میررحمان رحمانی، رییس مجلس نمایندگان به کمیسیون تفتیش مرکزی این مجلس هدایت داد که گزارش تحقیقی روزنامه اطلاعات روز در مورد مصرف بودجهی کُد ۹۱ بابت سال مالی ۱۳۹۸ خورشیدی را بهگونهی جدی تعقیب کند.
آقای رحمانی این هدایت را در نشست عمومی امروز (چهارشنبه، ۱۹ قوس) مجلس نمایندگان پس از آن صادر کرد که شماری از نمایندگان از چگونگی مصرف بودجهی کُد احتیاطی ۹۱ پالیسی انتقاد کردند.
ناهید فرید، نمایندهی مردم هرات در مجلس نمایندگان در نشست عمومی این مجلس گفت که بودجهی کُد احتیاطی ۹۱ پالیسی که پول بیتالمال است با حکم رهبری حکومت برای تدارک موترهای زرهی و کرایهی مهمانخانهی چند فرد مشخص داده شده است.
خانم فرید همچنان گفت درحالی که روزانه دستکم ۱۰۰ نفر در کشور کشته و ۱۰۰ خانواده بیسرپرست میشوند، جلو استفادهی بیرویه از کُد ۹۱ پالیسی باید به شکل قانونمند گرفته شود.
عبدالستار حسینی، حمیدالله حنیف، سیمین بارکزی، بلقیس روشن، حبیبالرحمان پدرام و عرفانالله عرفان از دیگر نمایندگانی بودند که از چگونگی مصرف بودجهی کُد احتیاطی ۹۱ پالیسی انتقاد کردند.
عبدالستار حسینی گفت درحالی که حکومت برای تطبیق پروژههای عامالمنفعه بودجه ندارد، اما میلیونها افغانی از کُد ۹۱ کشیده میشود، چه کسی در این زمینه باید پاسخ بدهد؟
حمیدالله حنیف نیز گفت که مجلس نمایندگان همه ساله بودجهی ملی را تصویب و به کُد ۹۱ نیز بودجه میدهد، باید از چگونگی مصرف آن نیز نظارت و ارزیابی داشته باشد.
او گفت: «حکومت که از یک طرف ادعای عدالت عمری دارد، آیا در عدالت عمری دارید که افراد وابسته به ارگ میلیونها افغانی را به یغما ببرند و یک عده مردم نان نداشته باشند و در این سرمای زمستان لباسی و کفشی نداشته باشند؟»
همین طور، سیمین بارکزی گفت: «این کُد ۹۱ یک سرطان شده و ما هر سال شاهد این هستیم که از کُد ۹۱ که پول بیتالمال است به جیب یک عده از افرادی میروند که هیچ نیازمندی ندارند.»
بلقیس روشن، دیگر نمایندهی مجلس نیز با اشاره به گزارش تحقیقی اخیر روزنامه اطلاعات روز گفت که کُد احتیاطی ۹۱ پالیسی اکنون به کُد خیانت ملی تبدیل شده است. او همچنان گفت رسانههایی که دست به افشاگری میزنند باید تقدیر شوند.
حبیبالرحمان پدرام نیز گفت با اینکه همه ساله تمام مصارف حکومت و در کل دولت افغانستان در بودجهی ملی گنجانیده میشود، اما باز هم دیده میشود که «افراد حریص» با استفاده از فُرصت دست به چپاول بیتالمال میزنند.
عرفانالله عرفان نیز هرچند مشخصا در مورد گزارش اطلاعات روز اشاره نکرد، اما گفت که میلیونها افغانی «اختلاس» که در رسانهها درز کرده، باید از سوی مجلس نمایندگان و کمیسیونهای مربوطهی آن بررسی و پیگیری شود.
این درحالی است که یافتههای یک گزارش تحقیقی روزنامه اطلاعات روز نشان میدهد که بخش عمدهای از بودجهی کُد ۹۱ پالیسی – بودجهی ملی سال ۱۳۹۸ هـ ش غیراصولی و به اهداف شخصی مصرف شده است.
یافتههای اطلاعات روز نشان میدهد که صدها میلیون افغانی از کد ۹۱ پالیسی به اهداف خریداری و کرایه خانه، موتر زره، آپارتمان، بهای تکت پرواز، هزینهی تداوی افراد، تأمین «معیشت و تسهیلات» خانوادهها، مصارف جانبی سفر مقامات و افراد، معاش امتیازی، معاش بستهای اضافی، خرج دسترخوان، هزینهی مراسمهای حزبی، کمکهای نقدی و تشویقی به گروههایی از افراد، مقامات دولتی و اشخاص بیرون از دولت پرداخت شده است.
همچنان یافتهها نشان میدهد که بخش عمدهای از بودجهی کد ۹۱ پالیسی در سال مالی ۹۸ به اهداف مبهم و غیرمشخص دیگر که از آن گاهی بهعنوان «مصارف مستوره» یاد شده است، مصرف شده است. بخشی از بودجهی این کد برای اعمار مساجد، مصارف لویه جرگهی مشورتی صلح، جشن استقلال، مصارف «اپراتیفی» ریاست امنیت ملی، مصارف هیأتهای حل منازعات قومی و دیگر برنامهها به مصرف رسیده است.
این مصارف با دستکم ۹۵ حکم رییس اجرائیه و ۱۹۷ حکم رییسجمهور در ۲۵ اداره انجام شده و دهها فرد بهشمول مشاوران رییسجمهور، کارمندان دولت، سفیران، شماری از خانوادهها و افراد بیرون از دولت به گونهی مستقل یا مشترک، به اهداف مشخص و غیرمشخص از آن مستفید شدهاند.
