ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجهی ایران گفته است که تحقق حقآبهی کشورش از رودخانه هلمند «بهطور جدی جزء موضوعات ثابت گفتوگوهای ایران با طرفهای افغانستانی است».
او امروز (دوشنبه، ۱۱ ثور) در یک نشست خبری گفته است که موضوع حقآبهی ایران از رودخانههای مشترک بهطور عام مورد توجه و اهتمام دولت و دستگاه دیپلماسی دولت ایران است.
کنعانی افزوده است: «بحث افغانستان و تحقق حقآبهی ملت ایران از رودخانه هیرمند بهطور جدی جزء موضوعات ثابت گفتوگوهای ما با طرفهای افغانستانی است.»
او علاوه کرده است که طرف افغانستانی در روند مذاکرات به اصل حقآبهی ایران اعتراف دارد و در این زمینه «آنان دلایل و معذوراتی را مطرح کردهاند».
کنعانی علاوه کرده است که طرفهای افغانستانی بعضی از نکات فنی را بهعنوان مانع مطرح میکند و با توجه به این، ایران آماده است که برای رفع مشکلات اقدام لازم را انجام بدهد.
بهتازگی رسانههای ایرانی خبر داده بودند که علی سلاجقه، رییس سازمان حفاظت محیط زیست این کشور «در اولین فرصت» برای پیگیری حقآبهی ایران از رود هیرمند (هلمند) به کابل سفر میکند.
چند روز پیش حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجهی ایران به خبرگزاری ایرنا گفته بود که تلاشهای جمعی را تا حصول نتیجهی مطلوب از پیگیری حقآبهی ایران از رود هیرمند (هلمند) ادامه میدهد و «همه گزینهها برای تحقق آن در دستور کار قرار دارد».
افغانستان و ایران برای تقسیم آب رودخانه هیرمند، در سال ۱۳۵۱ خورشیدی معاهدهای را امضا کردهاند.
ایران مدعی است که دولتهای افغانستان حقآبهی آن کشور را براساس معاهدهی یادشده تأمین نکرده است. اما برخی از کارشناسان میگویند که ایران طی سالهای اخیر چند برابر بیشتر از حقآبهی خود از رود هیرمند استفاده کرده است.
افغانستان در مسیر رود هیرمند در ولایت نیمروز با هزینهی بیش از ۲۰۰ میلیون دالر بند آب ساخته است. این بند بهنام کمالخان نامگذاری شده که ظرفیت ذخیرهی ۵۲ میلیون متر مکعب آب را دارد و میتواند حدود ۱۷۴ هزار هکتار زمین زراعتی را آبیاری کند.
اشرف غنی، رییسجمهور پیشین افغانستان در ماه حمل ۱۴۰۰ این بند را افتتاح کرد و در آن زمان تأکید کرده بود که همسایههای افغانستان در ازای دریافت آب، باید نفت یا پول به افغانستان بدهند.
