همزمان با شدت گرفتن حملات گروه طالبان بر ولسوالیهای ولایات شمال افغانستان، تبلیغات وسیع رسانهای این گروه نیز بیشتر شده است. سخنگویان گروه طالبان روزانه بهگونهی فعال و پیوسته خبر، عکس و ویدیو را به رسانهها ارسال و یا از طریق حسابهای شبکههای اجتماعی و یا وبسایتهای مربوطهی خود همرسانی میکنند. به نظر میرسد طالبان همانگونه که در میدان جنگ بیشتر فعال شدهاند، برای پیشبرد جنگ تبلیغاتی و رسانهای نیز فعالتر از پیش دست به کار شدهاند. در روزهای اخیر دستکم بخشی از محتوای شبکههای اجتماعی در افغانستان را حملات طالبان، سقوط ولسوالیها و در مواردی تسلیم شدن نیروهای امنیتی و دفاعی به گروه طالبان در بر گرفته است.
در مقابل حکومت افغانستان اما از ارایه معلومات بیشتر به رسانهها و مردم در مواردی خودداری کرده است. شماری از مقامهای حکومتی و سخنگویان ادارات مختلف این روزها به این اکتفا کردهاند تا به کسانی که اخبار مرتبط به فعالیت طالبان را منتشر میکنند بگویند «سخنگوی طالب نشوید». در مواردی هم هنگامی که طالبان ادعای تسخیر یک ولسوالی را کردهاند، سخنگویان نهادهای امنیتی به گفتن این که نیروهای امنیتی و دفاعی از فلان مرکز یا ولسوالی «عقبنشینی تکتیکی» کردهاند، بسنده کردهاند. در مواردی هم سخن مقامات حکومت یا سخنگویان حکومتی برای کاربران شبکههای اجتماعی تبدیل به طنز شده است.
با توجه به وضعیت جاری در کشور، این روزها این بحث بیشتر مطرح است که همزمان با شدت گرفتن جنگ، جنگ روانی و تبلیغاتی طالبان نیز بیشتر شده است و مردم و کاربران شبکههای اجتماعی با همرسانی اخبار مربوط به فعالیت طالبان در این جنگ به طالبان کمک کردهاند. بدون شک طالبان با نشر اخبار مربوط به فعالیتهای خود در پی تسخیر افکار عامه اند و پرداختن بیشتر کاربران به اخبار این گروه آنان را به اهداف شان نزدیکتر میسازد.
از طرف دیگر حکومت افغانستان و سخنگویان نهادهای امنیتی و دفاعی این روزها به نشر اخبار و تصاویر حملات هوایی و در موارد تصاویر تکراری از هواپیماهای نظامی از طریق گروههای واتساپ یا صفحات فیسبوکی بسنده کرده و از ارایه معلومات مفصل و بیشتر به مردم و رسانهها خودداری کردهاند. خبرنگاران و رسانهها ساعتها برای دریافت پاسخ ادارات و پاسخی به ادعای طالبان دنبال سخنگویان حکومت اند. پیش از شدت گرفتن حملات طالبان دستکم هفته یکبار مقامهای امنیتی حکومت بهشمول مشاور امنیت ملی در نشست خبری به رسانهها معلومات میدادند و از برنامههای حکومت برای سرکوب طالبان و گروههای تروریستی سخن میگفتند. سخن این مقامات روزها و شبها سرخط خبرهای رسانهها بود. مدتی است این نشستها نیز برگزار نمیشود. در چنین فضایی که حکومت سخن نمیزند و یا وضاحت بیشتر و مورد نیاز مردم را ارایه نمیکند، فرصت به طالبان بیشتر مساعد میشود تا بتوانند فضای رسانهای و افکار عامه را به نفع خود سمتوسو دهند.
حکومت افغانستان همانگونه که در میدان جنگ دست بالا را دارد و با توجه به توانایی نهادهای امنیتی و دفاعی میتواند طالبان و یا هرگروه تروریستی دیگر را سرکوب کند، در جنگ تبلیغاتی نیز نیاز است فعالیت بیشتر داشته است. دستگاه اطلاعرسانی حکومت بودجه، امکانات و نیروی انسانی زیاد دارد اما در این روزها به نظر میرسد این دستگاه دچار ضعف شده است. نیاز است دستگاه اطلاعرسانی حکومت فعالانهتر از پیش وارد میدان شود و با ارایهی معلومات به موقع، دقیق و بیشتر به مردم و رسانهها فرصت تبلیغاتی طالبان را محدود کند. نیرو و امکانات دستگاه تبلیغاتی حکومت که در چنین روزهایی خاموش و بیصدا باشد، برای کدام روز به درد خواهد خورد؟
نکتهی دیگر که نیاز است بهصورت فوری در مورد آن اقدام شود و رهبری حکومت افغانستان باید به این مسأله توجه جدی و فوری داشته باشد، ایجاد یک روایت یکدست و واحد است. مردم نمیدانند برنامهی حکومت برای مقابله با طالبان بهصورت روشن چیست. همانگونه که در حمایت از نهادهای امنیتی و دفاعی مردم بسیج شدند و برای مقابله با طالبان همه یکدست در کنار هم ایستادند، نیاز است حکومت در بخش اطلاعرسانی و پیامرسانی نیز تیم واحد، منسجم و فعال را ایجاد کند تا بتواند همزمان با ارایه اطلاعات به مردم معلومات به موقع بدهد تا فضای تبلیغاتی طالبان محدود گردیده و آرامش به جامعه باز گردد. اطلاعرسانی به موقع و سریع میتواند به مردم و نیروهای امنیتی و دفاعی انگیزه و امید بدهد تا مردم با شنیدن اخبار فعالیت طالبان دچار ترس و هراس نشوند و یا خانههای خود را ترک نکنند. اگر یک تیم منسجم، فعال و سخنگو ایجاد شود، میتواند با خلق روایت و آگاهیدهی فضای تبلیغاتی را نیز به نفع حکومت و جمهوری در مقابله با طالبان و امارتخواهی مدیریت کند.
