[su_label]رحمت الله ارشاد[/su_label]
اخیراً سرتاج عزیز، مشاور امنیت ملی نخست وزیر پاکستان، در واشنگتن گفته است که رهبری گروه طالبان همراه با خانوادههای شان در پاکستان زندگی میکنند و از خدمات صحی برخودار اند. عزیز گفته است که پاکستان در گذشته نفوذ زیادی بالای طالبان نداشته است اما اکنون پاکستان بالای این گروهها تا حدی نفوذ دارد. بر همین اساس، سرتاج عزیز گفته است پاکستان بر طالبان فشار وارد میکند تا آنها به مذاکره حاضر شوند. به قول سرتاج عزیز، در صورتی که طالبان حاضر به گفتوگو با دولت افغانستان نشوند، پاکستان رفت و آمد آنها را محدود، خدمات بهداشتی را کم یا آنها را از پاکستان اخراج میکند تا به دلیل حضور این گروه در پاکستان، جهان پاکستان را ملامت نکند.
همزمان با انتشار حرفهای سرتاج عزیز، پیر گیلانی؛ رییس شورای عالی صلح دولت افغانستان، نیز در گفتوگو با بیبیسی که در واقع نخستین سخنان ایشان پس از احراز مقام ریاست صلح به شمار میرود، گفته است که جنگ با طالبان را مفید و جایز نمیداند. آقای گیلانی گفته حزب او هیچگاه با طالبان طرف نبوده و با این گروه درگیر جنگ نشده است. آقای گیلانی نفوذ پاکستان بالای طالبان را آنگونه که افغانها باور دارند، قبول ندارد. همچنان گیلانی گفته است که بهعنوان رییس شورای صلح یک جانبه کار نخواهد کرد بلکه خواستههای دو طرف (دولت و طالبان) را در نظر خواهد گرفت. و نیز آقای گیلانی گفته است ما باید ممنون پاکستان باشیم که در دوران جهاد ما را یاری کرد و به همکاری آنها شوروی سابق را شکست دادیم. امیدواریم پاکستان در قضایای امروز افغانستان نیز نقش خوبی ایفا کند. صلح به نفع هر دو کشور است.
سخنان سرتاج عزیز و همچنان پیر گیلانی تازگیهای زیاد دارد. این نخستین بار است که یک مقام بلندپایه پاکستان میپذیرد که رهبری طالبان همراه با خانوادههای شان در پاکستان زندگی میکنند و از هرگونه امکانات و امتیازات چون مسافرت و خدمات بهداشتی برخوردارند. پیش از این بارها مقامات دولت افغانستان این موضوع را که طالبان در خاک پاکستان هستند و فعالیتهای تخریبی در خاک افغانستان را از آن سوی مرز سازماندهی میکنند، ابراز داشتند اما آنچه را پاکستان در گذشته تکذیب میکرد اکنون به این واقعیت معترف است. مسئله اساسی اکنون این است: بودن رهبران طالبان در پاکستان یک طرف، آنچه مهم است این موضوع است که پاکستان بهصورت مستقیم با پناه دادن و ایجاد چتر حمایتی برای تروریستها نقش اصلی را در قتل و کشتار مردم افغانستان که طی این مدت طالبان در افغانستان مرتکب شدهاند، دارند. زیرا رهبران طالبان در پاکستان پناهندگان سیاسی نبودهاند و حتا اگر بوده باشند پاکستان نباید زمینه فعالیتهای تخریبی و ویرانگر این گروه را در افغانستان فراهم میکرد. جالبتر اینکه پاکستان زمانی از ملامتی کشورش سخن میگوید که جهان پاکستان را به دلیل حمایت و پناه دادن به رهبر القاعده و دیگر گروههای تروریستی، بارها ملامت کرده است.
حرفهای پیر گیلانی نیز جای تأمل بسیار دارد. آقای گیلانی از پاکستان ممنون است و بنابر گفته خود گیلانی طالبان نیز بایستی از از مأموریت جدید او خرسند باشند. رییس شورای عالی صلح خود را مدیون و ممنون پاکستان میداند اما حرفهای سرتاج عزیز را به یاد نمیآورد و اینکه طالبان از خاک کشوری که گیلانی مدیون آن است، چه رنجها و بدبختیهایی را نصیب مردم افغانستان گردانیده است. از آنجاییکه گیلانی و حزب او هیچگاه با طالبان درگیر جنگ نبوده، فکر میکند جنگ با این گروه تروریستی مفید و جایز نیست. سوی دیگر سخن گیلانی و جایز ندانستن جنگ با طالبان این است: اگر طالبان شهروندان افغانستان را کشته و این ملک را جهنمی برای ساکنانش کرده، جایز است. مهمتر اینکه، طالبان اکنون که شب و روز مردم را در گوشه و کنار افغانستان به شهادت میرسانند، نادیده میگیرد. هزاران سرباز کشور که بهدست طالبان به شهادت رسیدهاند، از نظر پیر هیچ اهمیت ندارد و جنگ با این گروه جایز و مفید نیست. و اینکه مردم افغانستان از ذهن پیر افتاده است و گیلانی قربانیهای مردم را از یاد برده و روابط شخصی و حسنه خود با طالبان و پاکستان را مبنا قرار داده است.
اینکه گیلانی گفته است در مذاکرات خواستهای دو طرف را در نظر میگیرد، نیز جالب است. خوب است یک مصلح چنین کند و میان تقاضاهای دو طرف پل بزند اما پیش از آن، گیلانی نماینده شورای صلح افغانستان است و باید در مذاکرات صلح تمام تلاشهایش را به نفع منافع کشور به کار ببندد. زیرا گیلانی به این هدف گماشته شده است. در نظر گرفتن خواست دولت افغانستان و نیز طالبان زمانی معقول است که جناب ایشان ضمن آنکه نماینده دولت افغانستان است، طالبان نیز او را بهعنوان نماینده شان قبول کنند. در غیر آن پیر گیلانی مسئولیتش را درست متوجه نشده است. با توجه به موضع گیریهای پاکستان و روابط شخصی پیر با این کشور، گیلانی درست میگوید و ممنون بودن او از پاکستان قابل درک است. طالبان هم اگر سخنان پیر را شنیده باشند باید از ماموریت پیر «خرسند» باشند.
