[su_label]ستار ثابت[/su_label]
رییسجمهور با اتفاقات غیر منتظرهیی که در طی سفر بریتانیا برایش پیش آمد، روز شنبه به کشور برگشت. ظاهراً این سفری بود نهچندان خوشآیند و موافق طبع آقای غنی. نخستوزیر لندن یک روز قبل از برگزاری کنفرانس، افغانستان را کشوری «بهطور شگفتانگیزی فاسد» خواند و بعد هم اعتراضهای وسیع شهروندان کشور و برخورد ناروای محافظان آقای غنی با برخی از معترضان بود که طعم خوشخیالیهای سفر را برای آقای غنی تلخ ساخت. رییسجمهور بدون شک با سرخوردگی شدیدی از این سفر برگشته است. اینکه آقای غنی از این سفر چه دستآورد قابلتوجهی دارد، هنوز روشن نیست، اما نخستین مورد نسبتاً مهمی که بعد از برگشتش به کشور بر آن تکیه کرد، نهایی شدن مذاکرات صلح با گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی بود. روزنامهی گاردین چاپ بریتانیا در همان نخستین روز برگشت رییسجمهور به کشور از توافقنامهی محرمانهیی سخن گفت که میان حکومت و حکمتیار صورت گرفته و بر مبنای آن زمینهی بازگشت حکمتیار، این چهرهی خشن و «بدنام»، به صحنهی سیاسی فراهم شده است.
باوجود ابهاماتی که طبق گفتهی مقامات شورای عالی صلح قبل از این در رابطه با مذاکرات صلح میان حکومت و حکمتیار وجود داشت و اختلافاتی که حلناشده باقی مانده بود، تصور نمیرفت حکمتیار به این زودی وارد میدان قدرت حکومتی در افغانستان شود، اما امین کریم نمایندهی هیأت مذاکرهکنندهی حزب اسلامی دو روز قبل به رسانهها گفت که توافقنامهی صلح، نهايی شده و قرار است امروز روی ميز رييسجمهور قرار بگيرد. این اتفاقی است که مردم را در درون یک ابهام دیگر فرو برده و درست نمیدانند توافقنامهی مذکور چهگونه و با چه قیدوشرطها و الزاماتی صورت گرفته است.
در کنار این، موضوع دیگری که از چندی بدینسو حکومت را در یک تنگنای مدیریتی شدید قرار داده و شک و تردید را بر رفتار صداقتمندانهی حکومت با مردم در پیوند با نهایی شدن توافقنامه با حکمتیار برانگیخته، موضوع پروژهی ملی 500 کیلوولت برق ترکمنستان است که بر مبنای آن مردم حکومت را متهم به ناراستی و بیصداقتی میکند. آقای رییسجمهور در کنفرانس لندن تصمیم تغییر مسیر عبور این برق از بامیان به سالنگ را یک تصمیم اشتباه خواند، اما با اینحال گفت که این فیصله به حکومت قبلی بر میگردد. هرچند اظهارات آقای غنی در این خصوص اندکی متناقض مینماید و با وجود اشتباه خواندن تصمیم تغییر مسیر ، ادعا میکند که در مسیر سالنگ شش میلیون نفر از این برق مستفید میشود و در صورت عبور آن از مسیر بامیان، فقط صدهزار نفر از این امکان برخوردار خواهند شد و دو سال دیگر طول میکشد تا برق به آن شش میلیون باقیمانده برسد.
چندی قبل وقتی تنشها بر سر این مسأله اوج گرفت و اعتراضات شهروندان بر تصمیم کابینه در ولایتها شدیدتر شد، رییسجهور غنی از ایجاد کمیسیونی متشکل از نمایندگان ادارات دخیل حکومتی در این موضوع و نمایندگانی از میان معترضان خبر داد و خواهان مذاکره بر سر این موضوع شد. «شورای عالی مردمی» که وظیفهی مدیریت و سازماندهی اعتراضات مردم را بهدوش دارد اما این طرح حکومت را یک «توطئه» در جهت اتلاف وقت و مشروعیتبخشی به دیگر کمکاریهای حکومت در این زمینه خواند و با تأکید بیشتر بر موضع اعتراضی خود آن را رد کرد.
مجموعهی این مسایل سبب میگردد تا فاصله میان مردم و حکومت بیشتر شده و حکومت خود را با یک تهدید جدی عدم مشروعیت و مقبولیت از جانب مردم احساس نماید. بر همین اساس بود که رییسجمهور بار دیگر از قطعیت بر تصمیم خود مبنی بر عبور لین برق از سالنگ کاست و روز گذشته حکم رسمی ایجاد کمیسیون بررسی قضیه را صادر نمود. این راه دیگری است برای ایجاد گفتوگوها میان مردم و حکومت. اما اینکه چقدر میتوان از نتیجهبخشی این کمیسیون سخن گفت و بر آن اعتماد کرد، بر میگردد به تجربههای گذشتهی کمیسیونهای متعددی که از سوی حکومت برای بررسی قضایای مختلف ایجاد گردیده است.
حکومت راهی ندارد جز اینکه با مرجع مشروعیتبخش خود، یعنی مردم، رویکرد تفاهمی را در پیش گیرد و رضایت آنها را بهدست بیاورد؛ ورنه شرایط شکنندهتر از آن است که بتواند با فاصلهگیری از و در مخالفت قرار گرفتن با مردم، به انجام موفقانهی امور حکومتی بپردازد و نیز در رویارویی خود با طالبان و دیگر گروههای مخالف سیاسی دچار ضعف و استیصال نگردد.
