نجیبالله سعادت-هرات
در روزهای اخیر هرات سرشار از شادمانی و سرور بود، روزهایی که هر گوشه و کنار شهر غرق پرچمهای رنگارنگ و تصاویر رنگین شادمانه بود. رنگ امید به زندگی بهتر و ترسیم آیندهی درخشان در چهرهی یکایک مردم این شهر به چشم میخورد. این امیدواریها بیگمان حاصل افتتاح پروژهی اقتصادی بزرگ تاپی است، پروژهیی که حاصل همکاری همهجانبه و مشترک چهار کشور منطقه است.
سرانجام، انتظارها بهسر رسید و کار این پروژه در کشور ترکمنستان خاتمه یافت و رییسجمهور غنی عصر روز پنجشنبه (سوم حوت ) برای افتتاح این پروژه وارد هرات شد.
کار این پروژه در کشور ترکمنستان در حالی به اتمام رسید که صبح روز جمعه (4 حوت) با حضور رییسجمهور غنی در آن کشور، به برگزاری جشنی باشکوه و امیدواری برای رفتن به مرحلهی آغاز کار در کشور افغانستان، پرداخته شد. در محفلی که باحضور مقامهای کشورهای عضو تاپی به این مناسبت در منطقهی «سلیمچشمه» ترکمنستان برگزارشد، رییسجمهور غنی ضمن تقدیر از اراده و مدیریت رییسجمهور ترکمنستان و همکاراناش در رابطه به پیشرفت کار تاپی که شبانه-روز تلاش ورزیدهاند، گفت: «از اینکه پروژهی تاپی را به کریدور و یک بستهی بزرگ پروژهها بدل کردید، تشکر ویژه مینمایم. چون این یک پروژه نیست، بلکه یک کریدور انکشافی است.»
رییسجمهور غنی با اشاره به اینکه سیاست افغانستان سیاست وصل است نه فصل، اضافه کرد: «افغانستان سیاست وصل دارد نه جدایی؛ اکنون بعد از بیش از یک قرن جدایی، آسیای جنوبی به آسیای مرکزی از طریق افغانستان وصل میگردد.»
در برنامهی افتتاحیهی دیروز رییسجمهور افغانستان، رییسجمهور ترکمنستان، نخستوزیر پاکستان و وزیر دولت در امور خارجی هندوستان اشتراک کرده بودند. علاوه بر این میهمانان ویژه، حدود پنجاه نفر از سفیران کشورهای مختلف، نمایندگان پارلمان و اعضای برجسته نیز حضور داشته و در کل بهتعداد 1200 نفر میهمان داخلی و خارجی در این همایش شرکت کرده بودند.
آقای غنی در این مراسم در تالار مولانا، آغاز این طرحهای بزرگ اقتصادی را «پیام احیای مجدد، امید و اطمینان» از هرات به منطقه خواند و گفت که چهار کشور هند، پاکستان، ترکمنستان و افغانستان تاریخ مشترک همکاری را خواهند ساخت.
او با اشاره به گذشتهی تاریخی هرات، گفت که این شهر قبل از این نیز چهارراه آسیا بود و دوباره میخواهد این نقش را بهدست آورد.
آقای غنی همچنین وعده داد که دولت افغانستان نیز از هیج اقدامی جهت اجرای این پروژههای بزرگ اقتصادی کوتاهی نخواهد کرد.
او گفت: «افغانها اسیر گذشته نیستند، آیندهنگرند. با هیج کشوری دشمنی ندارند، تنها منافع ملی خود را میخواهند حفظ کنند و هدفشان نیز این است که محور همکاری منطقهیی باشند.»
آقای غنی ابراز امیدواری کرد که نوع همکاری بر سر اجرای پروژههای کنونی قدمی باشد برای پایهگذاری همکاری وسیع و همهجانبهی منطقهیی.
او گفت که پروژهی تاپی میتواند باعث تغییر در زندگی و اقتصاد مردم افغانستان و سایر کشورهایی شود که از آن مستفید میگردد.
