[su_label]قسمت سوم و پایانی[/su_label]
مقطع دکتورا مختص تحقیق است؛ تحقیق دربارهی یک موضوع بسیار مشخص و معین. مشکلات چند دههی اخیر، افغانستان را به یک جزیرهی دستنخورده در زمینهی تحقیقات عمیق معیاری و علمی شبیه کرده است. گرچند در سالهای اخیر تحقیقات زیادی روی مضوعات مختلف در افغانستان انجام شده، ولی هنوز هم موضوعات بکر و دستنخوردهی بیشماری وجود دارند که میتوانند موضوعات مناسبی برای تحقیقات علمی باشند. بهعلاوه، فرصتهای تحصیلی-تحقیقی خوبی برای علاقهمندان واجد شرایط در آلمان موجود میباشند، که در این قسمت به آنها میپردازیم.
بهصورت عموم دو نوع برنامهی دکتورا در دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی آلمان وجود دارد:
(1)برنامهی دکتورای «غیر سترکچر» (Individual doctoral studies)
(2)برنامهی دکتورای «سترکچر» (Structured doctoral studies)
تفاوتهای عمدهی این دو نوع برنامهی دکتورا عبارتاند از:
1-در برنامهی «غیر سترکچر»، دانشجو قبل از اینکه تحقیقاش را شروع کند، باید «استاد راهنما (Supervisor)» خود را مشخص و موافقت او [استاد راهنما] را جهت نظارت بر تحقیقاش، جلب نماید. در برنامهی «سترکچر» مشخص کردن استاد راهنما پیش از پیش، لازم نیست.
2-در برنامهی «غیرسترکچر»، دانشجو مجبور نیست کار صنفی انجام دهد. در این برنامه، دانشجو شاید، بر اساس لزومدید استاد راهنمایش، در یکتعداد مشخص کورسها شرکت نماید. در برنامهی «سترکچر» اما، شرکت کردن در یک تعداد درسهای صنفی حتمی و ضروری است. سال اول برنامهی «سترکچر» معلمولا به فعالیتهای صنفی و کورسها اختصاص داده میشود.
3-برای اینکه یک کاندید برای برنامهی «غیرسترکچر» قبول شود، باید «پیشنویس تحقیق» خود را آماده کرده واستاد راهنمایش چهارچوب اصلی تحقیق را قبول نماید. در برنامهی «سترکچر» داشتن «پیشنویس تحقیق» برای شمولیت در برنامه حتمی نیست.
4-برای داخله گرفتن در برنامهی «غیرسترکچر» کدام تاریخ معینی وجود ندارد (اگر یک کاندید میخواهد برای بورس درخواست بدهد، در اینصورت جدول زمانی تحویلی درخواست برای بورس را باید در نظر بگیرد). زمان تحویلی اسناد برای شمولیت در برنامهی «سترکچر» مشخص بوده و معمولا سال یک بار میباشد.
برای هردو نوع برنامهی دکتور در آلمان، برنامههای بورس متعدد نیز وجود دارند که در ادامه سعی میکنم مهمترین آنها را به معرفی بگیرم.
نوت: برای مشاهدهی تمام بورسیههای دورهی دکتورا، پوست دکتورا و تحقیقات کوتاهمدت به وبسایت «دااد» مراجعه نمایید. برای مشاهدهی تمام بورسیههای دورهی دکتورا، پوست دکتورا و تحقیقات کوتاهمدت که تنها توسط «دااد» حمایت میشوند، به وبسایت «دااد» را مراجعه نمایید.
بورس برنامهی دکتورای «غیرسترکچر»
این بورس معادل برنامهی بورس ماستری «فارغین تمام رشتهها» است، که در قسمت قبلی معرفی شد. برای دریافت معلومات عمومی راجع به این برنامه بهوب سایت «دااد» مراجعه نمایید.
برای ارایهی درخواست برای این بورس موارد ذیل را به ترتیب در نظر بگیرید:
(1)یک «پیشنویس تحقیق» معیاری و علمی بنویسید.
