غور در آشفتگی امنیتی

غور در آشفتگی امنیتی

در پی محاصره‌ی اقتصادی طالبان ساکنان دو ولسوالی برای زنده‌ماندن آرد با خاکستر و استخوان می‌خورند

ولایت غور به کانون توجه حملات طالبان در غرب افغانستان مبدل شده است. مقام‌های ارشد محلی غور می‌گویند که از یک هفته به این‌سو، طالبان بر ولسوالی‌های تیوره، دولتیار، ساغر و حتا شهر فیروزکوه مرکز این ولایت حمله کرده‌اند. گروه طالبان در کنار عملیات‌های نظامی، حلقه محاصره را در ولسوالی‌های چهارسده و پسابند تنگ‌تر کرده‌ و مردم این ولسوالی با کمبود شدید مواد غذایی مواجه‌اند.

قدرت‌نمایی طالبان

منابع مردمی در غور به روزنامه اطلاعات روز می‌گویند که روزبه‌‌روز به قدرت گروه طالبان در این ولایت افزوده شده و حالا کار به جایی رسیده که آنان تا فاصله‌های ۲۰ کیلومتری شهر فیروزکوه نیز نفوذ دارند.

کرام‌الدین رضازاده، نماینده مردم غور در پارلمان مدعی است که تنها مرکز ولسوالی‌ها در اختیار حکومت است و در فاصله‌های پنج کیلومتری مرکز ولسوالی‌ها طالبان حضور دارند.

حسن حکیمی، فعال مدنی غور نیروهای دولتی را به ناتوانی در بخش جلوگیری از سقوط ولسوالی‌ها و راه‌های ارتباطی به دست طالبان متهم می‌کند و خواستار افزایش تشکیلات نیروهای دولتی و تجهیزات آن به کمک مرکز کشور شده است: «مقام‌های دولتی و امنیتی اطلاعات دروغ، از وضعیت آشفته‌ی امنیتی به اختیار مردم قرار می‌دهند. نیروهای فعلی در غور هیچ توانایی برای مهار حملات طالبان ندارند و هم اکنون تنها ولسوالی لعل و سرجنگل امن است.»

او از عملکرد حکومت در راستای راه‌اندازی نکردن عملیات‌های پاک‌سازی در فصل سرما برای درهم‌کوبیدن گروه طالبان انتقاد می‌کند و هشدار می‌دهد که اگر مذاکرات صلح به نتیجه نرسد، بار دیگر بهار خونین را مردم غور تجربه خواهند کرد.

عبدالظاهر فیض‌زاده، پس از اعتراض باشندگان غور به عملکرد نورمحمد کوهنورد به‌تازگی به‌عنوان والی این ولایت گماشته شده است، اما در نخستین بازدید از منطقه غرب شهر فیروزکوه و پاسگاه‌‎های «خارستان» با کمین گروه طالبان مواجه شد.

این رویداد ۱۲ حمل رخ داد و به زخمی‌شدن شش نظامی و یک غیرنظامی منجر شد. حسن حکیمی، فعال مدنی غور ادعا می‌کند که گروه طالبان یک موتر نوع «هایلکس» مقام ولایت و یک رینجر نیروهای دولتی را در این رویداد غنیمت گرفته‌اند.

این نخستین زهر چشم گروه طالبان به والی جدید غور بود تا نشان دهد که ناامنی‌ها در جغرافیای غور وارد فاز خطرناک و در عین حال غیرقابل کنترل در کوتاه‌مدت شده است.

منابع محلی در غور می‌گویند که ولسوالی چهار سده طی چهار سال و پسابند طی سه سال زیر محاصره شدید اقتصادی گروه طالبان قرار دارد. عکس: European Pressphoto Agency
منابع محلی در غور می‌گویند که ولسوالی چهار سده طی چهار سال و پسابند طی سه سال زیر محاصره شدید اقتصادی گروه طالبان قرار دارد. عکس: European Pressphoto Agency

تأخیر در پرداخت معاشات و اعاشه

غور از جمله ولایت‌های کوهستانی و دشوارگذر است و طالبان بخش‌هایی از این ولایت را تحت کنترل دارند و به گفته‌ی اعضای مجلس نمایندگان، اکمالات نیروهای دولتی نیز با دشواری انجام می‌شود.

