جان آیلیف، مدیر برنامه جهانی غذا در افغانستان، دربارهی کاهش بودجهی این نهاد هشدار داده و گفته است که کودکان در افغانستان همین حالا در نتیجهی کاهش کمکها جان خود را از دست میدهند.
او، در یادداشتی که در یک مجلهی بریتانیایی نشر شده، نوشته است: «ما خود را برای افزایش بیشتر مرگومیر کودکان در ماههای آینده آماده میکنیم. برای من غیرقابلقبول است که جامعهی جهانی نتواند دستکم پول لازم را برای تغذیه کودکانی پیدا کند که بهشدت دچار سوءتغذیهاند و در آستانهی مرگ از گرسنگی قرار دارند.»
آیلیف گفته است که بودجهی برنامه جهانی غذا بهشدت کاهش یافته است و تنها ۱۲ درصد تأمین مالی شده است.
بهگفتهی او، اعلام اخیر دربارهی کاهش بودجهی کمکهای خارجی بریتانیا نیز باعث شده است حمایت این کشور، که همواره یکی از حامیان اصلی برنامه جهانی غذا بوده، ۳۹ درصد دیگر کاهش یابد.
آیلیف نوشته است: «اکنون مجبور شدهایم برخی برنامههای نجاتبخش، از جمله برنامهی پیشگیری از قحطی را متوقف کنیم؛ این برنامه اخیرا ناچار به تعطیلی شد.»
او اشاره کرده است که در اوایل همین هفته، در یک درمانگاه در شهر هرات در غرب افغانستان، زنانی را دیده است که همراه با کودکان نحیف و لاغرشان در راهروها صف کشیده بودند.
آیلیف افزوده است که بسیاری از این کودکان بهشدت دچار سوءتغذیه بودند و برخی از آنان زنده نخواهند ماند.
او گفته است: «در سه ماه گذشته، تیم من مجبور بوده است هر کسی را که برای دریافت کمک به مراکز ما مراجعه میکند، برگرداند؛ زیرا غذایی برای ارائه به آنان نداریم. وقتی این موضوع را به خانوادهها میگوییم، شدت ناامیدی آنان بسیار زیاد میشود. درد و رنجی که از دیدن فرزندشان متحمل میشوند، برای من غیرقابلتصور است.»
براساس آمار برنامه جهانی غذا، نزدیک به ۱۴ میلیون نفر در افغانستان دچار سوءتغذیه هستند. این سازمان پیشبینی کرده است که در سال جاری ۳.۷ میلیون کودک و ۱.۲ میلیون زن باردار و شیرده با سوءتغذیه حاد مواجه شوند.
خودکشی زنان، فروش اعضای بدن و فرزند
مدیر برنامه جهانی غذا در ادامهی یادداشت خود نوشته است که این نهاد یک خط تلفنی برای دریافت نگرانیها و شکایتها دارد که سالانه حدود ۱۴۰ هزار تماس دریافت میکند.
او افزوده است که از جون تا دسامبر سال گذشته، تماسهای زنان افغانستان با این خط دربارهی وضعیت بحرانی و مشکلاتشان ۶۰ درصد افزایش یافت. بهگفتهی او، بسیاری از آنان به خودکشی فکر میکردند. آیلیف نوشته است: «یکی از اپراتورهای ما با زنی صحبت کرد که میگفت قصد دارد به زندگی خود پایان دهد. او برای سیر کردن کودکانش وعدههای غذایی خودش را حذف میکرد، اما کودکانش همچنان گرسنه به رختخواب میرفتند.»
بهنوشتهی این مقام سازمان ملل، وضعیت به جایی رسیده بود که این زن و همسرش تصمیمی دردناک و غیرقابلتصور گرفته بودند: «دختر ۱۲ سالهشان را برای ازدواج زودهنگام به مرد ۴۰ ساله، که به اعتیاد به مواد مخدر شهرت داشت، بدهند.»
آیلیف اضافه کرده است: «تنها زنان نیستند که با ما تماس میگیرند؛ مردان نیز از ناتوانی در تأمین غذای خانوادههایشان و احساس حقارت ناشی از آن رنج میبرند. اخیرا پدری با ما تماس گرفت و گفت برای تأمین غذا برای خانوادهاش یکی از گردههای خود را فروخته است. این سطح از درماندگی چیزی است که ما در برنامه جهانی غذا پیش از این هرگز شاهد آن نبودهایم.»
مدیر برنامه جهانی غذا در یادداشت خود اشاره کرده است که علاوه بر کمبود بودجه، پیچیدگیهای ژئوپولیتیکی نیز بحران بشری در افغانستان را تحت تأثیر قرار داده است.
او به بستهشدن مرز پاکستان و افغانستان و جنگ در ایران اشاره کرده است.
این مقام سازمان ملل اضافه کرده است هنگامی که مرز پاکستان در اکتبر ۲۰۲۵ بسته شد، ۱۰ هزار تُن غذای مغذی ویژه در انتظار عبور از مرز بود. بهگفتهی او، این مقدار غذا میتوانست یک میلیون و ۱۰۰ هزار کودک را تغذیه کند.
بهگفتهی او، پس از بستهشدن مرز پاکستان، سازمان ملل تصمیم گرفت که محمولهها را از طریق تنگهی هرمز انتقال دهد، اما تنها توانست دو محموله را جابهجا کند و بلافاصله این مسیر تأمین نیز قطع شد.
آیلیف گفته است: «چارهای جز این نداشتیم که کمکهای خود را از طریق نُه کشور، از مسیر آسیای مرکزی و دریای خزر، به افغانستان برسانیم؛ مسیری که باعث تأخیرهایی تا سه ماه شد. و در همین مدت، البته، کودکان براثر سوءتغذیه جان میباختند.»
