غزنی؛ پایتخت فرهنگی جهان اسلام، از چند روز به این طرف مورد تهدید و حمله طالبان و گروههای تروریستی قرار گرفته است. از نخستین روزهای حملهی طالبان بر این شهر تا اکنون، اما طالبان موفق نشدهاند بیرق سفید امارت اسلامی را جایگزین پرچم برافراشتهی سه رنگ دولت کنند. مطابق آخرین اخبار از این شهر، نیروهای دولتی حملههای شدیدی را بر پایگاههای طالبان انجام داده و تلفات سنگینی را به این گروه وارد کرده است.
شام دیروز، طالبان چندین فیر هاوان بر مرکز شهر غزنی شلیک کردهاند که در نتیجهی آن پنچ غیر نظامی زخمی شده است. مسئولان محلی در ولایت غزنی از رسیدن نیروهای کمکی و ویژه به این شهر خبر داده و گفته است نیروهای امنیتی آمادگی هرگونه پاسخ به حملههای احتمالی طالبان را دارند.
مسئله این است؛ آیا خاطر مان از سقوط نکردن شهر غزنی جمع و خیال ما تخت باشد یا تهدیدهای طالبان را بایستی جدی گرفت؟
سقوط قندوز تجربه تلخی بود. مردم آسیب دید و حکومت بدنام شد. پیش از آنکه این ولایت شمالی کشور به دست طالبان سقوط کند، نیروهای دولتی به قدر کافی در شهر قندوز وجود داشت، نتیجه اما به نفع طالبان رقم خورد و شهر به مدت سه روز تحت کنترل طالبان قرار گرفت. فاجعهی انسانی و زیانهای اقتصادی قندوز باید درسهای بزرگی به حکومت داده باشد تا تهدیدها و حملههای طالبان را در هرگوشه و کنار کشور جدی بگیرد و به موقع به آن واکنش نشان دهد.
غزنی با قندوز تفاوتهایی دارد. غزنی از جمله ولایاتی است که حکومت در چهارده سال گذشته تسلط کمتر بر بعضی از ولسوالیهای آن داشت. ولسوالیهای اندر، ناوه، گیرو و قرهباغ از ناامنترین ولسوالیهای ولایت غزنی بود/است. طالبان چه در گذشته یا اکنون، به راحتی در این مناطق گشت و گذار میکردند/میکنند و هر از گاهی برای حکومت محلی دردسر ایجاد میکرد/میکند. چنانچه اکنون طالبان غزنی را زیر حمله گرفته است. از این نظر، غزنی یکی از مناطقی است که طالبان در آن حضور گسترده دارد. از جانب دیگر، غزنی با ولایات ناآرام هممرز است و طالبان به سادگی میتوانند رفت و آمد کنند.
پیش از آنکه حملهی طالبان بر شهر غزنی گزارش شود، طالبان به دلیل حضور گسترده در این ولایت، توانستند به راحتی بر زندان غزنی حمله کنند. قبل از سقوط قندوز، غزنی اولین ولایتی بود که زندانی نداشت. طالبان 355 زندانی را از زندان غزنی فراری دادند.
والی جدید غزنی، قبل از رفتن به این ولایت در نشستِ در کابل گفته بود من با غزنی آشنایی دارم و پرسیده بود آیا ولسوالی ناوه را ناهور میگویند؟ پرسش والی جدید نشان میدهد که حکومت مرکزی در بخش انتصاب مسئولان درجه اول در غزنی کمترین توجه را به خرج داده است. به این معنا که آقای حمیمی، والی جدید غزنی هنوز دست راست و چپ ولایت را نمیداند و ولسوالیهای ناوه و ناهور را اشتباه میگیرد. از کسی که شمال و جنوب یک ولایت را نمیفهمد و ولسوالی امن ناهور را با ولسوالی ناآرام ناوه قاطی میکند، چه انتظاری باید داشت. با توجه به شناخت والی از غزنی و اوضاع شکننده در این ولایت، تهدید طالبان باید جدی گرفته شود. جابهجایی و تغییر قوماندان امنیه ولایت غزنی را هم باید اضافه کرد.
اکنون چالش اصلی برای حکومت در غزنی مسدود بودن شاهراه کابل-قندهار است. طالبان از دو روز به این طرف شاهراه را به روی رفت و آمد بسته است. به گفتهی معاون والی غزنی، طالبان با بستن شاهراه، جاده را ماینگذاری کرده و پُل و پُلچک را تخریب کرده است. جدا از اینکه طالبان طی چند روز در غزنی دست به تخریب پُل و پُلچک زده، ماین کاشته و در محلات مسکونی جابهجا شده است، با بستن شاهراه بر گلوگاه اقتصادی سنگر گرفته است. مسدود بودن شاهراه از نظر اقتصادی، هزینههای زیادی برای دولت و بازرگانان دارد. اینکه مقامات محلی از عدم سقوط شهر غزنی سخن میگویند به این معنا نیست که ولسوالیهای آن در امان است. در حال حاضر راههای رفت و آمد برخی از ولسوالیهای غزنی با مرکز به روی مردم بند است.