کرام‌الدین رضازاده، عضو پارلمان می‌گوید که در برخی از پاسگاه‌های نیروهای دولتی با تأخیر اکمالات صورت می‌گیرد و باید هر چه سریع‌تر نیروهای دولتی اکمال شوند، تا از شدت جنگ در غور کاسته شود.

حبیب‌الرحمان ملک‌زاده، فرمانده پولیس تیوره به تاریخ ۱۱ حمل گفته بود که ۲۰ پولیس با تمام تجهیزات‌شان و یک پاسگاه در ولسوالی تیوره به گروه طالبان پیوسته‌اند. او دلیل این اقدام را تأخیر در پرداخت معاش نیروهای دولتی عنوان کرده بود.

اما عبدالظاهر فیض‌زاده، والی غور از پروازهای هوایی برای اکمال و تجهیز نیروهای دولتی در ولسوالی‌ها اطمینان می‌دهد: «از روزی که به‌عنوان والی غور گماشته شده‌ام، پروازهای ما به طرف ولسوالی‌های تیوره و دیگر نقاط برای اکمالات نیروهای دولتی ادامه دارد. خود من مدیریت ارسال اعاشه به نیروهای دولتی را به دوش دارم.»

او تأکید دارد که برای وارد کردن تلفات سنگین به گروه طالبان، نیروهای تازه‌نفس به مناطق جنگی می‌فرستد و نیروهای خسته را از خط نخست نبرد برمی‌گردانند.

طالبان بخش‌های از غور را تحت کنترل دارند و به گفته‌ی اعضای مجلس نمایندگان، اکمالات نیروهای دولتی نیز با دشواری انجام می‌شود. EPA-EFE
طالبان بخش‌های از غور را تحت کنترل دارند و به گفته‌ی اعضای مجلس نمایندگان، اکمالات نیروهای دولتی نیز با دشواری انجام می‌شود. EPA-EFE

محاصره چهارسده و پسابند

منابع محلی در غور می‌گویند که ولسوالی چهار سده طی چهار سال و پسابند طی سه سال زیر محاصره شدید اقتصادی گروه طالبان قرار دارد و این گروه اجازه اکمال مواد اولیه را به مرکز این دو ولسوالی نمی‌دهد. ولسوالی چهار سده در ۱۲۰ کیلومتری شمال شهر فیروزکوه و ولسوالی پسابند در ۱۲۰ کیلومتری جنوب شهر فیروزکوه موقعیت دارد.

کرام‌الدین رضازاده، نماینده مردم غور در پارلمان می‌گوید که ساکنان مرکز ولسوالی‌های چهارسده و پسابند با کمبود شدید مواد غذایی و اولیه مواجه هستند و شدت فقر در این دو ولسوالی به اندازه‌ای است که برخی آنان خاکستر را با آرد یک‌جا می‌کنند و می‌خورند: «برخی مردم خاکستر را با آرد به‌خاطری یک‌جا می‌کنند که کمتر نان بخورند و بتوانند آذوقه‌شان را صرفه‌جویی کنند. برخی از مردم برای فرار از گرسنگی استخوان‌ها را آسیاب می‌کنند و داخل دیگ می‌اندازند و می‌خورند.»

این نماینده‌ی پارلمان هشدار می‌دهد که اگر به محاصره‌ی اقتصادی پسابند و چهارسده نقطه پایان گذاشته نشود، بروز فاجعه‌‎ی انسانی در این دو ولسوالی دوردست به‌دور از امکان نیست: «کدام دکان و فروشنده در چهارسده و پسابند نیست که حتا برای مردم یک بوجی آرد و برنج بفروشد. یک بوجی آرد و برنج تا ۵ هزار افغانی نیز پیدا نمی‌شود.»

