حسین امیر عبداللهیان، وزیر امور خارجهی ایران در اظهارات تازه در مورد حقآبهی آن کشور از رود هلمند، گفته است که طالبان انتظار ما را برآورده نکردهاند.
وزیر خارجهی ایران در گفتوگو با روزنامه «اطلاعات» آن کشور که روز شنبه (۱۱ سنبله) منتشر شده، گفته است که «انتظار ما این بود که وقتی قرار است طبق قرارداد سال ۱۳۵۱ از شاخص میزان آب در افغانستان توسط هیأت فنی مشترک بازدید شود، این کار باید بهطور مستمر انجام شود».
او افزوده است: «ما بیش از یک سال از طرف افغانستانی درخواست ایجاد امکان این بازدید را کردیم و هیأت فنی آنچه در عهدنامه آمده است را بازدید کرده است؛ اما نکته اینجا است که این بازدید اولا باید مستمر میبود و ثانیا باید در فروردین ماه (حمل) که فصل بارندگی است انجام میگرفت.»
امیر عبدالهیان در بخشی از سخنان خود در مورد حقآبهی ایران از رود هلمند گفته است: «اگر بگویم در مقایسه با دوران اشرف غنی در موضوع حقآبه چه وضعی داشتیم، بهتر است.»
او افزوده که «فراموش نمیکنیم که در زمان اشرف غنی وقتی سد کجکی میخواست افتتاح شود، چه جملهای را رییسجمهوری وقت افغانستان به کار برد؛ اما هیأت حاکمهی افغانستان (طالبان) بارها به صراحت اعلام کرده که به عهدنامه پابند است.»
وزیر خارجهی ایران گفته با اشاره به اظهارات مقامهای طالبان مبنی بر پابندی به معاهدهی ۱۳۵۱ گفته است که «حرف ما بر سر این است که اگر قبول دارید باید سهم ما از حقآبه را بدهید».
او استدلال طالبان مبنی بر خشکسالی در افغانستان و نبود آب را اظهار نظر سیاسی دانسته و گفته است که ملاک قضاوت در این مورد باید گزارش فنی تیم مشترک دو کشور باشد.
وزیر خارجهی ایران در بخشی از این مصاحبه گفته است که ایران «وضعیت کنونی افغانستان» را به رسمیت نمیشناسد و راهحل را در تشیکل دولت فراگیر با مشارکت همهی اقوام افغانستان میداند.
او در این مصاحبه گفته است که رفتار طالبان در دو سال گذشته صددرصد «منطبق با مصالح دو کشور» نبوده و ما چالشهایی داریم و چندین درگیری مرزی رخ داده است.
این اظهارات در حالی بیان شده است که پس از بازدید هیأت فنی ایران از ایستگاه سنجش آب دهراوود، حسن کاظمی قمی، نمایندهی ویژه و سرپرست سفارت آن کشور در کابل اعلام کرد که این هیأت جریان آب در ماه اسد را کمتر از سال نرمال آبی گزارش داده است.
علاوه بر این، طالبان اخیرا به درخواست تشکیل حکومت فراگیر از سوی ایران نیز واکنش تلویحی نشان دادهاند.
امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجهی این گروه در یک سخنرانی در کابل گفت که «شما که همیشه به ما حکومت فراگیر را توصیه و یادآوری میکنید، آیا در کشور خود حکومت فراگیر دارید؟ آیا شما حقوق شهروندانتان را میدهید؟ در زندانهای ما به آن تعدادی که شما اعدام میکنید زندانی وجود ندارد».
با وجود این تنشهایی لفظی، در روزهای اخیر دیدارهای مقامها و هیأتهای ایرانی با طالبان افزایش یافته و قرار است یک هیأت بخش قضایی آن کشور نیز به کابل سفر کند.
