از یک هفته بدینسو جنگ میان نیروهای امنیتی و طالبان در ولایت قندوز ادامه دارد. باشندگان ولسوالیها و حومههای شهر به خاطر این جنگ آواره شده و به شهر قندوز پناه بردهاند.
در یک چهاردیواری بیسقف در شهر قندوز، شماری از آوارگان جنگهای اخیر نشستهاند. خانمی که موهایش را با چادر سیاهی محکم پیچیده و از سر و رویش خستگی میبارد، خود را نازگل معرفی میکند. او همین که سر صحبت را باز میکند، از بیزاری از جنگ قصه میکند: «از گورتپه آواره شدهایم. گرسنه و بیخانمان هستیم. نه آب پیدا میشود و نه نان. وسایل خانه هم نداریم. دربدر و با مشکلات زیاد روبرو هستیم».
کمپ و اردوگاه خاصی برای این آوارگان جنگی وجود ندارد. آنهایی که دوست و آشنا در شهر قندوز دارند، در خانههای آنها زندگی میکنند؛ اما شمار دیگری مانند نازگل، مجبورند بدون سقف شب و روز بگذرانند. همراه با خانوادهی نازگل، پنج خانوادهی دیگر نیز در این سرای بیسقف به سر میبرند. نازگل از جنگ مینالد و از طالبان به خاطر دامنزدن به آن ناخشنود است: «طالبان آمدند و جنگ را در دادند. ما از ترس خانهیمان را رها کردیم و اینجا آمدیم. اطفال ما میترسیدند و چیغ و فریاد میکردند. ناچار شدیم از روستایمان فرار کنیم».
محمدامیر 35 ساله نیز از منطقهی گورتپه به شهر قندوز پناه آورده است. او خانه و زندگیاش را رها کرده تا حیات خود و خانوادهاش را نجات بدهد؛ اما در عین حال، نگران کشت و کار خود است: «از دست جنگها بیجا شدهایم. فصل کشت و کار است. مزارع گندم قریب است خشک شوند. از دولت میخواهیم هرچه زودتر منطقهی ما را پاکسازی کند».
بسیاری از خانوادهها مانند نازگل و محمدامیر از دست جنگ آواره شدهاند و حالا در وضعیت بد و نگرانکنندهای به سر میبرند. مقامهای محلی در قندوز تأیید میکنند که جنگهای اخیر در این ولایت، تعداد زیادی از خانوادهها را بیجا ساخته؛ اما آنها در مورد ارائهی کمک به بیجاشدگان چیزی نمیگویند.
محمدیوسف ایوبی، رییس شورای ولایتی قندوز میگوید که مسئولان تلاش به جلب کمکهای دولت و نهادهای امدادرسان به بیجاشدگان دارند: «تعداد خانوادههای بیجاشده حدود 1800 خانواده است که عمدتا از ولسوالیهای امام صاحب، علیآباد و چهاردره و نیز منطقهی گورتپه در حومهی شهر قندوز میباشند. مردم بسیار نگران اند».
اما عبدالسلام هاشم، رییس مهاجران و عودتکنندگان ولایت قندوز شمار بیجاشدهها را 2000 خانواده عنوان میکند. حبیبالله محتشم، سرپرست ولسوالی قلعهی زال میگوید که انتظار دارد تا هرچه زودتر به بیجاشدگان جنگهای اخیر کمک شود: «خواهش ما از مسئولان مؤسسات بینالمللی این است که به بیجاشدهها کمک کنند تا مشکلاتشان رفع شود. اینها واقعا مستحق حمایت اند و نیاز به کمک دارند».
جنگ ادامه دارد
از شروع جنگ در قندوز یک هفته میگذرد. نیروهای تازهنفس که از کابل و مزار شریف به قندوز فرستاده شده بودند نیز به عملیات خود شروع کردهاند. مقامها از پیشرفت نیروهای امنیتی علیه طالبان در ولسوالی امام صاحب و حومههای شهر قندوز خبر میدهند؛ اما هنوز درگیری پایان نیافته است.
این درگیریها تلفات زیادی نیز به جا گذاشتهاند. مقامهای ولایت قندوز روز پنجشنبه خبر دادند که از شروع این جنگ، دستکم 165 شورشی و 20 عضو نیروهای امنیتی کشته شدهاند. هنوز گزارش دقیقی از شمار تلفات ملکی در دست نیست. (دویچه وله)