پایان سفر غنی و همراهانش به واشنگتن و حواشی آن

حاشیه و متن سفر رییس‌جمهور غنی به واشنگتن

سفر دو روزه‌ی رییس‌جمهور غنی به امریکا و هیأت همراهش با کسب تعهدات عمده‌ی چون ادامه‌ی حمایت امریکا از نیروهای امنیتی و دفاعی کشور، ادامه‌ی کمک‌های غیرنظامی به افغانستان و حمایت این کشور از دست‌یابی به صلح از طریق توافق سیاسی، پایان یافت. در این سفر رییس‌جمهور غنی و هیأت همراهش با جو بایدن، رییس‌جمهوری امریکا، لوید آستین، وزیر دفاع، نانسی پلوسی، رییس مجلس نمایندگان این کشور، جک سلیوان، مشاور شورای امنیت ملی امریکا و شماری دیگر از مقام‌های امریکایی دیدار و گفت‌وگو کردند.

جو بایدن رییس‌جمهوری ایالات متحده‌ی امریکا در این دیدار تأکید کرد که بیرون‌شدن نیروهای امریکایی از افغانستان به معنای پایان همکاری‌ها و روابط دوستانه میان دو کشور نیست بلکه ایالات متحده همچنان به کمک‌های خود در عرصه‌های مختلف برای افغانستان ادامه می‌دهد. او گفت: «این حمایت‌ها شامل حمایت از حفظ نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان و همکاری‌های اقتصادی و سیاسی می‌شود. ما تلاش‌های پی‌گیر می‌کنیم که میان رهبران افغان وحدت ایجاد کنیم.»

رییس‌جمهور بایدن همچنان از حمایت همه‌جانبه‌ی کشورش از تلاش‌های صلح و تأمین امنیت و ثبات در افغانستان اطمینان داد و بر حل سیاسی و مسالمت‌آمیز بحران در افغانستان از طریق مذاکره و گفت‌وگو تأکید کرد.

در بیانیه‌ای که پس از دیدار هیأت دولت افغانستان با مقام‌های امریکایی از سوی کاخ سفید منتشر شده، آمده است: «ما از تمامی طرف‌ها در افغانستان می‌خواهیم که فورا به گونه‌ی معنادار در گفت‌وگوی صلح به هدف دست‌یابی به یک توافق سیاسی که شامل حفاظت از حقوق تمامی افغان‌ها به شمول حقوق زنان و اقلیت‌ها می‌شود، سهیم شوند.»

با این حال، آقای بایدن گفت که افغان‌ها باید خودشان در مورد آینده‌شان و این‌که چه‌ می‌خواهند، تصمیم بگیرند.

رییس‌جمهور غنی در دیدار با جو بایدن از اتفاق و وحدت افغان‌ها سخن گفت و تأکید کرد که به اصل وحدت متعهد است. او با اشاره‌ی تلویحی به بسیج مردمی علیه طالبان گفت که ملت افغانستان به دفاع از جمهوریت به پا خاسته‌اند و عزم دارند که از آن دفاع کنند. او در ادامه گفت: «شما خواهید دید که با عزم و اراده، همبستگی و همکاری ما برتمام این چالش‌ها فایق خواهیم آمد.»

سفر رییس‌جمهور غنی به امریکا در حالی انجام شد که از نزدیک به دو ماه به این سو حملات طالبان بیش از هر زمان دیگری شدت گرفته است. این گروه در این مدت حدود ۷۰ ولسوالی را تصرف کرده‌‌اند.

حمایت از نیروهای امنیتی و دفاعی افغان در سفر آقای غنی از موضوعات مهم و کلیدی بود. تقریبا در تمامی دیدارها، مقام‌های امریکایی از ادامه‌ی کمک به نیروهای امنیتی افغانستان سخن گفتند.

لوید آستین، وزیر دفاع امریکا گفته که کشورش به ادامه‌ی حمایت ایالات متحده‌ی امریکا از دولت و نیروهای دفاعی و امنیتی افغانستان متعهد است. او در دیدار با آقای غنی، روی تعهد مشترک دو کشور برای همکاری پایدار امنیتی صحبت کرده است. او در صفحه‌ی تویترش نوشته که برای ایالات متحده امریکا امنیت و ثبات افغانستان از «اهمیت زیادی» برخوردار است.

نانسی پلوسی، رییس مجلس نمایندگان امریکا، در دیدار با آقای غنی به تحکیم بیشتر روابط میان دو کشور تأکید کرده است. او در صفحه‌ی تویترش نوشته است: «ما در دو دهه‌ی گذشته رابطه‌ی مستحکمی بین دو کشور ایجاد کردیم و به‌دنبال مستحکم‌ترشدن آن هستیم.»