باشندگان غور می‌گویند که قبلا از طریق پنهانی و قاچاقی مواد اولیه به مرکز ولسوالی‌های پسابند و چهار‌سده منتقل می‌کردند، اما حالا گروه طالبان راه‌های اکمال این دو ولسوالی را به‌گونه‌ی کامل مسدود کرده‌اند.

عبدالظاهر فیض‌زاده، والی غور به ساکنان ولسوالی‌های پسابند و چهارسده وعده می‌دهد که در راستای کمک‌رسانی به آنان از هیچ تلاشی دریغ نمی‌کند و به‌زودی به آنان کمک می‌رساند.

عبدالظاهر فیض‌زاده، والی غور در نخستین بازدید از منطقه غرب شهر فیروزکوه و پاسگاه‌‎های «خارستان» با کمین گروه طالبان مواجه شد. عکس: اداره محلی غور
عبدالظاهر فیض‌زاده، والی غور در نخستین بازدید از منطقه غرب شهر فیروزکوه و پاسگاه‌‎های «خارستان» با کمین گروه طالبان مواجه شد. عکس: اداره محلی غور

آوارگی و بیچارگی

در کنار چهار سده و پسابند، راه‌های منتهی به ولسوالی‌های تیوره، ساغر، شهرک و تیوره نیز زیر تهدید مستقیم گروه طالبان قرار دارد. شدت ناامنی‌ها در غور هزاران خانواده را به شهر فیروزکوه، مرکز ولایت غور و هرات آواره کرده است. این آوارگان جنگ در وضعیت بد اقتصادی به زندگی‌شان ادامه می‌دهند.

عبدالرحمان باشنده ولسوالی تیوره، با چهار عضو خانواده‌اش به منطقه شیدایی هرات آواره شده است. او بیش از یک سال می‌شود که در هرات زندگی می‌کند، اما با کمترین امکانات.

او جنگ و فقر فزاینده را دو دلیل عمده برای مهاجرت‌اش به هرات می‌داند: «در ولسوالی ما جنگ زیاد بود و به هرات آمدیم و بیشتر وقت‌ها بیکارم و کمک برای ما توزیع نمی‌شود. از حکومت می‌خواهیم که ولسوالی ما را امن کند تا پس به آنجا برویم.»

منابع مردمی به اطلاعات روز می‌گویند که گروه طالبان با ایجاد ایست‌‎های بازرسی و گزمه‌های سیار اقدام به مسدودکردن راه‌های ارتباطی مهم ولایت غور می‌کنند و حکومت در بخش بازگشایی این راه‌ها ناتوان است.

در ماه ثور سال ۱۳۹۹ گروه طالبان پُل «کمنج» مهم‌ترین مسیر ارتباطی غور – هرات را در ولسوالی شهرک غور با ماین منفجر کرده بودند. پل «کمنج» کوتاه‌ترین و ارزان‌ترین مسیر ارتباطی غور به هرات بود و به همین خاطر قیمت مواد اولیه در تمام غور افزایش یافته است.

عبدالظاهر فیض‌زاده، والی غور می‌گوید که عملیات‌های نظامی برای تأمین امنیت و مهار حملات گروه طالبان روی دست گرفته‌اند: «هوا در غور گرم شده و به همین خاطر امکانات نیروهای دولتی برای مقابله با گروه طالبان وجود دارد. ما عملیات‌های نظامی در غور را اولویت‌بندی کردیم و براساس آن طالبان را شکست می‌دهیم.»

او گروه طالبان را به گروگان‌گیری غیرنظامیان متهم می‌کند و می‌گوید که یکی از دلایل تأخیر در عملیات‌ها واردنشدن تلفات به غیرنظامیان است.

