اخاذی به بهانه‌ «تجاوز»

روایت تاکسی‌ران‌هایی که با تهدید به بی‌آبروکردن‌شان از آن‌ها اخاذی شده است

فریضه عالمی

«تمام بدنم می‌لرزید. اولین بار بود با چنین موضوع برخورده بودم. عذر و زاری کردم که ۵۵ ساله‌ام و یک مرد پیر را چه به این گپا. لطفا آبرویم را پیش مردم نبرید. تمام عمر زحمت کشیده‌ام و هیچ وقت حرام نخورده‌ام. از چادری‌اش گرفتم و گفتم تو را به این چادر قسم آبرویم را نبر. کرایه هم نده. اما رهایم نکرد» گفته‌های یوسف از گرفتاری در دام زنانی که گفته می‌شود کارشان اخاذی از مردان است. یوسف، مرد میانسالی است که از بام تا شام در کابل مسافرکشی می‌کند. او می‌گوید روزی خانمی سوار موترش شد، اما با تهدید به بی‌آبروکردنش از او پول خواست. یوسف می‌گوید زن مرتب هشدار می‌داد که داد و فریاد می‌کند و او را متهم به تجاوز جنسی می‌کند. در نهایت به گفته‌ی یوسف برای آبرویش یک‌هزار افغانی، داروندار آن روزش را به زن داده است.

یوسف که سال‌هاست از راه رانندگی امرار معاش می‌کند، می‌گوید بارها با چنین زنانی روبه‌رو شده است که در نهایت با تهدید به‌ بی‌آبروکردنش از او اخاذی شده است. یوسف به روزنامه‌ اطلاعات روز می‌گوید پس از آن‌‌که چند تن از این زنانی که به‌عنوان مسافر سوار تاکسی‌اش شده بودند و با زور و نیرنگ از او اخاذی کرده‌اند دیگر جرات نمی‌کند زنِ تنها با چادری یا دو زن را سوار تاکسی‌اش کند.

«یا دوهزار می‌دهی یا جیغ می‌زنم که به من دست زدی»

با چند نفر که تجربه گرفتاری در دام زنان که گفته می‌شود به‌صورت سازمان‌یافته در شهر کابل اخاذی می‌کنند، گفت‌وگو کرده‌ام. این افراد می‌گوید زنان به بهانه‌ها و نیرنگ‌های متفاوتی این کار را پیش می‌برند.

حمید، راننده‌ تاکسی است. او هر روز در مسیرهای پل باغ عمومی، شهرنو و قلعه فتع‌الله مسافرکشی می‌کند. او هشت سال است به شغل رانندگی مشغول است. حمید می‌گوید تا به حال سه بار در این دام گرفتار شده است. او می‌افزاید روش این زنان برای گرفتن پول این‌گونه است که راننده را تهدید به بی‌آبرویی می‌کنند و می‌گویند اگر پول ندهد، آبرویش را می‌برد.

حمید با یادآوری روزهایی که با چنین وقایعی روبه‌رو شده است می‌گوید: «دفعه اول یک زن میان سال بود. آراسته بود و فهمیده به‌نظر می‌رسید. بدون مقدمه شروع کرد به حرف‌زدن که خدا این اشرف غنی را خراب کند. نه امنیت می‌آید و نه اقتصاد مردم خوب می‌شود. بعد مثال آورد سر خودم که مثلا من تاکسی‌رانم. امروز چقدر پول کار کرده‌ام. گفتم دوهزار کار کرده‌ام. گفت پس پول‌ات را به من بده. حیران طرفش دیدم. گفت می‌بینی پشت سرت موتر جنایی است. یا دو هزار را به من می‌دهی یا جیغ می‌زنم که تو به من دست زدی. هرچه گفتم من پول ندارم که به تو بدهم. گفت خود دانی. از ترس تمام پولی که قرار بود فیس مکتب بچه‌هایم باشد، به آن زن دادم.»

حمید که از وضعیت پیش‌آمده شوکه شده بود می‌گوید، حیران مانده بود که به کجا مراجعه کند و چطور ثابت کند که چه اتفاقی افتاده است درحالی‌که خود مقصر نیست.

اما پولیس کابل می‌گوید تا کنون شاهد مورد اخاذی زنان از مردان در کابل نبوده است. فردوس فرامرز، سخن‌گوی فرماندهی پولیس وقوع چنین رویدادهایی را تأیید نمی‌کند: «در طول یک سال به تعداد ۱۸ زن در جرایم مختلف مثل دست‌داشتن به قتل و یا دزدی با گروه‌های سازمان‌یافته بازداشت شده‌اند، اما در بخش اخاذی از رانندگان تاکسی تا حالا هیچ زنی را دستگیر نکرده‌ایم.»

