مرکز خبرنگاران افغانستان میگوید که در جریان پنجمین سال حکومت طالبان، بیش از ۱۰۰ مورد نقض آزادی خبرنگاران و رسانهها را ثبت کرده است.
این مرکز امروز (پنجشنبه، ۲۲ اسد) با نشر گزارشی گفت از زمان بازگشت طالبان به قدرت در اسد ۱۴۰۰، فضای فعالیت رسانهای در افغانستان بهشدت محدود شده است.
یافتههای مرکز خبرنگاران نشان میدهد بحران آزادی رسانهها در کشور در یک سال اخیر عمیقتر شده است و طالبان تلاش کردهاند تا کوچکترین روزنهی موجود برای آزادی بیان و آزادی رسانهها را ببندند.
مرکز خبرنگاران افغانستان در ۱۲ ماه گذشته دستکم ۱۰۲ مورد نقض آزادی رسانهها را ثبت کرده است. این مرکز افزوده است که نقض موارد آزادی رسانهها از نظر آماری نسبت به ۱۹۰ مورد در چهارمین سال زمامداری طالبان، نصف شده است، اما روند سرکوب به لحاظ ماهیتی نهتنها کاهش نیافته است، بلکه فشارها و سختگیریها افزایش یافته است.
مرکز خبرنگاران افغانستان از اسد سال گذشته، بازداشت ۱۵ خبرنگار و کارمند رسانهای را ثبت کرده است. سه خبرنگار و فعال رسانهای که شامل این آمار نمیشوند، بیشتر از یک سال است که زندانی هستند و دوران محکومیت خود را سپری میکنند.
بر مبنای این یافتهها، حداقل ۲۹ رسانه و نهاد رسانهای و خبرنگاری در این مدت بسته شده و یا جواز کاری آنها به اتهام رعایتنکردن سیاستهای رسانهای ادارهی حاکم لغو شده است.
یافتههای مرکز خبرنگاران نشان میدهد که ابلاغ رسمی ممنوعیت نشر تصاویر زندهجان در پنج ولایت دیگر، از جمله بلخ، هرات، پکتیا، ارزگان و کاپیسا، در یک سال اخیر انجام شده است. از آغاز این روند در سال ۱۴۰۳ تا کنون، این ممنوعیت در ۲۵ ولایت از مجموع ۳۴ ولایت کشور بهگونهی رسمی ابلاغ شده است.
بهگفتهی مرکز خبرنگاران، ممنوعیت گزارشدهی تصویری یا مصاحبهی تصویری نیز در حدود ۴۰ وزارت و ریاست دولتی اعمال شده است.
افزون بر این، در ادارات دولتی، ممنوعیت استفاده از تلفنهای هوشمند برای کارمندان ادارات دولتی نیز اعمال شده که بهگفتهی مرکز خبرنگاران، باعث تشدید محدودیت در دسترسی خبرنگاران به اطلاعات در کشور شده است.
مرکز خبرنگاران گفته است که فشار بر رسانهها در زمینهی محتوای برنامهها افزایش یافته و رسانهها مجبور شدهاند تا از مصاحبه با افرادی که مورد تأیید ادارهی حاکم نیستند خودداری کنند و در کنار آن، برنامهها و یا پیامهای تبلیغاتی ادارهی حاکم را نشر کنند.
دستکم پنج رسانه بهخاطر رعایتنکردن دستورهای محدودکنندهی استخبارات و ادارهی امر به معروف در پوشش رویدادهای سیاسی، امنیتی و اجتماعی و یا برنامههای دارای پسزمینهی موسیقی مجبور به توقف فعالیت شدند.
مرکز خبرنگاران اضافه کرده است که محدودیتها بر خبرنگاران زن و فشار بر رسانهها بهخاطر نشر صدای زنان تشدید شده است.
این مرکز گفته است که صدای زنان خبرنگار در نشستهای خبری مقامهای ارشد ادارهی حاکم بهطور آشکار سانسور شده است و یا از حضور آنان در برخی برنامهها و کنفرانسها جلوگیری شده است.
دستکم دو رادیو بهدلیل فراهم کردن زمینهی ارتباط تماس تلفنی زنان در یک برنامهی زنده مجبور به توقف فعالیت شدند.
مرکز خبرنگاران افزوده است که طالبان به نشر اعتراف اجباری خبرنگاران نیز رو آورده و در یک سال اخیر، اعترافهای اجباری تصویری سه خبرنگار و فعال رسانهای را نشر کردهاند.
بهگفتهی این مرکز، اصولنامهی جزایی طالبان اگرچه هیچ اشارهی مستقیمی به رسانهها نمیکند، اما آنها را در معرض تهدیدهای قانونی و مجازاتهای شدید، از جمله حبس، قرار میدهد.
مرکز خبرنگاران اضافه کرده است که در یک سال اخیر، یک نیروی سرکوبگر تازه در ساختار ادارهی طالبان ایجاد شده است. بهگفتهی این مرکز، وزارت عدلیهی طالبان در کنار ادارهی استخبارات و وزارت امر به معروف و نهی از منکر، به یک نیروی سرکوبگر تازه تبدیل شده است.
در تازهترین مورد، این وزارت تلویزیون خصوصی تمدن را بست و ضمن مصادرهی اموال آن، دو کارمند آن را به زندان انداخت.
مرکز خبرنگاران افغانستان از جامعهی بینالمللی و نهادهای جهانی حامی رسانههای آزاد خواسته است تا در زمینهی رعایت آزادی رسانهها در افغانستان بر ادارهی حاکم فشار بیاورند.
مرکز خبرنگاران افغانستان از جامعهی جهانی خواسته است در همبستگی با خبرنگاران و رسانههای افغانستان، حمایت سیاسی، مالی و فنی لازم را از رسانههای مستقل در داخل و خارج کشور و خبرنگاران در معرض خطر افزایش دهند.
