نجیبالله سعادت
غور، از ولایتهای محروم و عقبمانده در غرب کشور است. چنانکه هنوز به جز از شاهراه هرات ـ غور، جادههای تمامی ولسوالیهای این ولایت خامه است و در هیچ ولسوالی آن یک داکتر زن هم فعالیت نمیکند. ولسوالیها و حتا مرکز این ولایت برق ندارد. ساکنان غور در جریان 24 ساعت در حدود سه ساعت دسترسی به برق حرارتی دارند که هر کیلووات آن را در بدل 30 افغانی میخرند. با این همه محرومیت، در حالی که سال مالی در حال اتمام است، بیشتر از 20 درصد بودجهی انکشافی این ولایت مصرف نشده است.
سال مالی در کشور در ابتدای ماه جدی آغاز و در آخر ماه قوس ختم میشود.
محمدشفق وکیلی، رییس اقتصاد ولایت غور به روزنامه اطلاعات روز میگوید که بودجهی انکشافی این ولایت درسال مالی جاری بیش از یک میلیارد افغانی است که تا کنون ۸۰ درصد این بودجه به مصرف رسیده است.
از این میان ادارههای ولایت غور، ریاست احیا و انکشاف دهات، مبارزه بامواد مخدر، امور زنان و مهاجرین، درصدی زیاد بودجهیشان را مصرف کرده است.
ادارههای محیط زیست، معارف، فواید عامه، اراضی، و اصلاحات اداری و خدمات ملکی، بخش زیاد بودجهی انکشافیشان را مصرف نتوانسته؛ به گونهی که ریاست محیط زیست غور حتا یک درصد از بودجهاش را به مصرف نرسانیده است.
با این همه رییس اقتصاد ولایت غور میگوید که وزارت مالیه در نرساندن بودجهی کافی به ولایتها مقصر نیست. وی میافزاید که براساس میکانیزمی که به تازگی طرح شده، هرگاه ادارهها برای دریافت بودجهی اختصاصدادهشده درخواست بدهد، طی ۱ تا ۳ روز کاری اجرا میشود.
در همین حال، شورای ولایتی غور نیز ادارههای دولتی این ولایت را به بیکفایتی و کمکاری متهم میکند و مدعی است که عدم مصرف تکمیل بودجه در سالهای گذشته باعث شده تا حکومت مرکزی و وزارت مالیهی کشور بودجهی انکشافی غور را کاهش دهد.
فضلالحق احسان رییس شورای ولایتی غور به روزنامه اطلاعات روز میگوید که اگر ادارههای این ولایت به گونهی کامل بودجهیشان را به مصرف برسانند، نمایندگان این ولایت در شورای ولایتی و شورای ملی میتوانند به حکومت مرکزی فشار بیاورند تا بودجهی انکشافی این ولایت را افزایش دهد.
به گفتهی رییس شورای ولایتی غور در سال گذشته هم ادارههای دولتی این ولایت نتوانسته، بودجهیشان را به گونهی کامل به مصرف برسانند. سال گذشته تنها ۸۲ درصد بودجهی انکشافی ولایت غور به مصرف رسیده بود.
با این حال مقامهای محلی ولایت غور، چالشهای امنیتی و زد و بندهای سیاسی را از عمدهترین دلایل مصرفنشدن کامل بودجه میدانند. سخنگوی والی غور مدعی است، در صورتی که شرایط امنیتی در این ولایت مساعد باشد، ادارههای دولتی این ولایت مکلف به مصرف رساندن کامل بودجهیشان اند.
او افزود که رییسان ادارههای مختلف بارها در جلسات متعدد با والی این ولایت ناامنی را دلیل کممصرفکردن بودجهیشان عنوان کردهاند.
عدم توازن بودجهی انکشافی
شماری از نمایندگان مجلس و اعضای شورای ولایتی غور مدعیاند که وزارت مالیه و حکومت مرکزی هیچگاه «توازن» را در هنگام تخصیص بودجهی انکشافی به این ولایت در نظر نمیگیرد.
سید نادرشاه بحر، نمایندهی مردم غور در مجلس نمایندگان به روزنامه اطلاعات روز میگوید که ولایت غور از محرومترین ولایتهای کشور است که حکومت مرکزی در سالهای گذشته توجه چندانی به آن نداشته است.
درهمین حال، کرامالدین رضازاده، نمایندهی دیگر مردم غور نیز تاکید کرده که انکشاف متوازن بر بنیاد مادهی شش قانون اساسی در سند بودجه در نظر گرفته نشده و ولایات محروم هنوز هم از علمیشدن پروژهها محرومند. وی غور را از محرومترین مناطق کشور میداند که در قسمتهای مختلف نیاز به بازسازی و نوسازی دارد.
مرتضی ایوبی یکی از فعالان مدنی غور مدعی است که حکومت مرکزی در ۱۷ سال گذشته مردم را فریب داده و تمامی وعدهای آن خیالی بوده است.
به باور این فعال مدنی، حکومت مرکزی سال به سال بودجهی انکشافی غور را کاسته و در سال 1398 احتمال دارد که این بودجه کمتر از یک میلیارد افغانی شود.