وقتی برای گفت‌وگو با شهروندان به چندین نقطه شهر از جمله شهر نو، برچی و پل سرخ رفتم، قصه‌های تلخ از رانندگان تاکسی در مورد اخاذی و استفاده‌جویی زنان شنیدم. پیش از مصاحبه با رانندگان فکر می‌کردم شاید بیشتر از یک یا دو موضوع برای مصاحبه پیدا نشود. اما برعکس تعداد زیادی از رانندگان حداقل یک یا دو باز به دام این دسته از زنان افتاده بودند.

شمار زیادی از این رانندگان می‌گفتند که قبلا هیچ کس به گفته‌های آن‌ها باور نکرده‌اند. مردم فکر می‌کنند رانندگان در این باره زیاده‌روی می‌کنند یا اصلا مقصرند.

رانندگانی که با این شکل اخاذی شده، اغلب نخواستند موضوع را با پولیس در میان بگذارند.‌ آن‌ها معتقدند که در جامعه‌ی مردسالار همچون افغانستان که زنان همیشه در معرض آزار و اذیت مردان قرار دارند، موضوعاتی چون قتل، راه‌گیری، دزدی و اخاذی توسط زنان قابل باور نیست.

فهیم ۲۸ ساله نیز یکی از رانندگان موترهای شهری است. او هم مانند صدها راننده تاکسی در شهر کابل تجربه‌های تلخی از اخاذی زنان دارد. فهیم می‌گوید چندین بار در نقاط مختلف شهر کابل و به شکل‌های مختلف در دام زنان افتاده است. او می‌گوید این زنانی که با آن‌ها برخورد داشته، شیوه‌های خاصی برای اخاذی دارند. چندین بار او را با تهدید و ارعاب مجبور کرده‌اند تمام پول‌هایش را به آن‌ها بدهد، چرا که اگر این کار را نکند جیغ می‌کشند و به جرم آزار جنسی او را به پولیس تحویل می‌دهند.

«دو زن را دربست از پیش مسجد شاه دو شمشیره سوار کردم. چندین جا آدرس دادند، بردم‌شان. بعد گفتند همین‌جا منتظر باش نیم ساعت بعد می‌آییم. بعد که آمدند یک جای دیگر را آدرس دادند، آن‌ها را بردم. تا این‌که ساعت شش‌ونیم بعدازظهر شد. یعنی که بیشتر از سه ساعت با آن‌ها بودم. آخر از آن‌ها که پول خواستم. در کمال ناباوری مرا تهدید کردند که اگر این بار پول‌پول کردی جیغ می‌زنیم و همه مردم را می‌خواهیم که تو را لت کنند. هرچه پول داشتم هم از من گرفتند.»

سید بتول حیدری، روانشناس و استاد دانشگاه می‌گوید برخی از زنان از فضایی که برای بهبود وضعیت زنان ایجاد شده و یا تلاش می‌شود نگاه زن‌ستیز جامعه را تلطیف کند، سوءاستفاده می‌کند. به گفته‌ی این استاد دانشگاه ممکن است زنان با قربانی‌نشاندن خود از مردان اخاذی کنند: «وقتی جامعه به‌شکل درست حرکت نکند و دوره‌های گذار را به‌شکل اصولی طی نکند، باعث می‌شود اتفاقاتی بیفتد. به‌دلیل ناهمگونی جریان‌ها است که به خوبی مشکلات حل‌نشده و فقط در نگاه سطحی همه‌چیز روبه‌رشد به‌نظر می‌رسد. مسأله اخاذی زنان هم همین است.»

حمید می‌گوید، پیش از این زنان چادری‌پوش از رانندگان اخاذی می‌کردند. اما در این اواخر زنان و دختران تحصیل‌کرده با سرووضعی آراسته با نیرنگ‌های مختلف از رانندگان موتر‌های شهری زورگیری و اخاذی می‌کنند: «دو بار زنی در عوض سروصدانکردن و بی‌آبرونکردنم از من پول گرفتند که اصلا به ظاهرشان نمی‌خورد که زنان بد و بیراه باشند.»

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
با دیگران به‌‌ اشتراک بگذارید
بدون دیدگاه