زهرا جویا
ارگ ریاستجمهوری، حزب اسلامی بهرهبری گلبدین حکمتیار و مجلس نمایندگان به ایجاد ائتلاف جدید زیر نام «شورای عالی ائتلاف برای نجات افغانستان» واکنش نشان دادهاند.
سه حزب جمعیت اسلامی افغانستان، جنبش اسلامی افغانستان و حزب وحدت مردم افغانستان ائتلاف تازهیی را زیر نام «شورای عالی ائتلاف برای نجات افغانستان» ایجاد کردهاند.
جنرال عبدالرشید دوستم، معاون اول ریاستجمهوری و رهبر حزب جنبش، عطامحمد نور والی بلخ و رییس اجراییهی حزب جمعیت، محمدمحقق معاون دوم ریاست اجراییه و رهبر حزب وحدت مردم و صلاحالدین ربانی وزیر خارجه و رییس حزب جمعیت از چهرههای شناختهشده این ائتلاف را در خارج از افغانستان در شهر آنکارا- ترکیه ایجاد کردند.
واکنش ریاستجمهوری
محمداشرف غنی در یک واکنش غیرمستقیم به شکلگیری این ائتلاف گفته است که چوکی ریاستجمهوری چوکی خدمت و وحدت است.
وی در دیدار با باشندگان شرق کابل و بزرگان پکتیا گفته است ما از آنانیکه طرحهای اصلاحی دارند استقبال میکنیم، اما در صورتیکه طرح اصلاحی وجود نداشتهباشد، افکار تقسیم، قابل قبول ما نیست و چوکی ریاستجمهوری، چوکی تقسیم نه، بلکه چوکی خدمت و وحدت میباشد.
رییسجمهور افزوده که ارگ ریاستجمهوری، ارادهی تصفیهی هیچکسی را ندارد و آنانیکه نفعشان را در خطر میبینند باید زمینه را مساعد سازند تا خواستهایشان برآورده شود.
شاهحسین مرتضوی سرپرست دفتر سخنگوی ریاستجمهوری، نیز گفته است که این افراد باید طرح بدیل و مشخصی برای بهبود وضعیت کنونی ارائه کنند.
او تصریح کرد: «انتظار داریم تا آنان طرح بدیل و مشخصی که برای مردم افغانستان قابل قبول باشد برای بیرونرفت از مشکلات موجود، ارائه کنند».
آقای مرتضوی تاکید کرد که شخصیتهایی که در ایجاد این ائتلاف اقدام کردهاند خودشان در حکومت شاملاند و اگر انتقاد میکنند متوجه عملکرد خودشان نیز است: «از همین رو امیدوار هستیم که نسبت به مسایل افغانستان مسئولانه عمل کنند».
حزب اسلامی
گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی که چند ماهی از پیوستناش به پروسهی صلح و کنار گذاشتن مخالفت با حکومت میگذرد، نیز پس از اعلام موجودیت این ائتلاف اعلام کرد که به احدی اجازهی تضعیف نظام و تشدید هرجومرج را نخواهد داد و استوار در مقابل آن خواهد ایستاد.
حزب اسلامی گلبدین حکمتیار با نشر اعلامیهیی ایجاد این ائتلاف را تقابل خصمانه و رقابت ناسالم عنوان کرده و گفته است که همهی احزاب باید جبههگیری علیه یکدیگر را کنار بگذارند.
در بخشی از این اعلامیه آمده است: «همهی احزاب سياسى و جناحهاى مؤثر در جريانات كشور؛ مخصوصاً گروههاى شامل دولت را دعوت مىكنيم تا دست دست بههم داده، نيروهاىشان را براى حل بحران و بيرونرفت كشور از وضعيت ناگوار كنونى بهكار گيرند، سياستهاى تقابل خصمانه، رقابتهاى ناسالم و منفى و جبههگيريها عليه همديگر را كنار بگذارند، از تكرار تجارب تلخ، ناكام و خونين گذشته خوددارى ورزند، ادبيات جنگ، زبان تهديد، تخويف و اخطار، مبارزهطلبى، شعارهاى خشن، تلاش براى ناامن كردن هر چه بيشتر كشور و ايجاد ترس و رعب ميان مردم را تجربه نكنند».
آقای حکتمیار گفته است که از هر طرح و اقدامی که باعث اصلاح و تقویت نظام و تأمین امنیت و عدالت در کشور شود، حمایت میکند اما به همان شکل، در برابر هر تصمیمی که با هدف تضعیف نظام و تشدید هرجومرج اتخاذ گردد، ایستاد خواهد شد.
وی گفته که از تصمیمها و تلاشهایی که با هدف تضعیف هرچه بیشتر نظام و تشدید هرجومرج صورت میگیرد، نهتنها حمایت نمیکند بلکه اجازهی چنین کاری را به «احدی» نمیدهد.
