در روزهای اخیر آتش جنگ بهویژه در ولسوالیهای نزدیک به شهر هرات، بیشتر از گذشته شعلهور شده است. والی هرات میگوید دستکم در شش ولسوالی هرات هر شب میان نیروهای امنیتی و طالبان جنگ جریان دارد. گروه طالبان بر مواضع نیروهای دولتی حملات تهاجمی انجام میدهند و موتربمب منفجر میکنند. سید عبدالوحید قتالی، والی هرات در گفتوگو با روزنامه اطلاعات روز میگوید که از ماه میزان پارسال تاکنون طالبان ۸۷۰ حمله بر نیروهای دولتی انجام دادهاند: «حملات طالبان هیچ تفاوتی نکرده است. همین وضعیت جنگ از چند ماه به این طرف ادامه دارد. طالبان بر نیروهای دولتی حمله کرده و شکست خوردند. گروههای طالب از تاریکی شب استفاده میکنند و با امکاناتی که مزدوران استخبارات منطقه به اختیارشان گذاشته، بر نیروهای دولتی حمله میکنند.»
والی هرات میگوید که طالبان با بهرهگیری از دوربینهای شببین و موتربمبها، آخرین زورآزماییشان را با نیروهای دولتی نشان میدهند.
انفجار موتربمبها
طی دو ماه اخیر شش انفجار موتربمب در شهر و ولسوالیهای هرات رخ داده است. پیشتر گروه طالبان نیز با نشر اعلامیهای هشدار داده بودند که نهادهای دولتی را هدف حملات شبانه و موتربمب یا حملات تعرضی قرار میدهند. این گروه از باشندگان هرات در نزدیکی نهادهای دولتی که خانه یا دکان دارند، خواسته بودند که از این نهادها فاصله بگیرند، تا متضرر نشوند.
بررسی رویدادهای امنیتی در ۵۰ روز اخیر نشان میدهد که در حملات موتربمب، دستکم ۱۴ تن کشته و ۶۳ تن دیگر زخمی شدهاند. همچنین در این حملات خسارت هنگفت به ساکنان محل وارد شده است.
انفجارهایی که طی دستکم دو ماه در هرات رخ دادهاند: انفجار موتربمب ۱۰ حوت در نزدیکی پاسگاه «اسحاق سلیمان» در ناحیه ۱۳ شهر هرات؛ انفجار موتربمب ۲۱ حوت در ولسوالی اوبه با خساره هنگفت مالی به ساکنان محل؛ انفجار موتربمب در ۲۳ حوت در حوزه ۱۴ پولیس هرات که هفت تن بهشمول یک پولیس کشته و ۵۱ تن دیگر زخمی شدند؛ انفجار موتربمب ۱۱ حمل در جوار مدیریت امنیت ملی ولسوالی شیندند که دو نیروی امنیتی کشته شدند؛ انفجار موتربمب ۱۲ حمل در منطقهی «کمرکلاغ» در مسیر شاهراه هرات – تورغندی که دو نیروی پولیس کشته و دو تن دیگر زخمی شدند؛ انفجار موتربمب ۲۷ حمل در پاسگاه «بازارک» ولسوالی زندهجان که در این رویداد سه نیروی پولیس کشته و هشت غیرنظامی زخمی شدند.
ساکنان ولسوالیهای ناامن هرات، از تیرگی و آشفتگی اوضاع امنیتی ابراز نگرانی میکنند و از روزی میترسند که بیشتر از این ناامنیها گسترش پیدا کند.
عبدالکریم ۴۲ سال دارد و یکی از باشندگان ولسوالی غوریان است. او در صحبت با روزنامه اطلاعات روز میگوید که طالبان به گونهی آزادانه با موترسایکل و موترهای نوع «سراچه» در بازار ولسوالی غوریان گشتوگذار میکنند: «از یک سال به اینسو، طالبان از ولایت فراه به ولسوالی غوریان آمدهاند و این طالبان به حرف ما نمیکنند و همیشه طالبان بر قرارگاه امنیت و پولیس حمله میکنند.» بیشتر حملات طالبان در ولسوالی غوریان به ساختمانهای امنیت و پولیس متمرکز است.
عبدالکریم، مدعی است که باشندگان ولسوالی غوریان هرات در دو دههی گذشته هیچ گاهی شاهد چنین حضور گستردهی طالبان نبودهاند.
