نهاد «زنان برای افغانستان» در مشوره با ۳۰ نهاد و حدود ۴۵۰ زن اهل افغانستان، در یک نامهی سرگشاده به دبیرکل و شورای امنیت سازمان ملل متحد، خواستار ایجاد یک سازوکار ساختارمند از سوی یوناما برای گفتوگو با زنان، نیروهای دموکراتیک، اعضای جامعهی مدنی و سایر بازیگران سیاسی افغانستان در داخل و خارج از این کشور شده است.
در این نامهی سرگشاده که همزمان با معرفی رییس یوناما ارسال شده، آمده است که تعامل یوناما با زنان افغانستان «نباید صرفا در حد مشورت باشد، بلکه باید نقش واقعی آنان را در شکلدهی روند سیاسی تضمین کند».
امضاکنندگان این نامه گفتهاند که تا کنون پیشرفت یوناما در راستای «تسهیل گفتوگوی سیاسی میان گروههای مختلف افغانستان، بازیگران منطقهای و جامعهی بینالمللی با هدف ایجاد زمینه برای حکمرانی فراگیر، نماینده، مشارکتی و پاسخگو در افغانستان» کمتر از انتظار بوده است.
در این نامه آمده است که یوناما هنوز نتوانسته است یک سازوکاری منظم، ساختارمند و واقعا فراگیر برای مشارکت معنادار همهی صداهای مرتبط به افغانستان ایجاد کند.
آنان گفتهاند که همچنین در مورد تدوین و اجرای سند موسوم به «رویکرد موزاییک (Mosaic Approach)» هیچ شفافیت، پاسخگویی یا مشورتی وجود نداشته است.
زنان افغانستان در این نامه تأکید کردهاند که سازمان ملل باید مطابق توصیه «ارزیابی مستقل افغانستان» یک فرستادهی ویژه برای افغانستان منصوب کند که مأموریت روشنی برای پیشبرد دیپلماسی مستمر میان همهی ذینفعان، از جمله زنان، بازیگران سیاسی، کشورهای منطقه و شرکای بینالمللی، با هدف دستیابی به یک توافق سیاسی فراگیر و صلحآمیز داشته باشد.
آنان همچنین گفتهاند که سازمان ملل باید شاخصهای روشن، قابل اندازهگیری و زمانبندیشدهای برای ارزیابی پیشرفت یا پسرفت روند سیاسی تعیین کند.
زنان افغانستان در این نامه افزودهاند که این شاخصها باید دارای معیارها و جدول زمانی مشخص باشند و در صورت نبود پیشرفت معنادار، موضوع در شورای امنیت برای بررسی اقدامات اصلاحی مطرح شود و همچنین ارزیابیهای منظم این شاخصها باید در گزارشهای دبیرکل و نشستهای علنی و غیرعلنی شورای امنیت منعکس شود.
آنان افزودهاند: «زنان و مردم افغانستان از سازمان ملل انتظار دارند که نقش خود را بهعنوان یک شریک بیطرف، اصولگرا و پاسخگو ایفا کند؛ شریکی که به صدای گروههای به حاشیه راندهشده گوش دهد و نگذارد شهروندان افغانستان از تصمیمگیری دربارهی آیندهی خود کنار گذاشته شوند.»
امضاکنندگان این نامه از شورای امنیت سازمان ملل متحد خواستهاند که با حمایت کامل از اجرای ارزیابی مستقل، رهبری تازهای در پیش گرفته و مسیر سیاسی معتبر و قابل اعتمادی برای دستیابی به صلح، ثبات و رفاه در افغانستان فراهم سازد.
آنان افزودهاند: «ما، بهعنوان ذینفعانی متعهد به افغانستان کثرتگرا، دموکراتیک و آزاد، آمادگی خود را برای مشارکت سازنده در تحقق این هدف مشترک اعلام میکنیم. امیدواریم بار دیگر بر اهمیت گفتوگوی فراگیر، مشروعیت سیاسی و صلح پایدار برای افغانستان و منطقه تأکید کنید.»
سازمان ملل متحد پس از تسلط دوبارهی طالبان بر افغانستان، در تلاش بوده است تا این کشور از طریق روندهای سیاسی فراگیر و همهشمول، اجرای تعهدات بینالمللی و پابندی به قوانین بینالمللی، بار دیگر در جامعهی بینالمللی ادغام شود.
اما این تلاشها تا کنون ثمری نداشته است و روندهای ایجادشده، پیشرفت چندانی نداشته است.
در عین حال، دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان با انتقادات گسترده بهدلیل تعامل با طالبان مواجه بوده است و متهم شده است که در گفتوگوها در مورد افغانستان، مشارکت واقعی و معنادار زنان را تضمین نکرده است.
