دیوار راستی

می‌دانیم که عده‌ای از خوش قلبان وطن – نه لهجه‌ی تاجیکستانی نیست-«دیوار مهربانی» ساخته‌اند. روی این دیوار نوشته‌اند که اگر نیاز داری بردار و اگر نداری بگذار؛ چیزی در همین حدودها. یعنی مثلاً اگر به یک جاکت نیاز داری، در این هوای سرد، یک جاکت بردار (با این فرض که کسی در پای دیوار مهربانی قبلاً جاکتی گذاشته است) و اگر خودت نیاز نداری، فکر کن کس دیگری نیاز دارد؛ پس جاکتی یا چیز دیگری بگذار تا آن نیازمند برش دارد. من پای یکی از این دیوارها رفتم. بعضی چیزها را نیاز داشتم. یکی دیگر هم آمده بود. سر و وضع هر دوی ما خیلی بد نبود. اول می‌خواستم به او بگویم که بفرما تو اول چیزهای مورد نیازت را بردار. بعد من بر می‌دارم. اما تا من دهان باز کنم، او پیش دستی کرد و همین پیش نهاد را به من داد. و در این جا بود که من خصوصیت افغانی عجیبی را در خود کشف کردم. متوجه شدم که من ناگهان به هیچ چیز نیاز ندارم. دیدم که من اساساً برای برداشتن چیزی نیامده‌ام. این است که گفتم:
– ههههههه. خواهش می‌کنم شما هر چه کار دارید بردارید. من کار دیگری داشتم.
– کار دیگری داشتید؟
– بلی. من برای این نیامده‌ام که چیزی بردارم.
– ههههه. من هم چیزی کار ندارم.
– من امروز صبح یک جمپر نو خودم را آوردم و این‌جا گذاشتم تا کدام آدم محتاج آن را ببرد. دلم سوخت. بعضی از مردم ندارند و در این هوای سرد واقعاً احتیاج به لباس گرم … ولی می‌دانی چه شد؟ می‌فهمی چه شد؟ هفت صد دالر در جیب جمپرم بود. فراموش کردم آن را از جیب خود بکشم. جمپر را در میان چند لباس دیگر انداختم و رفتم. حالا هر چه می‌پالم جمپر را پیدا نمی‌کنم. به خدا، مردم ما خیلی بی‌انصاف اند. جمپر را که بردی، نوش جانت. پیسه را بیار. به قرآن، به قصه‌ی جمپر نیستم…
– والله من یک بی‌ناموس را قول داده بودم که سر صبح همین جا بیایم و یک کم کمکش کنم. نیم ساعت است این‌جا ایستاده‌ام نمی‌آید. دیروز در مندوی دیدم‌اش. می‌گویم خدا بدتر از این محتاج‌اش کند. به پیغمبر اگر گیرش کنم، یخن‌اش را پاره می‌کنم. بی‌ناموس! کمک که کار نداری، چرا مردم را علاف می‌کنی…؟
دیدم که این برادر متعهد حالا رفتنی نیست. گفتم من رفتم. گفت برو پناهت به خدا. در راه با خودم فکر کردم که به جای دیوار مهربانی یک دیوار دیگر می‌ساختند به نام دیوار راستی. بعد از ملت دروغ بر لب و ریاپرور افغانستان می‌خواستند که بیایند و زیر این دیوار علناً تعهد کنند که دیگر دروغ نگویند و ریا نکنند.