کاخ سفید اعلام کرده است که رییس‌جمهور بایدن برای سال ۲۰۲۲، ۳.۳ میلیارد دالر برای حمایت از نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان از کانگرس این کشور درخواست کرده است. در عین حال، رییس‌جمهور غنی در نشست مطبوعاتی‌اش گفت که رؤسای مجلس سنا و مجلس نمایندگان امریکا در دیدار با او وعده داده‌اند که برای تأیید این درخواست گام‌های سریع بر می‌دارند.

آقای غنی همچنان گفت که وزیر دفاع امریکا تعهد سپرد که کشورش در بخش تجهیزات به نیروهای امنیتی افغان کمک می‌کند. آقای غنی جزئیاتی در این باره ارایه نکرد، اما در بخش دیگر از سخنانش گفت که در حال حاضر لوژستیک از عمده‌ترین چالش در بین نیروهای امنیتی و دفاعی کشور است و این مشکل با اهدای چرخبال از سوی ایالات متحده‌ی امریکا به نیروهای امنیتی و دفاعی کشور رفع می‌شود. او گفت: «این موضوعات روند ویژه دارد .این روند با سرعت به پیش می‌رود.»

آقای غنی در کنفرانس مطبوعاتی‌اش همچنان گفت که رییس‌جمهور بایدن به گونه‌ی صریح بیان کرده که مأموریت سفارت امریکا در کابل ادامه می‌یابد و طوری عمل خواهد کرد که از نیروهای دفاعی و امنیتی افغانستان حمایت شود.

براساس تصمیم جو بایدن، نیروهای امریکایی تا سپتامبر و درست در ۲۰ سالگی حمله‌ی تروریستی بر برج‌های جهانی افغانستان را ترک می‌کنند.

رییس‌جمهور غنی در نشست مطبوعاتی‌اش گفت که به تصمیم خروج نیروهای امریکایی از افغانستان احترام می‌گذارد و مسیر حکومت افغانستان این است که پیامدهای خروج را مدریت کند و به مردم افغانستان از سالم‌گذشتن از این دوره اطمینان دهد. او در ادامه گفت: «ما نه‌تنها اطمینان می‌دهیم که افغانستان از این برهه‌ی زمانی سالم عبور می‌کند بلکه می‌توانیم بگوییم که شکوفاتر می‌شود و پیشرفت می‌کند.»

آقای غنی بار دیگر به برقراری آتش‌بس تأکید کرد و گفت که زور و توسل به نظامی‌گری راه‌حل نیست. او خطاب به طالبان گفت که این گروه و حامیانش باید بدانند که با زور نمی‌توانند افغان‌ها را به تسلیمی وادارند. آقای غنی در ادامه‌ی صحبت‌هایش با آن‌که از کشور مشخصی نام نبرد اما گفت که آنان باید روی جمهوری اسلامی حساب باز کنند، نه روی گروه‌های دیگر. پس از سقوط حاکمیت طالبان، مقام‌های افغان همواره پاکستان را به حمایت از طالبان و سایر گروه‌های تروریستی متهم کرده‌اند؛ پاکستان اما این ادعا را رد می‌کند.

کمک‌های اقتصادی ایالات متحده‌ی امریکا به افغانستان

پس از دیدار هیأت جمهوری اسلامی افغانستان به رهبری محمداشرف غنی، رییس‌جمهوری کشور با مقام‌های امریکایی، کاخ سفید در بیانیه‌ای گفته است که این کشور به کمک‌های اقتصادی خود به افغانستان ادامه خواهد داد تا صلح و آینده‌ی باثبات که خواست افغان‌ها است، تأمین شود.

براساس بیانیه‌ی کاخ سفید، کمک‌های ایالات متحده‌ی امریکا به افغانستان شامل چندین عرصه، از جمله کمک‌های بشردوستانه، کمک به دستگاه صحی کشور برای مبارزه با کرونا و کمک به نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان می‌شود.

کمک‌ به دستگاه صحی شامل، اهدای ۳.۳ میلیون دوز واکسین کرونا، اهدای ۳۰۰ عدد کپسول آکسیجن و اختصاص ۳.۳ میلیون دالر به آموزش پزشکان برای مقابله با کرونا در پنج شهر بزرگ افغانستان، که موارد ابتلا به کرونا در این ولایات زیاد است، می‌شود.

