شبکه تحلیل‌گران افغانستان در گزارش تازه‌ی خود می‌گوید مهاجران افغانستان در ایتالیا، با وجود دسترسی به روند پناهندگی و دریافت اسناد اقامت، با مشکلات جدی در زمینه‌ی تعیین وضعیت اقامتی، یافتن کار مناسب و ادغام در جامعه روبه‌رو هستند.
این گزارش که روز شنبه (۲۵ میزان) منتشر شده است، نشان می‌دهد ایتالیا برای بسیاری از مهاجران افغانستان نه مقصد نهایی، بلکه ایستگاهی در مسیر رسیدن به کشورهای دیگر اروپایی است.
براساس این گزارش، شمار مهاجران افغانستان در ایتالیا در سال ۲۰۲۵ به حدود ۱۹ هزار نفر رسیده است. در حالی که این رقم در سال ۲۰۱۱ کم‌تر از چهار هزار نفر بود.
شبکه تحلیل‌گران افغانستان می‌گوید بیشتر مهاجران افغانستان چه به هدف کسب اقامت در ایتالیا و یا عبور از این کشور برای ورود به دیگر کشورهای اروپایی می‌آیند، ابتدا وارد شهر تریسته می‌شوند. طبق گزارش این شبکه، از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۶ میلادی نزدیک به ۳۰ هزار شهروند افغانستان برای مدتی در شهر تریسته حضور داشته‌اند.
فابریزیو فوشینی، پژوهشگر شبکه تحلیل‌گران افغانستان نوشته است که بسیاری از مهاجران افغانستان پس از ورود به ایتالیا، به‌ویژه در بخش‌های کشاورزی، گردشگری، ساختمان‌سازی و خدمات مشغول به کار می‌شوند، اما شماری از آنان با «دست‌مزد پایین، نبود قرارداد رسمی، ساعات کاری طولانی و شرایط ناامن» مواجه‌اند.
در این گزارش آمده است که پدیده‌ای موسوم به «کاپورالاتو» که به واسطه‌گری غیررسمی نیروی کار و بهره‌کشی از کارگران اشاره دارد، بسیار رایج است و عملا مهاجران افغانستان را در معرض «استثمار» قرار می‌دهد.
شبکه تحلیل‌گران افغانستان می‌گوید بسیاری از مهاجران افغانستان در ایتالیا، علاوه بر تأمین هزینه‌های زندگی خود، همچنان مسئولیت حمایت از خانواده و بستگان خود در زادگاه‌شان را به عهده دارند و همین نیاز به کسب درآمد سریع، آنان را در برابر دست‌مزد پایین و شرایط کاری استثمارگرانه آسیب‌پذیرتر می‌سازد.
این شبکه گفته است که برخی مهاجران افغانستان حتا با وجود داشتن اسناد اقامت، به‌دلیل شرایط نامناسب کاری یا محدودیت فرصت‌های شغلی، نتوانسته‌اند زندگی باثباتی در ایتالیا ایجاد کنند و برخی دیگر به‌دلیل دست‌مزد پایین و نبود چشم‌انداز پیشرفته، این کشور را ترک کرده و به کشورهای دیگر عضو اتحادیه اروپا رفته‌اند.
نویسنده از چندین کارگر افغانستان یاد کرده است که پس از تلاش برای ساختن آینده‌ی شغلی در کشتی‌سازی‌های مونفالکونه، در نزدیکی شهر تریسته، کار خود را رها کردند و به کشورهای دیگر اتحادیه اروپا رفتند.
در گزارش آمده است که دلیل این تصمیم، ناتوانی در پیشرفت شغلی و عبور از سطح مشخصی از دست‌مزد بود. طبق گزارش، نیروی کار در این صنعت عمدتا از کارگران بنگلادشی تشکیل شده و از طریق شرکت‌های کوچک و آژانس‌های کاریابی بنگلادشی سازمان‌دهی می‌شود.
