اعتبار تضعیف شده بوریس جانسون، نخستوزیر انگلیس بار دیگر زیر سوال رفت. ایمیلهای جدید وزارت خارجه نشان میدهد که ادعای وی مبنی بر عدم دخالت در عملیات نجات گربهها و سگها توسط یک مؤسسه خیریه بریتانیایی در افغانستان پس از سقوط کابل، خلاف واقعیت بوده است.
انتشار دو ایمیل از سوی کمیته منتخب روابط خارجی فراحزبی، ادعاهایی مبنی بر نادرستی گفتههای نخستوزیر مطرح کرده است. او همچنین با اتهامات جداگانهای در مورد گمراه کردن پارلمان در مورد رسوایی احزاب داونینگ استریت مواجه است و در انتظار نتایج تحقیقات خانم سو گری است.
اولین ایمیل در تاریخ ۲۵ آگوست مربوط به یکی از مقامات وزارت خارجه است که در دفتر خصوصی همتای زک گلداسمیت کار میکند. او در این ایمیل برای یکی از همکارانش به خاطر کمک به دومین موسسه خیریه حیوانات لابی کند؛ چراکه نخستوزیر اخیرا با حمل هوایی کارکنان و حیوانات موسسه خیریه «نوزاد» که توسط یک بریتانیایی به نام پن فارتینگ اداره میشود، موافقت کرده است.
مقامی که برای لرد گلداسمیت کار میکند به یکی دیگر از مقامات مسئول جمعآوری موارد استثنایی جهت نجات احتمالی پس از تسلط طالبان نوشت: «موسسهای مشابه خیریه «نوزاد» که توسط یک تفنگدار دریایی سابق سلطنتی اداره میشود، شهرت زیادی یافته و نخستوزیر به تازگی مجوز تخلیه کارکنان و حیوانات آن را صادر کرده است.»
ایمیل دوم که بعدازظهر آن روز بین مقامات وزارت خارجه ارسال شد، موضوع را تکرار میکند: «با توجه به تصمیم نخستوزیر در اوایل امروز مبنی بر تخلیه کارکنان موسسه خیریه حیوانات نوزاد، [موسسه خیریه حیوانات – نام اصلاح شد] خواستار موافقت با ورود کارکنان [جزئیات اصلاح شد] است که همگی اتباع افغانستان هستند.»
با این حال، علیرغم افشای جدید، داونینگ استریت گفت که موضع او تغییر نکرده است. در این بیانیه آمده است: «نخستوزیر هیچ نقشی در صدور مجوز تخلیه افراد از افغانستان، از جمله کارکنان و حیوانات نوزاد، در جریان «عملیات پیتینگ» نداشت. نخستوزیر هیچوقت به کارکنان دستور نداد که در مورد نوزاد اقدام خاصی انجام دهند.»
در شب چهارشنبه، کمیته تکذیبیه دیگری نیز از سِر فیلیپ بارتون، دبیر دائمی وزارت خارجه منتشر کرد. این کارمند دولتی در پاسخ به این سوال که آیا دلیلی برای این باور دارد که جانسون پشت تصمیم نجات بوده یا مقامات این واقعه را به او نسبت دادهاند، گفت: «من از این موضوع فراتر از حدس و گمان عمومی اطلاعی ندارم».
ادعاها مبنی بر دخالت جانسون در صدور مجوز حملونقل هوایی فارتینگ پس از آن که بن والاس، وزیر دفاع که قبلا متخاصم بود، ناگهان با انتشار تویتی در ساعت ۱:۳۳ بامداد در ۲۵ آگست، اعلام کرد که نظر خود را تغییر داده، ماهها روی زبانها بود. اما خود جانسون، داونینگ استریت و والاس این ادعاها را تکذیب کردند.
در ماه دسامبر، جانسون در یک مصاحبه تلویزیونی ادعاهای مبنی بر مداخله را رد کرد و آن را «کاملا بیمعنا» خواند.. همان روز داونینگ استریت افزود: «در هیچ مقطعی نخستوزیر دخالت نکرد. ما همیشه انسانها را بر حیوانات ترجیح دادهایم.»
حزب کارگر گفت این ایمیلها نشان میدهد که جانسون حقیقت را نگفته است. جان هیلی، وزیر دفاع در سایه، گفت: «یک بار دیگر، نخستوزیر در مورد آنچه انجام داده و تصمیم گرفته، دروغ گفت. او هرگز نباید اولویت پرواز به خارج از افغانستان را به حیوانات میداد، در حالی که افغانهایی که برای نیروهای مسلح ما کار میکردند، جا مانده بودند.»