براساس بیانیه‌ی کاخ سفید، ایالات متحده‌ی امریکا اخیرا کمک بشردوستانه‌ی ۲۶۶ میلیون دالری را برای حدود ۱۸ میلیون نفری که به کمک‌های فوری نیاز دارند به شمول ۴.۸ میلیون بیجاشده اعلام کرده است. این پول، برای مسکن، فرصت‌های معیشتی، خدمات مهم صحی، کمک‌های اضطراری غذایی، آب، خدمات صحی و خدمات بهداشتی اختصاص می‌یابد.

در بینانیه کاخ سفید همچنین آمده است که ایالات متحده‌ی امریکا در سال ۲۰۲۱، حدود ۳۰۰ میلیون دالر را برای کمک به غیرنظامیان در افغانستان اختصاص داده است. بر اساس اعلامیه‌ی کاخ سفید، رییس‌جمهور بایدن برای سال ۲۰۲۲، خواهان کمک ۳۶۴ میلیون دالری دیگر شده است که از طریق وزارت خارجه و USAID به حکومت افغانستان پرداخت خواهد شد.

این کمک‌ها به‌منظور حفاظت از دستاوردهای ۲۰ سال گذشته، رشد اقتصادی، مبارزه با فساد و مواد مخدر، بهبود خدمات بهداشتی و آموزشی، حمایت از توانمندسازی زنان، حمایت از روند صلح و تقویت جامعه مدنی ارایه خواهد شد.

از سال ۲۰۰۲ تاکنون ایالات متحده‌ی امریکا نزدیک به ۸۸ میلیارد دالر به نیروهای امنیتی، ۳۶ میلیارد دالر به مقاصد غیرنظامی به‌شمول ۷۸۷ میلیون دالر برای حمایت از زنان و نزدیک به ۳.۹ میلیارد دالر در امور بشردوستانه به افغانستان کمک کرده است.

تظاهرات در واشنگتن، انتقادات در کابل

همزمان با حضور رییس‌جمهور غنی و هیأت همراهش در کاخ سفید، شماری از افغانستانی‌های مقیم امریکا در جلوی محوطه‌ی کاخ سفید حرکت اعتراضی را راه‌اندازی کردند. آنان سه خواست عمده داشتند: اول، ایالات متحده‌ی امریکا از یک حکومت غیرمتمرکز در افغانستان حمایت کند؛ دوم، از افغانستان مسئولانه خارج شود و سوم، نسل‌کشی هزاره‌ها متوقف شود و در باره‌ی کشتار هزاره‌ها تحقیق شود.

تجمع شماری از افغان‌ها در نزدیک محوطه کاخ سفید همز‌مان با حضور رییس‌جمهور غنی و همراهانش در کاخ سفید – عکس از شبکه‌های اجتماعی
تجمع شماری از افغان‌ها در نزدیک محوطه کاخ سفید همز‌مان با حضور رییس‌جمهور غنی و همراهانش در کاخ سفید – عکس از شبکه‌های اجتماعی

پیش از سفر آقای غنی، ترکیب هیأت نیز جنجالی شد. شماری از مقام‌های دولتی و شهروندان کشور از حضور کم‌رنگ نماینده‌های هزاره‌ها و ازبیک‌ها در ترکیب این هیأت انتقاد کردند.

عنایت‌الله بابر فرهمند، معاون شورای عالی مصالحه، در صفحه‌ی تویترش نوشته بود: «در سفر رییس‌جمهور کشور به واشنگتن، حضور نمایندگان واقعی اقوام مطرح کشور، همه‌شمول‌بودن هیأت را به نمایش می‌گذارد. هیچ نماینده‌ای از قوم ازبیک در این فهرست نیست.»

در این سفر عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه‌ی ملی، امرالله صالح، معاون اول ریاست‌جمهوری، محمدحنیف اتمر، وزیر خارجه، حمدالله محب، مشاور امنیت ملی، عادله راز، نماینده‌ی دایمی افغانستان در سازمان ملل، شهرزاد اکبر، رییس کمیسیون حقوق بشر، فاطمه گیلانی، حبیبه سرابی و متین بیگ اعضای هیأت مذاکره‌کننده‌ی صلح جمهوری اسلامی افغانستان رییس‌جمهور غنی را همراهی کردند.

به‌دنبال انتقادها از ترکیب هیأت، نام متین بیگ، عضو هیأت مذاکره‌کننده‌ی صلح، به نمایندگی از ازبیک‌ها درج فهرست شد.

براساس گزارش‌ها، از اول بنا نبوده که امرالله صالح، معاون اول رییس‌جمهوری هم در ترکیب هیأت باشد، اما او با اصرار، خود را در ترکیب هیأت شامل کرده است.