانهی سازمان ملل (اوچا) میگوید که بیش از ۴۰۰ مرکز درمانی بهدلیل کمبود بودجه تعطیل شدهاند.