نویسنده گفته است حتا مهاجرانی که در ایتالیا موفق به یافتن کار می‌شوند، ممکن است به‌دلیل دست‌مزد پایین و نبود چشم‌انداز پیشرفت، این کشور را ترک کنند.
از سوی دیگر، وضعیت پناهندگی شهروندان افغانستان در داخل ایتالیا نیز در حال تغییر است.
این کشور در سال‌های گذشته یکی از بالاترین نرخ‌های پذیرش درخواست پناهندگی مهاجران افغانستان را در اروپا داشت؛ اما طبق گزارش، تصمیم‌های مثبت در سال ۲۰۲۵ میلادی به ۸۲ درصد کاهش یافته است.
همچنین اجرای مقررات جدید مهاجرتی اتحادیه اروپا و قوانین تازه‌ی ایتالیا در سال ۲۰۲۶، روند رسیدگی به برخی درخواست‌ها را شتاب‌زده‌تر کرده و «فرصت اعتراض به تصمیم‌های منفی را محدودتر ساخته است».
شبکه تحلیل‌گران افغانستان می‌گوید مهاجران افغانستان در داخل ایتالیا نیز موقعیت خود را تغییر می‌دهند. به‌طور نمونه، اواخر سال ۲۰۲۵، زمانی که یک فعال شبکه‌های اجتماعی پشتوزبان از شهر لاکوئیلا در تیک‌تاک خبر داد که در آن‌جا دریافت اسناد اقامتی سهل‌تر است، ناگهانی ورود و درخواست‌های پناهندگی مهاجران افغانستان در آن شهر افزایش یافت.
این شبکه می‌افزاید که بسیاری از مهاجران افغانستان ایتالیا را به‌عنوان گذرگاهی برای رسیدن به آلمان، اتریش و دیگر کشورهای اروپایی انتخاب می‌کنند. زیرا مهاجران در آن کشورها به‌دنبال فرصت‌های بهتر کاری و پیوند با خانواده و شبکه‌های اجتماعی خود هستند.
فابریتزیو فوشینی، نویسنده‌ی گزارش، از یک «خیاط جوان و مستعد» اهل افغانستان یاد می‌کند که بارها برای یافتن کار در منطقه‌ی نساجی شهر پراتو که بیشتر کارگاه‌های آن تحت مدیریت چینی‌ها قرار دارند، تلاش کرده، اما هر بار درخواست استخدامش رد شده است.
طبق گزارش، او در ابتدا دلیل این برخورد را نمی‌دانست تا این‌که یک خیاط پاکستانی که تازه در یکی از کارگاه‌ها استخدام شده بود، برایش توضیح داد که کارفرمایان پس از دیدن اسناد اقامتش متوجه شده‌اند که او پناهنده‌ی سیاسی است و ممکن است در برابر تخلف‌های کاری اعتراض کند.
به‌گفته‌ی آن خیاط پاکستانی، کارفرمایان او را فردی می‌دانستند که احتمال دارد برای‌شان «دردسرساز» شود.
به‌طور نمونه، در جون ۲۰۲۶ نیز اشاره می‌کند که در آن سه کارگر افغانستان و یک شهروند پاکستان در داخل یک موتر به آتش کشیده شدند. دو شهروند پاکستان که این افراد را برای برداشت توت‌فرنگی استخدام کرده بودند، به دست‌داشتن در این رویداد متهم شدند. این حادثه در چارچوب خشونت علیه کارگران مهاجری مطرح شده است که در برابر دست‌مزدهای پرداخت‌نشده یا شرایط ناعادلانه‌ی کاری اعتراض می‌کنند.
فابریتزیو فوشینی می‌گوید این نمونه نشان می‌دهد که داشتن «اسناد قانونی اقامت» نیز همیشه به معنای دسترسی به فرصت‌های شغلی نیست و گاهی می‌تواند زمینه‌ی تبعیض در استخدام را فراهم کند.