مجلس نمایندگان
شماری از اعضای مجلس نمایندگان دیروز (شنبه، 10سرطان) در نشست عمومی این مجلس شکلگیری ائتلاف از سوی عبدالرشید دوستم، معاون اول ریاستجمهوری، محمدمحقق، معاون دوم ریاست اجراییه و عطامحمد نور، والی بلخ را سوالبرانگیز خوانده و تاکید کردند که اگر از حکومت ناراض هستند و انتقاد میکنند باید در قدم نخست از حکومت کنار بروند.
ملا سیدمحمد آخند یکی از نمایندگان مجلس در این مورد گفت که تشکیل «شورای عالی ائتلاف برای نجات افغانستان» در واقع حرکتی در مخالفت با حکومت و بهنفع داعش و طالبان است و اگر مشکلی برای کشور پیش آید باید همین رهبرانی که ائتلاف کردهاند برای مردم پاسخگو باشند.
عبدالقادر قلاتوال، عضو دیگر مجلس نمایندگان گفت: «اعضای حکومت در ائتلاف ضدحکومت، من نمیدانم که این در کدام اصول جا دارد».
شماری از اعضای مجلس نمایندگان کسانی که ائتلاف جدید را ایجاد کردهاند را متهم به ایجاد برخی از بحرانها در کشور کردند.
آرین یون، عضو دیگر مجلس نمایندگان نیز افزود: «این ائتلاف بهخاطر منافع ملی افغانستان ایجاد نشده است، بهخاطر مردم افغانستان ایجاد نشده است؛ بلکه بهخاطر منافع شخصی آنان ایجاد شده است».
خانم یون گفت که رهبران سیاسی بهدلیل اینکه خواستهایشان از سوی حکومت برآورده نشده دست به تشکیل ائتلاف زدهاند.
اما برخی نمایندگان دیدگاه متفاوتتری نسبت به شکلگیری این ائتلاف سیاسی داشتند.
زهیر سعادت، یک عضو مجلس در این خصوص گفت که ائتلاف سیاسی شکل گرفته نتیجهی بیاعتمادی مردم بر حکومت و ناشی از بحران و شکاف عمیق سیاسی است که در درون حکومت ایجاد شده است.
آقای سعادت افزود: «ما بهجای اینکه انگشت انتقاد را به سمت ائتلافها نشانه برویم باید بپرسیم که چرا چنین ائتلافهایی صورت میگیرد؛ آیا این ائتلافها در نتیجهی تمرکز قدرت در ارگ ریاستجمهوری و سلب صلاحیتهای قانونی وزرای کابینه بهوجود نیامده است؟».
او هشدار داد که اگر برای پایان دادن به کارهای غیر قانونی در حکومت راهحلی پیدا نشود، مشکلات سیاسی در کشور جدیتر خواهد شد.
واکنش شهروندان
شماری از شهروندان با استفاده از شبکههای اجتماعی نیز در پیوند به شکلگیری این ائتلاف تبصرههای متفاوتی دارند.
جعفر عطایی، یکی از کاربران شبکهی اجتماعی در صفحهی فیسبوکش نوشته است: «شورای عالی ائتلاف برای نجات افغانستان، راه سنجیدهشدهیی را انتخاب کرده است. حمایت از معاونت اول ریاستجمهوری و با این پوشش و مشروعیت قانونی و بینالمللی، عملا دولت را به دو جناح تقسیم میکند. استراتژی و نقشهی راه درست طرح شده است. اما برد نهایی جبهه، ایجاد یک عقبهی محکم مردمی است.»
نجیب بارور کاربر دیگر شبکهی اجتماعی فیسبوک گفته است که ائتلاف سیاسی که بر اساس استراتژی سیاسی تعریفشده بهوجود نیاید، مثل یک جسم بیروح است. جمعشدن براساس شکستها و ناتوانیهای مشترک، شاید شکل سیاسی داشته باشد، لاکن مطمئن باشید کار سیاسی نیست. سیاست حوزهی عقلانی برآوردهساختن اهداف و پروژههای سیاسی است.
بهباور وی شکلگیری چنین ائتلافهایی در افغانستان در گذشتهها نیز تجربه شده و نتیجهیی در پی نداشته است.
او گفت: «ما تجربههای فراوانی از ائتلافهای فصلی و بیبرنامه داشتهایم که با بیرونرفتن یکی دو چهره از آن، از هم پاشیده است. نبود استراتژی مدون سیاسی، ایدیولوژی سیاسی و برنامهی کلان؛ هیچ موفقیتی را تضمین کرده نمیتواند».
شورای عالی ائتلاف برای نجات افغانستان هدف از ایجاد این ائتلاف را جلوگیری از فروپاشی نظام و هرجومرج سیاسی خوانده و اعلام کرده است که بهدلیل شرایط دشوار امنیتی، روند غیرقانونی عملکرد دولت و آسیبپذیر شدن شیرازهی وحدت ملی، این سه حزب تصمیم گرفتهاند تا «شورای عالی ائتلاف برای نجات افغانستان» را ایجاد کنند.
ائتلاف سه حزب سیاسی بزرگ در افغانستان در وضعیت شکننده وحساسی شکل میگیرد؛ در شرایطی که منتقدان و افراد ناراض از حکومت وحدت ملی بهمراتب بیشتر از هر زمان دیگری است.
