سازمان «گزارشگران بدون مرز» میگوید استخبارات طالبان شعبه خاصی بهنام «۰۱۵» دارد که مأموران آن خبرنگاران را زیر نظر میگیرند، احضار و تهدید میکنند و در مواردی آنان را بازداشت و شکنجه میکنند.
این نهاد در یک گزارش تحقیقی که روز چهارشنبه (۱۳ عقرب) منتشر کرده است، میگوید هدف شعبه «۰۱۵» خاموشکردن رسانههای مستقل و تحمیل روایت طالبان است.
گزارشگران بدون مرز با اتکا به یافتههای خود میگوید این اداره مأموریت نظارت بر شبکههای اجتماعی و سازماندهی کارزارهای تبلیغاتی در حمایت از طالبان و علیه مخالفان را نیز به عهده دارد.
گزارشگران بدون مرز دریافته است که شعبه ۰۱۵ از آگست ۲۰۲۱ در چارچوب ریاست عمومی استخبارات طالبان فعالیت میکند و در کابل و ولایتها مأمور دارد.
بهگفتهی این سازمان، مأموران این شعبه رسانهها را زیر نظر میگیرند، محتوای نامطلوب از دید طالبان را شناسایی میکنند و خبرنگاران منتقد را برای بازجویی احضار میکنند. بخش عملیاتی آن نیز گاه با همکاری وزارت امر به معروف و نهی از منکر به دفترهای رسانهها یورش میبرد، خبرنگاران را بازداشت و تجهیزاتشان را ضبط میکند.
گزارشگران بدون مرز به یورش طالبان به تلویزیون طلوعنیوز در می ۲۰۲۶ و دفترهای نهادهای رسانهای در جولای ۲۰۲۵ اشاره کرده است.
این سازمان میگوید از سال ۲۰۲۱ تا کنون ۷۷ خبرنگار در افغانستان بازداشت شدهاند و مدت بازداشت آنان از یک هفته تا دو سال بوده است.
سه خبرنگار که با نام مستعار با این سازمان گفتوگو کردهاند، از تجربههای بازداشت و شکنجه در شعبه ۰۱۵ و دیگر بخشهای استخبارات طالبان روایت کردهاند.
فرهاد، یکی از این خبرنگاران میگوید پس از بازداشت، مأموران سرش را با کیسهی سیاه پوشاندند و او را به دفتر استخبارات در کابل انتقال دادند.
او به «جاسوسی» و «تبلیغ علیه امارت اسلامی» متهم شد و چند روز بعد به شعبه ۰۱۵ منتقل و دو هفته در سلول کوچک نگهداری شد.
فرهاد گفته است: «اینجا بود که بیش از هر جای دیگر شکنجه شدم.»
بهگفتهی او، مأموران شب و روز از او بازجویی میکردند و میخواستند نام خبرنگاران دیگر را افشا کند. فرهاد از ضربوشتم پشت و پاها و استفاده از شوکر برقی سخن گفته و افزوده است که هنوز از پیآمدهای شکنجه رنج میبرد.
احمد، خبرنگار پیشین یک شبکه تلویزیونی میگوید فشار بر رسانهها با ممنوعیت برخی برنامهها و حذف زنان خبرنگار آغاز شد.
بهگفتهی او، رسانهها مجبور بودند تعهد بدهند که برنامهی مختلط پخش نکنند و با مخالفان طالبان مصاحبه نگیرند.
احمد بارها بهدلیل گزارشهای ناخوشایند برای طالبان به شعبه ۰۱۵ استخبارات احضار شد.
او میگوید یکبار به زور به این دفتر منتقل و به «جاسوسی» متهم شد و او را آنقدر شکنجه کردند که زیر ضربههای شدید بیهوش شد.
احمد همچنین روایت کرده است که مأموران ساعت ۲:۰۰ شب او را به تپهای بردند، تفنگ را بر شقیقهاش گذاشتند و تهدید کردند که افرادی مانند او در همانجا کشته شدهاند.
او بعدا به اتهام تبلیغ علیه طالبان زندانی شد و در زندان بگرام نیز شاهد بستن دستوپای زندانیان و مجازات آنان با آب سرد بود.
عبدل، خبرنگار دیگری که اکنون در تبعید است، میگوید طالبان میخواهند رسانهها را به «ابزار تبلیغاتی» خود تبدیل کنند.
بهگفتهی عبدل، مأموران از او میخواستند دربارهی حقوق زنان، رویدادهای امنیتی و فقر گزارش ندهد و به جای آن، حامیان طالبان را به برنامهها دعوت کند.
او گفته است که مأموران طالبان میگفتند: «باید افرادی را دعوت کنی که طرف ما هستند، نه کسانی که با منافع ملی مخالفت میکنند.»
گزارشگران بدون مرز میگوید تهدید خبرنگاران در تبعید نیز ادامه دارد و به برخی از آنان گفته شده است: «هرجا باشی و هرجا پنهان شوی، پیدایت میکنیم.»
سازمان گزارشگران بدون مرز میگوید در این تحقیق دریافته است که بخشی از شعبه ۰۱۵ استخبارات طالبان به شبکههای اجتماعی اختصاص دارد.
بهگفتهی گزارشگران بدون مرز، این شعبه بخشی برای نظارت بر محتوای آنلاین و بخشی دیگر برای تبلیغات، انتشار اطلاعات نادرست و تأثیرگذاری بر افکار عمومی دارد. این دفتر همچنین استودیویی برای تولید ویدیو و ضبط اعترافهای اجباری بازداشتشدگان در اختیار دارد.
گزارشگران بدون مرز نوشته است که در سپتامبر ۲۰۲۶، چند رسانهی تبعیدی افغانستان اسنادی را منتشر کردند که گفته میشود از ریاست عمومی استخبارات طالبان بهدست آمده است.
براساس این اسناد، برای برنامههای نفوذ و تبلیغات ۷۰.۷ میلیون افغانی، معادل بیش از ۹۰۰ هزار یورو، بودجه پیشبینی شده و نزدیک به هزار و ۵۰۰ حساب کاربری برای ترویج روایت طالبان و بیاعتبارکردن مخالفان به کار گرفته میشوند.
بررسی گزارشگران بدون مرز از پستهای شماری از این حسابها در شبکه ایکس نشان داده است که برخی پیامهای یکسان یا مشابه را با فاصلهی چند دقیقه منتشر میکنند. شماری از حسابها نیز با هویت زنانه یا با معرفی خود بهعنوان باشندگان پنجشیر فعالیت دارند.
حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان به گزارشگران بدون مرز گفته است که «شعبه ۰۱۵ مطابق قانون عمل میکند» و «هیچکس خودسرانه بازداشت یا با او بدرفتاری نمیشود».
بااینحال، گزارشگران بدون مرز میگوید روایت خبرنگاران و مستندات این سازمان و دیدبان حقوق بشر با این ادعای رسمی طالبان در تضاد است.