سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد (فائو) پیشبینی کرده است که در ماه جون سال جاری میلادی، در مجموع میزان بارندگی در افغانستان نزدیک به سطح عادی خواهد بود.
این نهاد در گزارشی که امروز (چهارشنبه، ۱۳ جوزا) منتشر شده، گفته است که در این ماه میزان بارندگی در ولایتهای شمالشرق افغانستان بالاتر از حد متوسط خواهد بود، اما ولایتهای جنوبی و غربی، مطابق الگوی معمول، همچنان خشک باقی خواهند ماند.
فائو همچنین گفته است که بارندگیهای شدید کوتاهمدت، خطر سرازیرشدن سیلاب ناگهانی و بارش ژاله را، بهویژه در شمالشرق، شرق و جنوبشرق افغانستان در پی دارد که میتواند به محصولات زراعتی و آبها آسیب برساند.
سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد همچنین گفته است که تابستان در افغانستان با گرمتر از حد معمول آغاز خواهد شد و دمای هوا در ماه جون در سراسر افغانستان، بالاتر از حد متوسط خواهد بود و بخشهای جنوبی و غربی شاهد بیشترین افزایش دما خواهند بود.
براساس گزارش این نهاد، پیشبینی چندمدلی دما در ماه جون نشان میدهد که در مناطق جنوبی و غربی افغانستان دما حدود ۰.۵ تا دو درجهی سانتیگراد بیشتر از حد متوسط خواهد بود و در بسیاری از این مناطق حداکثر دما از ۳۵ درجهی سانتیگراد فراتر خواهد رفت که سبب افزایش سرعت تبخیر و تعرق و نیاز بیشتر محصولات آبی به آب میشود.
فائو افزوده است که همچنین کاهش پوشش برف همراه با شرایط گرمتر میتواند میزان رواناب ناشی از ذوب برف را در اواخر تابستان محدود کند.
وضعیت زراعت
در گزارش فائو آمده است که مشاهدات میدانی نشاندهندهی وضعیت مطلوب بخش کشاورزی و انتظارات مثبت برای برداشت محصولات در بیشتر مناطق افغانستان است.
این نهاد گفته است که مراتع نیز پس از بارندگیهای اخیر تا حد زیادی بهبود یافتهاند؛ هرچند برخی مناطق شمالی همچنان تحت فشار قرار دارند و به تداوم بارندگی نیازمند هستند.
فائو گفته است که بررسی سریع را در ۳۴ ولایت افغانستان انجام داده است و در آن از طریق ۳۴۵ نشست گروهی با کشاورزان، بزرگان محلی، دامداران، آموزگاران، اعضای شوراهای انکشافی، تاجران محلی، کارکنان صحی، دامپزشکان و کارشناسان ریاستهای زراعت، شرایط کشت للمی، آبی، مراتع و دسترسی به آب را بررسی کرده است.
طبق این گزارش، ۸۰ درصد از پاسخدهندگان گفتهاند که رشد گندم دیم در وضعیت عادی یا زودتر از معمول قرار دارد و برداشت آن نیز در مناطق کمارتفاع و با ارتفاع متوسط آغاز شده است و در مناطق مرتعی نیز در آستانهی برداشت قرار دارند.
در این گزارش آمده است که ۶۵ درصد از شرکتکنندگان رطوبت خاک را کافی دانستهاند و ۶۴ درصد انتظار برداشت متوسط یا خوب دارند.
براساس گزارش فائو، رشد گندم آبی در ۶۱ درصد مناطق عادی و در ۲۸ درصد مناطق زودتر از حد معمول گزارش شده است.
این نهاد دربارهی وضعیت مراتع نیز گفته است که رشد پوشش گیاهی در ۶۴ درصد مناطق گزارش شده است، در حالی که ۲۶ درصد تنها جوانهزنی محدود و ۱۰ درصد عدم آغاز رشد یا شرایط غیرقابلارزیابی را گزارش کردهاند.
نگرانی از کمبود آب
فائو گزارش داده است که بررسیاش نشان میدهد که دسترسی به آب در افغانستان نسبت به ماه پیش کاهش یافته است.
طبق گزارش این نهاد، در این ماه ۵۰ درصد از پاسخدهندگان از کافیبودن آب برای آبیاری خبر دادهاند، در حالی که این رقم در ماه گذشته ۷۷ درصد بود.
فائو گفته است که حدود ۴۰ درصد مناطق مورد بررسی برای آبیاری به آبهای زیرزمینی وابسته هستند و کاهش سطح آبهای زیرزمینی بهعنوان یکی از مهمترین محدودیتها گزارش شده است.
این نهاد افزوده است که کاهش جریان رودخانهها، مشکلات مدیریت آب کانالها و اختلافات بر سر تقسیم آب نیز از دیگر عوامل مؤثر بر کمبود آب آبیاری عنوان شده است.
سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد گفته است که با وجود این مشکلات، تا کنون خسارات شدید و گستردهای به محصولات گزارش نشده است.
افغانستان چندین سال خشکسالی شدید را تجربه کرد که باعث کاهش شدید محصولات کشاورزی و آسیب به اقتصاد خانوادهها شد، اما بارندگیها در فصل بهار سال جاری میلادی، امید به بهبود وضعیت دسترسی به آب و افزایش حاصلات کشاورزی را افزایش داد.
بااینحال، بارندگیهای موسمی و سرازیرشدن سیلابهای ناگهانی و ژاله، به محصولات کشاورزی و باغات در سراسر افغانستان آسیب رسانده و خسارات گستردهای برجا گذاشته است.
