بخش زنان سازمان ملل متحد در گزارشی گفته است که طالبان در افغانستان طی پنج سال گذشته بیش از ۱۰۰ فرمان علیه زنان و دختران صادر کردهاند که تبعیض را نهادینه و حقوق اساسی آنان را سلب کرده است.
در این گزارش که روز چهارشنبه (۲۱ اسد) منتشر شد، آمده است که طی یک سال گذشته، محرومیت زنان و دختران از آموزش، کار، زندگی عمومی، نظام قضایی و خدمات صحی تشدید شده و بحرانی را که اکنون شدیدترین بحران حقوق زنان در جهان است، عمیقتر کرده است.
در گزارش این نهاد آمده است که فرمانهای مهمی که طالبان در سال ۲۰۲۶ صادر کردهاند، دسترسی زنان و دختران به عدالت را بیش از پیش محدود کرده است.
براساس گزارش سازمان ملل، فرمان شماره ۱۲ طالبان برابری حقوقی زنان و مردان در برابر قانون را لغو کرده و شوهران را در جایگاه دارای اختیار قانونی بر همسرانشان قرار میدهد. این فرمان مربوط به قانون «تفریق زوجین» طالبان است.
این قانون خشونت در ازدواج را تنها زمانی جرم میداند که به جراحتهای شدید و قابل مشاهده جسمی منجر شود.
سازمان ملل گفته است که قانون «تفریق زوجین» طالبان، جدایی زنان از همسرانشان را بهطور قابل توجهی دشوارتر میکند، در حالی که حق یکجانبه مردان برای طلاق را حفظ کرده است.
این قانون همچنین بهگونهای ضمنی ازدواج کودکان را مجاز میداند.
بحران صحی زنان در حال تشدید است
در گزارش بخش زنان سازمان ملل آمده است که خانهنشینشدن زنان، که اغلب با افزایش خطر خشونت همراه است، پیامدهای عمیقی بر سلامت روان آنان دارد.
براساس گزارش جدید سازمان ملل متحد در امور زنان، هفت زن از هر ۱۰ زن اکنون سلامت روان خود را «بد» یا «بسیار بد» توصیف میکنند.
دسترسی زنان به خدمات صحی نیز به دلیل محدودیتهای رفتوآمد و کمبود روزافزون پرستاران و پزشکان زن دشوارتر شده است.
افغانستان در حال حاضر یکی از بالاترین میزانهای مرگومیر مادران در جهان را دارد.
زنان از زندگی عمومی حذف شدهاند
گزارش سازمان ملل نشان میدهد که محدودیت بر رفتوآمد زنان و دسترسی آنان به فضاهای عمومی در سال ۲۰۲۵ تشدید شده است.
براساس دادههای سازمان ملل متحد در امور زنان، بیش از نیمی از زنان اکنون میگویند که تنها دو بار در ماه یا کمتر از خانه بیرون میروند.
نزدیک به سهچهارم زنان به سازمان ملل متحد گفتهاند که بدون همراهی یک مرد محرم، هنگام بیرونشدن از خانه احساس امنیت نمیکنند و بیش از نیمی از آنان میگویند که بهطور کلی از رفتن به فضاهای عمومی، مانند بازارها و مراکز صحی، خودداری میکنند.
محروم ماندن دختران از مکتب
افغانستان همچنان تنها کشوری است که در آن دختران از آموزش و تحصیل محروم هستند.
بخش زنان سازمان ملل اشاره کرده است که براساس تازهترین برآوردها، اگر محدودیتهای کنونی ادامه یابد، افغانستان ممکن است تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۲۵ هزار معلم و کارمند صحی زن را از دست بدهد.
این نهاد گفته است که زنان و دختران بیشترین آسیب را از بحران فزاینده بشردوستانه میبینند.
زنان همچنان از بازار کار محروماند
سازمان ملل میگوید که مشارکت زنان در نیروی کار افغانستان همچنان بسیار پایین است؛ تنها هفت درصد زنان شاغلاند، در حالی که این رقم در میان مردان ۸۴ درصد است.
پیشبینی میشود ادامه محرومیت اجتماعی و اقتصادی زنان در فاصله سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶، در مجموع ۹۲۰ میلیون دالر، معادل ۵.۸ درصد تولید ناخالص داخلی، به اقتصاد افغانستان زیان وارد کند.
بخش زنان سازمان ملل اشاره کرده است که کاهش کمکهای بینالمللی، خدمات حیاتی را با خطر مواجه کرده است.
به گفته این نهاد، نزدیک به سهچهارم سازمانهای تحت رهبری زنان که در افغانستان مورد بررسی قرار گرفتهاند، در سال ۲۰۲۵ با کاهش بودجه مواجه شدهاند و بیش از نیمی از آنها انتظار دارند که در سال ۲۰۲۶ فعالیتهای خود را متوقف یا سازمانهایشان را تعطیل کنند.
بخش زنان سازمان ملل گفته است که سازمانهای زنان همچنان یکی از آخرین راههای نجات زنان و دختران افغان هستند.