نوت: برای نوشتن «پیشنویس تحقیق» معیاری، از منابع آنلاین استفاده کنید.
(2)دانشگاهها و مراکز تحقیقی که گروههای تحقیق در رشتهی شما دارند، راجستوجو نمایید.
توضیح: برای اینکه پروسهی «جستوجو» آسانتر شود، یک لیست اولیه از دانشگاههای مرتبط را تهیه نمایید. در قدم بعدی، بادر نظرداشت پیشنیازها، فرصتهای موجود، همخوانی «پیشنویس تحقیق» شما با برنامهی ارایهشده، همخوانی اسناد شما با پیشنیازهای برنامه… لیست نهایی خود که متشکل از تعداد کمتر دانشگاهها و مراکز تحقیقی است، را آماده کنید.
برای مشاهدهی تمام برنامههای دکتورا، به آدرسهای ذیل مراجعه کنید:
I.وبسایت «دااد»
II.وبسایت «تحقیق در آلمان»
(3)بعد از تهیهی لیست نهایی، با پروفیسورهایی که رهبری گروههای تحقیق در دانشگاهها و یا مراکز تحقیقی را به عهده دارند، از طریق ایمیل به تماس شوید.
توضیح: هر پروفیسور در وبسایت دانشگاه، دارای یک «صفحهی شخصی» است، که معلومات کامل راجع به ساحات تحقیقاش در این صفحه موجود میباشد. نکتهی بسیار مهم همخوانی «پیشنویس تحقیق» شما با ساحهی تحقیقی پروفیسور است.
(4)حداقل از یک پروفیسور «موافقتنامهی استاد راهنما» را بگیرید.
توضیح: نامهیی که پروفیسور برای شما مینویسد، نقش تعیینکنندهیی در موفقیت درخواست بورس شما دارد.
(5)تمام اسناد مورد نیاز را تهیه نمایید.
توضیح: لیست این اسناد که از جمله شامل «موافقتنامهی استاد راهنما» و «پیشنویس تحقیق» میشود را میتوانید در وبسایت «دااد» مشاهده نمایید.
(6)در پورتال آنلاین «دااد» یک حساب آنلان برای خود ایجاد نموده و پیش از تاریخ مشخصشده اسناد و مدارک لازم را به «دااد» بفرستید.
توضیح: آخرین تاریخ تحویلی اسناد معمولا اول سپتمبر هر سال است (مثلا اول سپتمبر 2017). بهخاطر جلوگیری از مشکلات احتمالی، بهتر است درخواست خود را دو تا سه روز پیش از آخرین موعد، به «دااد» بفرستید.
نوت: برای دریافت معلومات بیشتر راجع به نحوهی ارایهی درخواست از طریق پورتال آنلاین «دااد»، قسمت دوم این سلسله را مطالعه نمایید.
بورسهای برنامهی دکتورای «سترکچر»
این برنامه بهنام «DAAD-Graduate School Scholarship» به اختصار «DAAD-GSSP» یاد میگردد. نحوهی ارایهی درخواست برای این برنامه، با برنامهی «غیر سترکچر» متفاوت است.
پروسهی درخواست برای «DAAD-GSSP» دارای دو مرحله میباشد، که مرحلهی اول توسط دانشگاههای همکار و مرحلهی دوم توسط «دااد» مدیریت میشود. برای دریافت معلومات عمومی راجع به این برنامه به وبسایت «دااد» مراجعه نمایید.
برای ارایهی درخواست برای این برنامه، موارد ذیل را به ترتیب در نظر بگیرید:
(1)از لیست دانشگاههای همکار، مطابق رشتهی تحصیلی و پیشنیازها، برنامههای مورد نظر خود را مشخص نمایید.
توضیح: برای مشاهدهی لیست دانشگاههای همکار، اینجا کلیک نمایید. لیست موجود مربوط به سال 2016 است. لیست برنامههای سال 2017 بهزودی در هیمن آدرس قابل دسترس خواهد بود.
