نگرانیهای چین در مورد ثبات افغانستان واقعی است، اما کمکهای نظامی مستقیم محدود خواهد ماند
[su_label]منبع: دیپلمات/شانون تیازی[/su_label]
[su_label]ترجمه: حمید مهدوی[/su_label]
وال استریت ژورنال گزارش میدهد که به دنبال دیدار یک مقام ارشد چینی از افغانستان، چین پیشنهاد کرده است کمک نظامیاش را به افغانستان توسعه بدهد. «اوتلوک افغانستان» ارزش کل این کمکهای نظامی را حدود 73 میلیون دالر گفته است.
این پیشنهاد هفته گذشته در جریان دیدار فانگ فونگ هوی، رییس ستاد مشترک چین، از افغانستان مطرح شد. فانگ در جریان دیدار با رییس جمهور اشرف غنی ابراز امیدواری کرد که همکاریها در زمینه امنیت و مبارزه با تروریسم تقویت شود. این همکاریها ظاهراً پتانسیل تدارکات نظامی از چین را شامل است. یک سخنگوی وزارت دفاع افغانستان به وال استریت ژورنال گفت که ماهیت دقیق این تدارکات هنوز مشخص نشده است. با این حال، او گفت که «فهرست خواستهای» افغانستان ممکن است سلاحهای سبک، قطعات هواپیما و یونیفورم را شامل باشد که همه کمکهای محدود و متناسب به بودجه محدود است.
از لحاظ تاریخی، چین کمک نظامی زیادی به افغانستان نکرده است و ترجیح داده است خودش را به کمکهای بشردوستانه و اقتصادی متوسط محدود کند. وقتی چین پیشنهاد کمک نظامی میکند، همانطور که این کشور در جریان دیداری بین غنی و رییس جمهور شی جین پینک در تابستان سال گذشته پیشنهاد کرد، پکن اینگونه کمکها را به آموزش و تدارکات عمومی محدود میکند نه انتقال سلاحهای تهاجمی. به طور مثال، پایگاه داده انتقال سلاح انستیتوت تحقیقات بینالمللی صلح استکهلم هیچ ثبتی از قراردادهای کلان اسلحه بین چین و افغانستان از سال 2001 بدینسو را ندارد (هرچند این پایگاه داده معاملات مربوط به سلاح کوچک و سبک را مستثنا قرار میدهد).
اما فقدان کمک نظامی نشاندهنده آن نیست که چین نگران امنیت افغانستان نیست – این کشور شدیداً نگران امنیت افغانستان است. پکن به خصوص نگران است که بیثباتی در افغانستان پناهگاه امنی برای گروههای ستیزهجوی اویغور فراهم میکند که در تعقیب یک سین کیانگ مستقل به دنبال انجام حملات در داخل چین خواهند شتافت. حتا اگر خشونت در افغانستان در چین سرایت نکند، میتواند چشم انداز کمربند اقتصادی جاده ابریشم چین را به مخاطره بیاندازد.
نظر به نقل قول شین هوا، روز پنجشنبه، لی کجیانگ، نخست وزیر چین در میزگردی با حضور نمایندگی از منطقه خودمختار سین کیانگ اویغور، در حاشیه نشست سالانه کانگرس ملی خلق، به مقامها خاطرنشان ساخت که سین کیانگ «برای اوضاع کلی کشور از اهمیت استراتژیک برخوردار است». لی نمایندگان سین کیانگ را تشویق کرد که به منظور «تحکیم پایه و اساس ثبات دوامدار»، به این ایالت توسعه بیشتری بدهد.
با این حال، استراتژی چین برای حصول اطمینان از ثبات در افغانستان تاکنون حمایت دیپلماتیکی این کشور از صلح میان حکومت کابل و طالبان بوده است. پکن با اعمال فشار بر پاکستان برای تشویق طالبان به شرکت [در گفتوگوهای صلح] امیدوار است که سرانجام راه حلی از طریق گفتوگوها حاصل شود که براساس آن طالبان در بدل ادغام در نظام سیاسی سلاح شان را بر زمین خواهند گذاشت. اما مذاکرات صلحی که چین از آن حمایت میکند، از تلاشهای قبلی موفقتر نبوده است. گفتوگوهای سال گذشته به طور ناگهانی به علت بحران جانشینی رهبر طالبان به پایان رسید و طالبان اکیداً اعلام کردهاند که برنامهای برای شرکت در گفتوگوهای مجدد ندارند.
وعده کمکهای نظامی به افغانستان احتمالاً پاسخ چین به عدم پیشرفت راه حل دیپلماتیکی است که این کشور آن را ترجیح میدهد. وقتی مسئله مبارزه با تروریسم در خارج از کشور مطرح میشود، استراتژی چین کمک به ایجاد تواناییهای داخلی در کشورهای در معرض خطر است، پیشنهاد اخیر فانگ به افغانستان متناسب با این طرح سازگار است. اما وقتی پای افغانستان در میان میآید، چین باید توازن ظریفی را رعایت کند یا کمک این کشور به کابل روابط پکن با طالبان را خراب خواهد کرد و روند صلح را که هم اکنون وضعیت خوبی ندارد به مخاطره خواهد انداخت.
