محمد یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان میگوید که اصطلاح «مرز» برای خط مرزی دیورند در توافقنامه این گروه با پاکستان ذکر نشده است.
او امروز (یکشنبه، 27 میزان) در یک نشست خبری آنلاین گفت: «خط دیورند موقف افغانها است و هیچ وقت به سرحد گفته نمیشود و نه ما با آنان توافق کردهایم، و نه کار حکومت است».
در اعلامیه وزارت خارجهی قطر که با ترکیه میانجی مذاکرات طالبان و پاکستان بودند، از اصطلاح «مرز» میان افغانستان و پاکستان به کار گرفته شده است.
در حالی که متن توافقنامه طالبان با پاکستان همگانی نشده است، وزیر دفاع طالبان میگوید: «کشور قطر اصطلاح مرز را استفاده کرده، این در توافق ما [ذکر] نشده و نه مانند همین، کدام چیزی در توافقنامه وجود دارد.»
خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان در پی توافق با طالبان اعلام کرد که «زنجیره تروریسم از افغانستان به خاک پاکستان فورا متوقف خواهد شد، هر دو کشور همسایه به سرزمین یکدیگر احترام خواهند گذاشت.»
اصطلاح «مرز» در اعلامیه وزارت خارجه قطر و اظهارات وزیر دفاع پاکستان واکنشبرانگیز شده است. برخی گفتهاند که طالبان خط دیورند را به عنوان مرز رسمی میان پاکستان و افغانستان پذیرفتهاند.
حکومت طالبان، دیورند را «خط فرضی» میخواند و سایر حاکمان افغانستان نیز از آن به عنوان خط فرضی یا خط دیورند یاد کردهاند. اما پاکستان و سایر کشورها، مرزهای فعلی میان افغانستان و پاکستان را مرز رسمی میدانند.
خط مرزی دیورند براساس معاهده 1893 عبدالرحمان خان، پادشاه سابق افغانستان با هند بریتانیایی به میان آمد. پاکستان استدلال میکند که حاکمان افغانستان پس از عبدالرحمان خان نیز معاهده موسوم دیورند را پذیرفتهاند و مرز تعیینشده در این معاهده مرز رسمی است.
در افغانستان اما دربارهی مسئله دیورند دیدگاههای متفاوت وجود دارد. در این میان برخی چهرهها، دیورند را مرز رسمی میدانند و میگویند که این مسئله تبدیل به بحران ژئوپلیتیکی و بهانهای برای دخالت منفی پاکستان در امور افغانستان شده است.
با این حال مناقشه دیورند تاکنون میان افغانستان و پاکستان در مجاری بینالمللی به عنوان دعوای حقوقی مطرح نشده است.
توافق پاکستان و طالبان: از دشمنان یکدیگر حمایت نکنیم
رابطه طالبان با پاکستان، تحت تأثیر فعالیت شبهنظامیان پاکستانی نیز قرار دارد.
مقامهای پاکستانی میگویند که طالبان به شبهنظامیان پاکستانی از جمله تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) در افغانستان پناه دادهاند.
یعقوب مجاهد میگوید که در مذاکرات طالبان با پاکستان در قطر، دو طرف توافق کردند که به یکدیگر احترام بگذارند و از کارهای دشمنان یکدیگر حمایت نکنند.
او گفت: «هیچی طرف باید به جهتی باید اجازه داده ندهد که به یک طرف دیگر نقصان برساند و یا حملات انجام دهد، البته اگر احیانا همین قسم حمله میشود هیچ کشوری باید حمایت از آن نکند».
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان نیز اعلام کرد که در مذاکرات این گروه با پاکستان تصمیم گرفته شد که «هیچیک از دو کشور اقدامات خصمانه در برابر یکدیگر انجام نمیدهند و همچنین از حملات گروههایی که علیه دولت پاکستان فعالیت دارند، حمایت نخواهد شد».
بهگفتهی مجاهد، براساس توافقنامهی دوجانبه، هر دو طرف بر تعهد خود به صلح، احترام متقابل و روابط نیک همسایگی تأکید کردند.
او گفته است که هر دو جانب خواستار حل مشکلات و مسائل از طریق گفتوگو شدند و بر آتشبس کامل و معنادار توافق کردند.
بهگفتهی مجاهد، طالبان و پاکستان توافق کردند که هیچگونه حملهای علیه نیروهای امنیتی، مردم ملکی و تأسیسات یکدیگر انجام نمیدهند.
او اضافه کرده است که در آینده، به وساطت کشورهای قطر و ترکیه، یک مکانیسمی ایجاد خواهد شد تا ادعاهای دوجانبه بررسی و توافقنامه عملی شود.
محمد اسحاق دار، وزیر امور خارجهی پاکستان گفته است که این کشور مشتاقانه منتظر ایجاد یک مکانیسم نظارتی مشخص و قابل تأیید، برای رسیدگی به تهدید تروریسم ناشی از خاک افغانستان به سمت پاکستان است.
بهگفتهی او، انتظار میرود این سازوکار در جلسهی بعدی که به میزبانی ترکیه برگزار میشود، ایجاد شود.
اسحاق دار از توافق پاکستان و طالبان در دوحه استقبال کرده و آن را اولین گام در مسیر درست خوانده است.