مریم ۲۳ ساله یکی از ساکنان ولسوالی زندهجان است. او چندین ساعت جمعهشب، ۲۷ حوت را با تبادل آتش میان نیروهای دولتی و طالبان سپری کرده است. او به روزنامه اطلاعات روز میگوید که طالبان در نزدیکی ساختمان ولسوالی زندهجان فعالیت دارند: «گاهی از طرف روز هم میان نیروهای دولتی و طالبان جنگ در میگیرد. ما خیلی میترسیم که مرمی به ما نخورد و از روزی میترسم که وضعیت ولسوالی زندهجان ما بیشتر از این خراب شود.»
طالبان در واکنش به فراخوان حکومت مبنی بر اعلام آتشبس در ماه رمضان گفته بودند که در این ماه جنگیدن بیشتر ثواب دارد.
رییس شورای ولایتی هرات در صحبت با روزنامه اطلاعات روز مدعی است که مردم در مناطق ناامن به دادگاههای صحرایی طالبان مراجعه میکنند؛ چرا که حاکمیت دولت روزبهروز کم شده است: «بیشتر از ۹۰ درصد خاک ولسوالی گلران بهدست طالبان است. مردم عرض و داد خود را به سیستم طالبان میکنند.»
مقامهای محلی هرات، گروه طالبان را به تعهدشکنی در توافقنامهشان با ایالات متحده امریکا مبنی بر کاهش سطح خشونتها متهم میکنند. والی هرات مدعیاند که طالبان به دامنه حملاتشان پس از امضای این توافقنامه در هرات افزودهاند: «طالبان از سوی کشورهای منطقه اجیر شدهاند و توسط شبکههای استخباراتی حملات تروریستی انجام میدهند، اما با مقاومت نیروهای دولتی شکست میخورند.»
کامران علیزایی، رییس شورای ولایتی هرات نیز شعلهور شدن جنگ در هرات را به مذاکرات صلح پیوند میدهد: «طالبان میخواهند که در آستانه نشست استانبول قدرت خود را به نمایش بگذارند. هر قدر که طالبان قدرت داشته باشند، حملات خود را شدت میبخشند.»
نشست استانبول قرار است در ۲۴ ماه جاری میلادی (اپریل) برگزار شود، اما گروه طالبان اعلام کرده است که تا زمان خروج کامل نیروهای خارجی از افغانستان، در هیچ نشستی که در آن در مورد افغانستان تصمیم گرفته شود، شرکت نمیکند.
ولسوالیهای کرخ، غوریان، زندهجان، کهسان و چندین ولسوالی دیگر این شب و روزها درگیر جنگاند. کامران علیزایی، رییس شورای ولایتی هرات میگوید که ناامنیها به دروازههای شهر هرات رسیده و باید حکومت مرکزی تهدیدات امنیتی را جدی بگیرد: «طالبان به ولسوالیهای نزدیک به شهر هرات عملیات انجام میدهند و مردم نگران هستند و باید حکومت برای تأمین امنیت کاری بکند.»
سید وحید قتالی، والی هرات میگوید که حملات طالبان در شهر و ولسوالیها بهخاطر افزایش وحشت و دهشت در میان مردم است، اما نیروهای دولتی جلو حملات این گروه را میگیرند: «نیروهای دولتی دوباره اجازه بلند شدن پرچم طالبان را نمیدهند و نباید شلاق زدن خواهران ما در غور و هرات دوباره تکرار شود و قطعاً طالبان حاکم نمیشوند.»
از دید اعضای شورای ولایتی هرات، کمبود تشکیلات و تجهیزات نیروهای دولتی به تناسب مساحت و جغرافیای هرات، یکی از دلایل افزایش ناامنیها است. توریالی طاهری، معاون شورای ولایتی هرات در صحبت با روزنامه اطلاعات روز میگوید که حکومت مرکزی هیچگاهی به تعهداتاش مبنی بر افزایش تشکیلات نیروهای دولتی عمل نکرده است.
هرات بهدلیل هممرز بودن با ایران و ترکمنستان، داشتن شهرک صنعتی بزرگ و حضور گسترده سرمایهگذاران و صنعتگران از جمله ولایتهای مهم اقتصادی و ترانزیتی افغانستان شمرده میشود، اما افزایش ناامنیها بر چرخه اقتصادی این ولایت تأثیر منفی میگذارد.
توریالی غوثی، معاون اتاق صنایع و معادن هرات در گفتوگو با روزنامه اطلاعات روز هشدار میدهد که افزایش ناامنیها باعث فرار سرمایه میشود: «متأسفانه ناامنیها در هرات افزایش یافته و این خبر بدی برای صنعتگران و تاجران است. هر قدر که ناامنیها بیشتر شود، تاجران ما مجبورند که سرمایهی خود را از کشور خارج کنند و این باعث افزایش بیکاری میشود.»
