صدور ادویه‌ی گیاهی؛ فرصت تازه‌یی برای اقتصاد افغانستان

نعمت‌الله اورنگ
اکبر رستمی، سخن‌گوی وزارت زراعت، مالداری و آبیاری می‌گوید که مسوولان این وزارت تصمیم دارند در سال آینده بیش از صد هکتار زمین که شامل علفچر‌ها، تپه‌ها و جنگلات است را احیای مجدد کنند. آن‌ها می‌گویند که گیاهان طبی بیشتر در علفچر‌ها، تپه‌ها و جنگلات رشد و نمو می‌کند، بنابراین آن‌ها در نظر دارند که انجام این طرح‌شان تولید و صادرات گیاهان طبی را افزایش دهد.
آقای رستمی می‌گوید که صادرات گیاهان طبی همواره افزایش داشته است. وی در این مورد می‌افزاید که در سال گذشته بیش از 78 هزار متریک‌تن گیاهان طبی در کشور تولید شده است.
بنا به گفته‌ی مسوولان این وزارت، تا حال بیش از 24 نوع گیاه طبی به کشور‌های اروپایی، آسیایی و ایالات متحده‌ی امریکا صادر شده است.
آقای رستمی می‌گوید که ارزش مجموعی صادرات محصولات گیاهان طبی در سال جاری به بیش از 140 میلیون دالر می‌رسد.
به‌باور مسوولان این وزارت، گیاهان طبی یکی از قلم‌های عمده‌ی صادرات محصولات زراعتی افغانستان را تشکیل می‌دهد. آن‌ها می‌افزایند که در سطح جهان نیز افغانستان از جمله‌ی عمده‌ترین کشور‌های صادرکننده‌ی گیاهان طبی به‌شمار می‌رود.
شرین بویه، هینگ، زعفران، تخم ریحان و زیره از جمله‌ی مهم‌ترین انواع گیاهان طبی بوده که به بیرون از کشور صادر شده‌اند.
تا هنوز جمع‌آوری این گیاهان به‌گونه‌ی سنتی صورت می‌گیرد. مردمان محل پیش‌تر از این‌که در عرصه‌ی طبابت و نجات جان افراد گامی برداشته باشند گیاهان طبی را به‌منظور یافتن لقمه‌نانی جمع‌آوری می‌کنند.
محمدابراهیم، پیرمردی که پنج روز پیش بامیان را به مقصد کابل ترک کرد، با خود کوله‌باری از گیاهان طبی آورده است.
ابراهیم در پل‌سرخ مقابل دوکانی بساط فروش گیاهان طبی را پهن کرده است. وی که گونه‌های مختلف گیاهان را در پلاستیک‌های جداگانه جا داده است، برای مشتریانش از نقش هریک از آن‌ها توصیف می‌کند.
ابراهیم گیاهان طبی را از بلندای کوه بابا به این‌جا آورده است. وی در این مورد می‌گوید: «وقتی فصل این گیاهان می‌رسد، کتاب طب را گرفته به کوه بابا می‌رویم. نظر به گل، برگ و شکل‌شان آن‌ها را تشخیص می‌دهیم و جمع‌آوری می‌کنیم».
ابراهیم از نبود پول کافی نزد مشتریانش شکایت دارد. با آن‌هم وی روزانه 150 تا 300 افغانی درآمد دارد.
مسوولان وزارت زراعت اما تصمیم دارند که طریقه‌ی جمع‌آوری گیاهان طبی را مدرنیزه کنند. آن‌ها می‌گویند که به این منظور به مردم درباره‌ی اهمیت و نقش گیاهان طبی آگاهی می‌دهند.
داکتر عالم احمدی استفاده‌ی دوا‌های طبیعی را مفید‌تر از دوا‌های صنعتی می‌داند.
داکتر احمدی می‌گوید دوا‌هایی که در دواخانه‌ها به فروش می‌رسد ترکیبی از گیاهان طبی و مواد کمیاوی می‌باشد.
وی می‌گوید که یکی از دلایل ترکیب کردن مواد کمیاوی با گیاهان طبی طولانی ساختن زمان نگهداری گیاهان طبی می‌باشد.
به‌گفته‌ی داکتر احمدی مسوولان و کارشناسان این بخش به‌منظور بلند بردن تاثیرات گیاهان طبی نیز مواد کیمیاوی را با گیاهان طبی ترکیب می‌کنند.
داکتر عالم احمدی تاثیرات اقتصادی استفاده از گیاهان طبی را نیز مهم می‌داند. وی در این مورد می‌گوید که هرگاه از گیاهان طبی درعرصه‌ی طبابت استفاده صورت گیرد نقش خوبی در عایدات کشور و مردم خواهد داشد.
اما داکتر احمدی تاکید می‌کند که مصرف‌کنندگان دوا‌های گیاهی باید استفاده از این دوا‌ها را آگاهانه انجام دهند. وی می‌افزاید که مصرف‌کنندگان قبل از استفاده باید با داکتران یا کارشناسان مشوره کنند.
به‌باور کارشناسان، استفاده‌ی بی‌رویه از گیاهان طبی بر محیط زیست و دوام نسل این گیاهان نیز تاثیرات منفی خواهد گذاشت.