چه کسانی می توانند از خبرنگاران نمایندگی کنند؟

انتخاب نمایندگان خبرنگاران در شورای عالی رسانه ها جنجالی شده است. علی رغم تحریم نهادهای صنفی روزنامه نگاران، وزارت اطلاعات و فرهنگ در هماهنگی با شماری از خبرنگاران دو تن را به عنوان نمایندگان خبرنگاران در شورای عالی رسانه ها انتخاب کردند. قبل از این برخی از اتحادیه های صنفی خبرنگاران طی انتخاباتی دو تن را به عنوان نمایندگان خبرنگاران در شورای عالی رسانه ها معرفی نمودند ولی وزارت اطلاعات و فرهنگ از پذیرش آنها در این شورا خود داری کردند. این در حالی است که دو تن نمایندگان جامعه مدنی را که از سوی جامعه مدنی برای عضویت این شورا معرفی شده است را پذیرفته اند. براساس قانون، شورای عالی رسانه ها عالی ترین نهاد تصمیم گیرنده در امور رسانه ها در افغانستان است که باید در ترکیب آن نمایندگان خبرنگاران و جامعه مدنی حضور داشته باشند.

یک دور چهارساله فعالیت شورای عالی رسانه ها بدون حضور نمایندگان خبرنگاران به پایان می رسد و اینک در دور دوم نیز نمایندگان خبرنگاران و رسانه ها به شکل فرمایشی از سوی وزیر اطلاعات و فرهنگ معرفی می گردند. چند پرسش جدی در خصوص این مساله وجود دارد.

1- وزارت اطلاعات و فرهنگ پس از چهار سال تعلل، برای عضویت نمایندگان رسانه ها انتخابات دایر می کند. سپری کردن یک دور چهارساله شورای عالی رسانه ها بدون حضور نمایندگان واقعی رسانه ها، خود خلاف قانون است. 2- وزارت اطلاعات و فرهنگ نمایندگان جامعه مدنی برای عضویت در این شورا را پذیرفته ولی از پذیرش نمایندگان رسانه ها و خبرنگاران سرباز زده در حالیکه هردو مورد براساس عین میکانیسم انتخاب و معرفی شده و در قانون نیز برای عضویت آنها شرایط همسان وجود دارد. این امر نشان می دهد که وزارت اطلاعات و فرهنگ در پذیرش نمایندگان خبرنگاران و جامعه مدنی عملکرد دوگانه دارد. 3- در انتخاباتی که روز گذشته در تالار کنفرانس های وزارت اطلاعات و فرهنگ برای معرفی نمایندگان خبرنگاران در شورای عالی رسانه ها دایر شده، صرفا از رسانه های دولتی حضور داشته و رسانه های خصوصی در آن حضور نداشته اند. این انتخابات به هیچ وجه اراده تمام خبرنگاران و رسانه های افغانستان را تمثیل نمی کند و افراد معرفی شده نمی تواند به گونه ای کامل از تمام خبرنگاران نمایندگی کند. 4- در خصوص شفافیت و سلامت این انتخابات شک و تردید زیاد وجود دارد. معلوم نیست که آیا واقعا انتخابات شفاف برگزار شده و یا اینکه فقط با معرفی جناب وزیر، این افراد به نمایندگی از خبرنگاران افغانستان به عضویت در این شورا منتصب شده اند. 5- در مورد صلاحیت این دو تن که به عضویت در این شورا معرفی شده، تردید های زیادی وجود دارد. گفته می شود یکی از این افراد کارمند برحال وزارت اطلاعات و فرهنگ است و دیگری نیز عضو برحال اکادمی علوم؛ هردو نهاد دولتی بوده و بنابراین هر دو تن نیز از آدرس نهادهای دولتی به این شورا راه پیدا کرده اند. اساسا معلوم نیست که آیا واقعا این دو تن روزنامه نگار می باشند یا خیر. در حالیکه این دو پست حق روزنامه نگاران است و باید روزنامه نگاران برحال در این شورا عضویت داشته باشند.

لذا ترکیب این شورا سوال برانگیز بوده و این ترس وجود دارد که نشود شورای عالی رسانه ها به ابزاری برای محدود کردن آزادی بیان و فعالیت رسانه ها در افغانستان بدل شود. ترس از این است که شورای عالی رسانه ها به خدمت سیاست ها و عملکرد های دولت در نیاید و باعث محدود کردن فعالیت های آزاد رسانه ای در کشور نگردد.

در مورد شورای عالی رسانه ها و نمایندگان رسانه ها در این شورا الزام های مهمی وجود دارد. این شورا باید در وظایف خود از استقلال عمل برخوردار بوده و نباید تحت الزام ها و مصلحت های حکومت فعالیت نماید. در این شورا باید نمایندگان واقعی خبرنگاران و جامعه مدنی حضور داشته باشند نه گماشته شدگان حکومت. این افراد نیز باید طی یک انتخابات شفاف و سراسری از میان خبرنگاران معرفی گردد. اتحادیه های خبرنگاری و نهادهای که خود را حامی رسانه ها می دانند به هیچ وجه از تمام خبرنگاران و رسانه های افغانستان نمایندگی کرده نمی تواند. نه نهادهای مدافع خبرنگاری که امروز در برابر این تصمیم وزارت اطلاعات و فرهنگ ایستاده اند و نه هم خبرنگاران دولتی که روز گذشته وزیر اطلاعات و فرهنگ در تالار کنفرانس های این وزارت گرد آورده بودند از تمام خبرنگاران افغانستان نمایندگی کرده می تواند. بلکه زمانی می توان نمایندگان واقعی خبرنگاران را در این شورا فرستاد که طی یک انتخابات سراسری تمام خبرنگاران فعال در آن شرکت نمایند و خبرنگاران از آدرس مستقل فردی و شخصی اش در آن مشارکت نمایند نه تحت نام چند نهاد رسانه ای محدود.