یک منبع دولتی افزود که اظهارات در این پیامها منعکس کننده موضع واقعی نیست: «شما یک ایمیل دارید که میگوید، دستورالعملی از سوی نخستوزیر داریم. این بدان معنا نیست که درست است: این نشان میدهد که این همان چیزی بود که آن مقامات فکر میکردند اتفاق میافتد.»
والاس همچنین تکذیبیهای را که یک روز قبل به نمایندگان مجلس در کمیته روابط خارجی داده بود، تکرار کرد. وزیر دفاع گفت: «در هیچ مقطعی از سوی نخستوزیر به من یا او دستور داده نشد که پن فارتینگ، کارکنان یا حیوانات خانگیاش را تخلیه کند.» او افزود: «ما قرار نبود حیوانات خانگی را بر مردم ترجیح دهیم.»
این ایمیلها توسط افشاگر رافائل مارشال، یک کارمند سابق دولتی که در ماه دسامبر با شواهد واضح کتبی به کمیته از بینظمی وزارت خارجه در رسیدگی به بحران پرده برداشت، برملا شد.
ایمیل دوم که در ساعت ۵:۴۲ بعدازظهر در ۲۵ آگوست ارسال شد، از طرف یکی از مقامات وزارت خارجه بود که در تیم نجات بحران کار میکرد. واضح است که مقامات تا زمانی که نخستوزیر وارد ماجرا نشود، «وترنرها که برای یک موسسه خیریه حیوانات کار میکنند» را در گروه «بسیار آسیبپذیر» در نظر نمیگیرند و در نتیجه در لیست اولویت تخلیه قرار نمیدهند.
زمانی که عملیات تخلیه غرب وارد روزهای پایانی خود میشد، هزاران نفر در نزدیکی یا داخل میدانهوایی کابل سرگردان بودند، اما متحدان فارتینگ، به رهبری دومینیک دایر، برای دریافت کمک با چهرههای کلیدی، از جمله همسر نخستوزیر، کری جانسون، گلداسمیت و ترودی هریسون، دستیار پارلمانی بوریس جانسون، لابی کردند.
حامیان فارتینگ، برای مسئلهای که میان افکارعمومی بریتانیا اختلاف پدید آورد، برای یک هواپیمای خصوصی پول جمعآوری کردند اما برای فرود نیاز به مجوز داشتند.
دایر گفت که او احساس میکند حق با اوست و معتقد است که جانسون باید تصدیق کند که کمک کرده است. او گفت: «درک این مسئله برای من دشوار است که چرا نخستوزیر از پذیرش هرگونه دخالت در این مأموریت نجات بشردوستانه که از حمایت عمومی عظیمی برخوردار بود، امتناع کرده است.»
فارتینگ و بیش از ۱۵۰ گربه و سگ سرانجام در یکی از آخرین پروازهای خارج از کابل با یک هواپیمای چارتر نجات یافتند، اما تاخیر در آخرین لحظه در میدانهوایی باعث شد بیش از ۶۰ کارمند موسسه خیریه نوزاد و وابستگان آنها پیش از رفتن به بریتانیا، مجبور به عبور از مرز پاکستان شوند.
فارتینگ در مدارک خود به کمیته گفت که به هیچ وجه از ظرفیت نظامی بریتانیا استفاده نشده است. این تفنگدار دریایی سابق نوشت: «نباید برای امتیازدهی سیاسی بیارزش یا سرپوش گذاشتن روی ناکامیهای وحشتناک دولتهای متوالی بریتانیا در مراقبت از آن دسته از افغانهایی که هنگام فعالیت ما در افغانستان، به عنوان مترجم کار میکردند یا به ارتش کمک میکردند، از نام نیک ما استفاده شود.»
از زمان پایان تخلیه، گروههای حقوق بشر و روزنامهنگاران دهها قتل هدفمند در افغانستان را مستند کردهاند. بسیاری از قربانیان از جمله یک فعال حقوق زنان، افسران پولیس زن و دهها تن که با نیروهای امنیتی سابق مرتبط بودند، برای ترک کشور درخواست کمک کرده بودند، یا به امید نجات مخفی شده بودند.
اما در همان دوره یک پناهگاه حیوانات مستقر در کابل که همزمان با نوزاد به دنبال تخلیه کارمندان و حیوانات بود، توانسته به فعالیت خود ادامه دهد.
