محمدعمر افضل، خلبان پیشین خطوط هواپیمایی «آریانا-افغان» میگوید او در سال ۱۹۹۶ میلادی، در دورهی حکومت برهانالدین ربانی، بدون اینکه بداند، اسامه بن لادن، رهبر وقت شبکه القاعده را از سودان به افغانستان منتقل کرده است.
آقای افضل در گفتوگو با بیبیسی که امروز (جمعه، ۲۰ سنبله) در بیستوپنجمین سالروز حملات ۱۱ سپتامبر منتشر شده است، میگوید او در این پرواز هیچ اطلاعی از هویت مسافران خود نداشت.
محمدعمر افضل میگوید این پرواز در ماه می ۱۹۹۶ میلادی، انجام شده است.
او تعریف میکند که به آنها گفته شده بود پرواز دوجانبه بین کابل و خارطوم را سودانیها در بدل ۵۰ هزار دالر چارتر کردهاند.
او سیزدهم می از بگرام به جلالآباد پرواز کرد تا تعدادی مسافر و بارهای آنان را پس از یک نشست در دبی، به خارطوم، پایتخت سودان منتقل کند.
آقای افضل میگوید پس از نشست در میدان هوایی خارطوم با رفتارهای متفاوتی برخورد، از جمله اینکه هواپیمای آنان را که یک پرواز ملکی بود، به ایستگاه نظامی راجع کردند.
سفیر وقت افغانستان در سودان به دیدار آقای افضل میآید و میگوید که برای چهار نفر ویزا صادر شده است و هر زمان کارگوی آنان آماده شد، میتوانند به کابل پرواز کنند؛ پروازی که حدود چهار روز زمان گرفت.
در روز پرواز، افضل و دیگر خدمهی پرواز متوجه شدند که در هواپیما ۹۵ نفر نشستهاند.
پس از آنکه خدمه خواستار توضیح شدند و گفتند سفیر کشور صرف برای چهار نفر ویزا صادر کرده است، سودانیها حاضر به توضیح نشدند و با این توجیه که پرواز چارتر است و تعداد مسافر مربوط به خدمه نیست، آنان را وادار به حرکت کردند.
افضل میگوید پس از یک وقفه در دبی، به حرکت به سمت افغانستان ادامه داد و از فراز غزنی، برای نشست در کابل هماهنگی کرد و قرار بود به دلیل خرابی میدان هوایی کابل، در بگرام فرود آید.
اما پس از دقایقی، از کابل به آنان مخابره میشود که اجازهی نشست در بگرام ندارند. در پاسخ این پرسش که دلیل چیست، گفته میشود که «مقامهای بالا» دستور دادهاند.
محمدعمر افضل هواپیما را در جلالآباد فرود میآورد، اما متوجه میشود که افراد زیادی، شهروندان افغانستان و عربها و حتا مقامهای جریانهای جهادی از جمله حزب جمعیت اسلامی به رهبری برهانالدین ربانی و حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار، به استقبال مسافران این پرواز آمدهاند.
آقای افضل پس از بازگشت به کابل در ادارهی شرکت هواپیمایی دولتی آریانا خواسته میشود و بهصورت غیررسمی تحت بازجویی قرار میگیرد که چرا این مسافران را به کشور آوردهاند.
او میگوید بعدا آگاه شد که احمدشاه مسعود، وزیر دفاع وقت دستور داده است آنها در بگرام فرود نیایند.
همچنین در مورد هویت مسافرانش، نیز میگوید همکارش خلبان نبی فهمید که اسامه بن لادن، رهبر القاعده در آن پرواز بوده است.
به گفتهی او، مولوی منصور، وزیر هوانوردی ملکی از هویت مسافران آگاه شده بود.
این پرواز در آن زمان برای افضل صرف توبیخ اداری مثل منع موقت از پرواز و کسر یک ماهه معاش در پی داشت. اما بر سرنوشت افغانستان تأثیراتی گذاشت که هنوزهم تبعات آن ادامه دارد.
محمدعمر افضل، اکنون در بلجیم زندگی میکند و در خطوط هوایی گرجستان به عنوان خلبان مشغول است.
او میگوید به این دلیل که از هویت مسافرانش آگاه نبود و به لحاظ اصولی مسئولیت تفکیک هویت مسافران را نداشت، پس از حملات ۱۱ سپتامبر که بن لادن آن را هنگام حضور در خاک افغانستان طراحی کرد، «عذاب وجدان» ندارد.
او بر این باور است که انتقال اسامه بن لادن توسط هواپیمای دولتی افغانستان از سودان، در «یک روند استخباراتی پیچیده» صورت گرفته است که بسیاری مقامهای دولت وقت نیز از آن آگاه نبودهاند.