به گفتهی او، همکاری منطقهیی این کشورها را از فقر به ثروت میرساند.
فصل تحول اقتصادی کشور
شاهد خاقان عباسی نخستوزیر پاکستان در سخنرانیاش در این مراسم گفت، پروژهی تاپی برای انکشاف تمام کشورهای آسیای جنوبی و آسیای مرکزی موثر بوده و کشورهای عضو تاپی به رفاه بیشتری دست خواهند یافت.
نخستوزیر پاکستان گفت که پاکستان، ترکمنستان، هند و افغانستان به عملی کردن تاپی نیاز شدید دارند.
در همین حال، رییسجمهور ترکمنستان بر اهمیت افغانستان در راستای ترانزیت انرژی به کشورهای جنوب آسیا تاکید کرده است.
نخستوزیر پاکستان یکبار دیگر، صلح در افغانستان را به نفع این کشور میداند.
با این حال، قربانقلی بردی محمدوف، رییسجمهور ترکمنستان گفت که تاپی دهلیز منطقهیی از تاریخ مشترک همکاریهای انرژی و اقتصادی را میان کشورهای آسیای مرکزی و جنوب آسیا رقم خواهد زد.
او راهاندازی پروژههای تاپی و تاپ، را آغازی برای اجرای پروژههای دیگر انرژی میان کشورهای آسیای میانه و جنوب آسیا خواند.
رییسجمهور ترکمنستان همچنین ابراز امیدواری کرد که با آغاز پروژهای تاپی و تاپ، امنیت در افغانستان تامین شود.
او همچنین بر گسترش همکاریهای بازرگانی، سیاسی و اقتصادی میان افغانستان و ترکمنستان تاکید کرده است.
وزیر دولت هند در امور خارجی در مراسم تاپی در هرات، صلح و امنیت را در منطقه لازم و ملزوم یک دیگر دانست.
مبشر جاوید اکبر گفت: «امروز ما بدون مشکل از مرز عبور کردیم و باید ابزاری باشیم که مردم ما نیز برای تجارت و سیاحت بتوانند از این مرزها بهسادگی عبور کنند. این خواست ما است.» او گفت که: «نباید در برابر همدیگر دیوار ایجاد کنیم، زیرا اشتباههایی که پدران ما کرده بودند، بهای آن را ما میپردازیم و نباید فرزندان ما فردا، بهای اشتباههای ما را بپردازند.»
آقای اکبر گفت که احیای راه ابرشیم قدیمی با اجرای پروژهی تاپی دوباره تصور میشود و تاکید کرد که دیدگاه مشترک همه باید همکاری در راستای ایجاد صلح و امنیت باشد.
او گفت که هند اکنون نیاز شدیدی به انرژی و گاز دارد و از طرحهایی همانند تاپی حمایت میکند.
اکبر تاکید کرد که هند بزرگترین واردکنندهی برق در جهان میباشد و ترکمنستان یکی از گزینهها برای وارد کردن انرژی شمرده میشود.
تدابیر شدید امنیتی
از چندین روز قبل بهخاطر افتتاح این پروژه تدابیر شدید امنیتی در این ولایت اتخاذ شده بود. از روز پنجشنبه عبورومرور تمامی وسایط نقلیه در نقاط مرکزی شهر هرات ممنوع اعلام شد.
برای تامین امنیت این همایش، علاوه بر نیروهای قول اردوی 207 ظفر، امنیت ملی و پولیس هرات، هزار نفر نیز از کابل آمده بودند. خانههای اطراف تالار مولانا که محل برگزاری این محفل بود تلاشی شده، و در روز محفل (جمعه) شهر چهرهی کاملا نظامی به خود گرفته بود و عبورومرور موترها در داخل شهر دیده نمیشد.
همزمان با این، چرخبال های ارتش ملی ساعات متعددی بر فراز آسمان هرات در گردش بوده و نقاط مختلف هرات را بررسی میکرد.
آغاز کار عملی «تاپی» در هرات
با دیگران به اشتراک بگذارید