کنار رفتن‌های بی‌دلیل باید واضح شوند

لیست نامزد‌های انتخابات ریاست جمهوری کوتاه شده می‌رود. از یازده نامزدی که از صافی‌های کمیسیون مستقل انتخابات و کمسیون شکایت‌های انتخاباتی عبور و وارد میدان رقابت‌های انتخاباتی گردیدند، اکنون 9 تن باقی مانده‌اند. عبدالقیوم کرزی هفته‌ی گذشته از رقابت‌های انتخاباتی به نفع داکتر زلمی رسول کنار رفت و اکنون نیز عبدالرحیم وردک، دیگر نامزد انتخابات ریاست جمهوری‌ به دلیل نامعلوم از صحنه‌ی رقابت‌های انتخاباتی کنار رفته است. آقای وردک از ذکر دلایلی که باعث شده از رقابت‌های انتخاباتی کنار رود، خودداری کرده و اعلان آن را موکول به روزهای آینده کرده است. هم‌چنان وی اعلان نکرده است که به نفع چه کسی کنار رفته و برای کدام نامزدی کار می‌کند.
از میان یازده نامزد و اکنون از لیست 9 نفری کاندیدان انتخابات ریاست جمهوری، فقط سه نفر مدعی اصلی قدرت‌اند و تمامی بازی‌های سیاسی در محور آن‌ها می‌چرخند. دیگر تیم‌های انتخاباتی نه ادعای قدرت را دارند، نه کمپاین می‌کنند و نه هم اعتقاد و باوری به ادامه‌ی کاروزار رقابت‌های انتخاباتی دارند. آن‌ها مثل حباب‌های روی آب‌اند که با اندک لرزش و لغزشی از سوی تیم‌های قدرت‌مند می‌ترکند و از صحنه‌ی رقابت‌ها کنار می‌روند. در حال حاضر سه محور اصلی کار‌وزار رقابت‌های انتخاباتی، محل رفت و آمدها و هدف دیپلماسی سایر نامزدان انتخابات ریاست جمهوری هستند. از آن‌جایی که آن‌ها امیدی به بردن و اعتقادی به رقابت و مبارزه با رقبای قوی و قدرت‌مند را ندارند، تلاش می‌کنند با یکی از این سه محور اصلی نزدیک شده و در از این درک به امتیازات اقتصادی و سیاسی دست پیدا کنند. هریک از این نامزدان تاکنون تلاش کرده‌اند ‌در بدل دریافت امتیازات چشم‌گیر به نفع یکی از این سه محور اصلی کنار بروند و در مواردی نیز معاونین آن‌ها به صورت شخصی و مستقیم با آدرس‌ها و محورهای انتخاباتی دیگر وارد گفت‌وگو و چانه‌زنی شده‌اند. وجود سه تیم قوی مدعی اصلی قدرت، در روند رقابت‌ها بر سایر تیم‌های ضعیف انتخاباتی تأثیر گذاشته و دست و پای آن‌ها را در میدان رقابت بسته‌اند.
کنار رفتن یکی از نامزدان به نفع یکی دیگر از تیم‌های انتخاباتی می‌تواند از نظر سیاسی و تبلیغاتی بر کفه‌ی ترازوی آن‌ها تأثیر بگذارد. تیم‌های انتخاباتی قوی و برجسته‌تر که بخشی از آرای مردم را با خود دارد، به معنای جلب حمایت و آرای آن حوزه‌ی مردمی است. اما نامزدانی که رای مردمی را با خود ندارند ‌یا فاقد پایگاه‌های قوی مردمی و سیاسی هستند، جز فراهم کردن ابزار تبلیغاتی، تأثیری بر رای و حمایت‌های مردمی از تیم‌های انتخاباتی دیگر را ندارند. بنابراین، این عده از نامزدان در بازار رقابت‌های انتخاباتی خریدار جدی نداشته و نقش آن‌ها در چانه‌زنی‌های سیاسی نیز جدی گرفته نمی‌شود.
کنار رفتن‌ها و ائتلاف‌های سیاسی در رقابت‌های دموکراتیک جزو فرهنگ سیاسی و منطق بازی می‌باشد. تیم‌های انتخاباتی در روند رقابت‌های انتخاباتی با هم‌دیگر ائتلاف می‌کنند و به نفع هم‌دیگر کنار می‌روند. این امر در صورتی‌که در چارچوب قوانین انتخاباتی صورت گیرد، هیچ‌گونه مشکلی ندارد. دلایل ایجاد ائتلاف‌ها و خصوصا کنار رفتن‌ها باید به مردم گفته شوند و کنار رفتن‌های موهوم، نامعلوم و بدون دلیل برای مردم شبهه ایجاد کرده و فضای اعتماد را تخریش می‌سازد. ائتلاف‌های سیاسی براساس بازی‌های سیاسی صورت می‌گیرد و این امر را مردم درک می‌کنند، حتا اگر بازی‌گران‌ اصلی و طرف‌های سیاسی‌ ائتلاف توضیحات روشن و دلایل واضح آن را ارائه نکنند. اما کنار رفتن از صحنه‌ی رقابت‌ها بدون اعلان حمایت از تیم انتخاباتی مشخص و ذکر دلایل و عوامل آن، برای مردم افغانستان تردید ایجاد می‌کند. مردم از این امر برداشت‌های مختلف می‌کند و ممکن است انگیزه و ابزار جنجال و هیاهوی سیاسی در پس از اعلان نتیجه‌ی انتخابات را فراهم کند. بنابراین، باید تیم آقای وردک به مردم افغانستان اعلان کند که به چه دلیلی از صحنه‌ی رقابت‌های انتخاباتی کنار رفته تا اگر تردیدی در روند انتخابات وجود دارد، مردم بدانند.