کش‌مکش‌های موهوم موافقت‌نامه‌ی امنیتی و دفاعی

گفته می‌شد لویه جرگه‌ی مشورتی برای گرفتن تأیید امضای موافقت‌نامه‌ی امنیتی میان کابل و واشنتگتن دایر شده است. اپوزیسیون حکومت و دیگر گروه‌ها و جریان‌های سیاسی و رسانه‌ای منتقد امضای موافقت‌نامه‌ی امنیتی می‌گفتند که رییس جمهور کرزی با تدویر لویه جرگه‌ی غیرقانونی(!) شورای ملی را دور زده و میکانیسم‌های حقوقی و قانونی این امر را نادیده گرفته تا تأیید بی‌چون و چرای امضای موافقت‌نامه‌ی امنیتی را به دست آورد، اما در ساعات پایانی لویه جرگه و از زمانی که رییس جمهور کرزی به پای استیج برای سخنرانی رفت، وضعیت تغییر کرد. آقای کرزی در سخنرانی روز پایانی لویه جرگه، مدام آمدن صلح، عدم تلاشی خانه‌ها و برگزاری انتخابات شفاف و عادلانه در کشور را از شروط امضای موافقت‌نامه‌ی امنیتی با آمریکا عنوان نمود و به نحوی امضای این سند را به آمدن صلح در کشور مشروط نمود. در حالی که لویه جرگه در متن قطع‌نامه‌ی خود امضای موافقت‌نامه‌ی امنیتی را تا یک‌ماه آینده و حداکثر تا قبل از ختم سال جاری هجری تأکید نموده بود، اما رییس جمهور کرزی در برابر آن مقاومت نمود و امضای آن را به آمدن صلح موکول کرد. اکنون با گذشت سه روز از لویه جرگه، به فهرست پیش‌شرط‌های رییس جمهور کرزی برای امضای موافقت‌نامه‌ی امنیتی با واشنگتن افزوده شده و خواسته‌های عملی و غیرعملی دیگری نیز در آن گنجانده شده‌اند. اکنون از سر‌گیری جدی مذاکرات صلح با طالبان از سوی آمریکا، بازگرداندن شماری از زندانیان گوانتانامو به خانه‌های‌شان، جلوگیری از تلاشی خودسرانه‌ی خانه‌های مردم افغانستان از سوی سربازان ایالات متحده‌ی آمریکا و برگزاری انتخابات شفاف و سالم از پیش‌شرط‌های رییس جمهور کرزی برای امضای موافقت‌نامه‌ی امنیتی کابل – واشنگتن می‌باشد.
اکنون با طرح این پیش‌شرط‌ها به نظر می‌رسد افغانستان و آمریکا در روند مذاکرات امضای موافقت‌نامه‌ی امنیتی دوباره به جاهای نخست خود رجعت کردند. اکنون با توجه به ناممکن بودن این پیش‌شرط‌ها ‌یا زمان‌بر بودن آن‌ها، فاصله‌ی دو طرف در دو سوی معادله‌ی مذاکره بیش‌تر از هر زمان دیگر است. برخی از این پیش‌شرط‌ها در امضای موافقت‌نامه‌ی امنیتی ناممکن و غیر‌منطقی به نظر می‌رسند. آمدن صلح، پروسه‌ای دوام‌دار و زمان‌بر است. با توجه به معادله‌ی پیچیده‌ی مصالحه‌ی افغانستان، حتا نمی‌توان در یک یا چند ماه انتظار گشایش روزنه‌های روشنی در کورسوی مبهم صلح را داشت. دولت افغانستان و آمریکا بیش از سه سال است که به دنبال صلح تمام آدرس‌های پیدا و پنهان افغانستان و منطقه را گشته‌اند، اما هیچ‌نتیجه‌ای نگرفته‌اند. اکنون چگونه می‌توان در طول یک یا دو ماه انتظار آمدن صلح را داشت؟ چگونگی انتخابات سالم یا ناسالم به دست دولت افغانستان و متصدیان افغانی برگزاری انتخابات می‌باشد؛ دولت افغانستان از چندسال تلاش کرده در ادامه‌ی افغانی‌سازی امور، انتخابات را نیز افغانی بسازد و برای همین منظور حتا وجود دو عضو خارجی در کمسیون شکایت‌های انتخاباتی را نیز تحمل نکرد. اکنون چگونه ضمانت انتخابات سالم و سراسری را از آمریکا در افغانستان توقع دارند؟ بازگرداندن زندانیان گوانتانامو نیز مسیری است که دولت افغانستان بیش از سه سال است آن را می‌دود. دولت در راستای سیاست بخایش و فراموشی تاکنون صدها تن از خطرناک‌ترین فرماندهان طالب را رها کرده است، بدون این که اندک‌ترین نتیجه‌ای را در روند صلح به دست آورده باشد. به هرصورت، به نظر می‌رسد رییس جمهور کرزی با طرح این پیش‌شرط‌های موهوم، به دنبال دریافت امتیاز‌های شخصی و تعقیب اجنداهای دیگر می‌باشد، وگرنه طرح این پیش‌شرط‌ها با توجه به اهمیت امضای این موافقت‌نامه، منطقی نیست. بدون شک از این کش‌مکش مردم افغانستان آسیب می‌بینند. حضور سربازان آمریکا و امضای این موافقت‌نامه برای افغانستان فوق‌العاده حیاتی است و اگر این موافقت‌نامه امضا نشود، ایالات متحده سربازان خود را از افغانستان بیرون خواهد کرد. دولت افغانستان باید از تجربه‌ی عراق عبرت بگیرد و اجازه ندهد در چشم‌انداز پس از 2014 مردم افغانستان در کابل، هرات، بامیان، مزارشریف و دیگر ولایت‌های امن، نظیر کرکوک و بغداد عراق همه‌روزه با زخم، خون و جنازه سر کنند. خروج کامل سربازان آمریکایی از افغانستان، برای مردم افغانستان ویران کننده است و هزینه‌هایی را بر ثبات کشور تحمیل خواهد کرد که هرگز جبران نمی‌شوند.