(2)بعد از مشخص نمودن برنامههای مورد نظر؛ لیست پیشنیازهها، نحوهی ارایهی درخواست و انتروال زمانی ارایهی درخواستی برای هر یک [از دانشگاهها] را در وبسایتهای آنها ببینید.
توضیح: درخواستها معلمولا از طریق «سیستم آپلیکیشن آنلاین» به دانشگاه مربوطه فرستاد میشود. توجه داشته باشید که بستهی درخواستی ناتکمیل، به هیچوجه چانس قبولی در این برنامه را ندارد. درخواستی شما باید قبل از موعد معینشده به دانشگاه برسد. آخرین تاریخ تحویلی اسناد برای دانشگاههای مختلف متفاوت است؛ اما اکثرا درجریان ماه جنوری میباشد.
(3)در صورت قبولی توسط یکی از دانشگاهها، شما بهعنوان یک کاندید پذیرفتهشده، به «دااد» معرفی میشوید. شما در این مرحله باید اسناد مکمل خود با ضمیمهی «فارم دااد» را از طریق پورتال آنلاین، برای «دااد» بفرستید.
نوت: برای معلومات بیشتر در مورد نحوهی ارایهی در خواستی به «دااد» بعد از اینکه شما از طریق دانشگاه [به »دااد»] معرفی شدید، رهنمون «دااد» را در اینجا مطالعه کنید.
در مرحلهی اول بهتر است به پروسهی ارایهی درخواست به دانشگاهها توجه شود. در صورتی که دانشگاه شما را به «دااد» معرفی نمود، بخش مربوطه در «دااد» راهنماییهای لازم را در رابطه به پروسهی «آپلیکشن» ارایه میکند.
خلاصه و نتیجهگیری
تحصیل در خارج، بهخصوص امریکا و کشورهای عضو اتحادیهی اروپا، علاوه بر اینکه یک تجربهی ارزشمند است، در تضمین آیندهی شغلی و موقعیت اجتماعی بهتر نیز نقش دارد. در سالهای بعد از 2001، تعداد زیادی علاقهمندان واجدشرایط موفق شدهاند زمینهی تحصیلشان را در دانشگاههای امریکا یا کشورهای عضو اتحادیهی اروپا، بهخصوص آلمان، فراهم کنند.
با توجه به موارد بحثشده در قسمتهای اول تا سوم این «نوشته»، فرصتهای تحصیلی در آلمان، هم در مقطع ماستری و هم در مقطع دکتورا، برای علاقهمندان واجدشرایط از افغانستان کم نیست. اما استفاده از این فرصتها، خالی از چالشها و مشکلات هم نمیباشد.
تکمیل نمودن پیشنیازهای برنامههای متعدد (چه برنامهی تحصیلی چه بورس) اولین مورد مهم در راه موفقیت یک «درخواستی» است. در مرحلهی بعدی مسالهی چگونگی ارایهی درخواستها و زمان مناسب برای این کار مطرح میشود. کامل بودن اسناد و بستهی درخواستی شما، زمانی مفید میباشد و معنا پیدا میکند که درخواستی در وقت تعیینشده و به روشی که توسط ارگان مربوطه مشخص گردیده، ارسال شود.
در یک جمعبندی کلی، موارد آتی را میتوان بهعنوان مهمترین موارد، برای استفاده از فرصتهای تحصیل در آلمان نام برد:
(1)جستوجوی معلومات راجع به فرصتهای موجود (برای این کار میتوانید از آدرسهایی که در هر سه قسمت این نوشته فراهم شده است، استفاده کنید).
(2)حصول معلومات دقیق دربارهی برنامههای مورد نظر.
(3)تهیهی تمام اسناد و مدارک مورد نیاز.
(4)ارایهی در خواست در وقت معینشده و به روش مشخصشده.
امیدواریم این «بستهی معلوماتی» به بعضی از سوالات علاقهمندان تحصیل در آلمان جواب داده و ابهامات موجود را رفع کرده باشد.