عشر و ذکات به قیمت گرسنگی

با وجودی‌که اغلب مردم غور در وضعیت بد اقتصادی به‌سر می‌برند، اما گروه طالبان همچنان از آنان عشر و ذکات می‌گیرند. گسترش فعالیت گروه طالبان در ساحات غور، یعنی افزایش جمع‌آوری عشر و ذکات و این برای ساکنان این ولایت چالش‌آفرین است.

کرام‌الدین رضازاده، نماینده مردم غور در پارلمان می‌گوید که مردم در سایه‌ی ناتوانی حکومت محکوم به پرداخت باج، حتا به قیمت گرسنگی‌شان هستند: «هر هفته و هر ماه طالبان از گوسفند، گاو، مرغ حشر و ذکات و صدقه به‌زور می‌گیرند.»

حسن حکیمی، یکی از فعالان حقوق مدنی و بشری غور، گروه طالبان را به اخاذی و باج‌گیری از مردم به‌ویژه کشاورزان و دام‌داران متهم می‌کند: «مردم عشر و ذکات به طالبان می‌دهند و مصارف جنگی طالبان را می‌دهند. برخی مواقع ۱۰ تا ۲۰ طالب به دروازه خانه مردم حاضر می‌شوند و از طرف دیگر مردم باید نان آنان را بدهند. از یک طرف جنگ و ماین‌گذاری طالبان است و مردم باید مصارف طالبان بدهند و مردم از فقر و جنگ به ستوه آمده‌اند.»

به گفته‌ی او، در زمان برداشت محصولات زراعتی، جنگ شدت پیدا می‌کنند و برخی از کشاورزان برای چندین سال متوالی قادر به جمع‌آوری محصولات‌شان نیستند.

کرام‌الدین رضازاده، نماینده مردم غور در پارلمان مدعی است که تنها مرکز ولسوالی‌ها به‌دست حکومت است و در فاصله‌های پنج کیلومتری مرکز ولسوالی‌ها طالبان حضور دارند.
کرام‌الدین رضازاده، نماینده مردم غور در پارلمان مدعی است که تنها مرکز ولسوالی‌ها به‌دست حکومت است و در فاصله‌های پنج کیلومتری مرکز ولسوالی‌ها طالبان حضور دارند.

افراد مسلح غیرمسئول

عبدالظاهر فیض‌زاده، والی غور می‌گوید که در روز نخست کاری‌اش افراد مسلح غیرمسئول تا دروازه مقام ولایت حضور داشتند، اما با ایجاد هماهنگی میان نیروهای پولیس، ارتش و امنیت ملی، جلو گشت‌وگذار افراد مسلح غیرمسئول را گرفته است: «من روز چند بار به انواع مختلف شهر فیروزکوه را گزمه می‌کنم و حالا هیچ نوع افراد مسلح غیرمسئول را در شهر نمی‌بینم. من به هیچ فرد مسلح غیرمسئول اجازه نمی‌دهم که زندگی مردم را مختل کند.»

والی غور می‌گوید که به‌دلیل برگزاری نشست استانبول، گروه طالبان در تلاش گرفتن جغرافیایی بیشتر از دست نیروهای دولتی هستند، تا از این طریق در میز مذاکره امتیازی بیشتری کسب کنند، اما اجازه‌ی این کار را به گروه طالبان نمی‌دهند: «در چندین ولسوالی غور جنگ میان نیروهای دولتی و طالبان جریان دارد و خوشبختانه تمام عملیاتی که از سوی گروه طالبان طی چند روز در غور راه‌اندازی شده، از سوی نیروهای دولتی پاسخ دندان‌شکن داده شده است.»

غور یکی از ناامن‌ترین ولایت‌ها در غرب افغانستان است. منابع مردمی به اطلاعات روز می‌گویند که گروه طالبان بخش‌های از مسیرهای ارتباطی این ولایت را ماین فرش کرده‌اند و بیشتر غیرنظامیان طعمه انفجار این ماین‌ها می‌شوند.