دیدبان حقوق بشر میگوید که تسلط طالبان بر افغانستان به بحران حقوق بشر و فاجعهی انسانی در این کشور سرعت بخشیده است. پاتریشیا گاسمن، معاون بخش آسیای این نهاد گفته است که مردم افغانستان بین ظلم طالبان و شبح قحطی گرفتار شدهاند.
در گزارش جهانی دیدبان حقوق بشر در سال ۲۰۲۲ که امروز (پنجشنبه، ۲۳ جدی) منتشر شده، آمده است که روی کارآمدن طالبان در۱۵ اگست ۲۰۲۱ میلادی پیشرفتها را در زمینهی حقوق زنان و آزادی رسانهها به عقب انداخته است.
این نهاد گفته است که بسیاری از مکاتب متوسطه دخترانه تا پایان سال بسته ماندند و زنان تا حد زیادی از کار منع شدند.
در این گزارش به نقل از پاتریشیا گاسمن، معاون بخش آسیا در دیدبان حقوق بشر آمده است: «افغانها بین ظلم طالبان و شبح قحطی گرفتار شدهاند. دولتهای دخیل در امور افغانستان در دو دهه گذشته باید کمکهای بشردوستانه و خدمات اساسی از جمله بهداشت و آموزش را تأمین کنند و در عین حال از اهرمهای خود برای فشار به منظور پایان دادن به نقض حقوق بشر توسط طالبان استفاده کنند.»
دیدبان حقوق بشر گفته است که مقامات طالبان همچنین محدودیتهای گستردهای را بر رسانههای افغانستان اعمال کردند و همراه با فرار بسیاری از خبرنگاران به خارج از کشور، نزدیک به ۷۰ درصد از رسانههای افغانستان تعطیل شدهاند.
این نهاد افزوده است که طالبان و شاخهی خراسان داعش به کشتار هدفمند غیرنظامیان از جمله کارمندان دولت، خبرنگاران و رهبران مذهبی دست زدهاند.
دیدبان حقوق بشر به تلفات غیرنظامیان در شش ماه اول سال ۲۰۲۱ نیز اشاره کرده و گفته است که کشته و زخمی شدن غیرنظامیان در حملات طالبان و حملات هوایی نیروهای حکومت پیشین افزایش داشته است.
همچنین شاخهی خراسان داعش حملات متعددی را بر تأسیسات غیرنظامی از جمله مکاتب و مساجد جامعه هزاره انجام داده که در نتیجه صدها نفر کشته شدهاند.
در گزارش دیدبان حقوق بشر، به عملیات تخلیه «بینظم» امریکا از افغانستان نیز اشاره شده و آمده است که در این عملیات هزاران افغان که بسیاری آنان در خطر انتقام طالبان قرار دارند، جا ماندهاند.
دیدبان حقوق بشر گفته است که نیروهای طالبان بسیاری از نظامیان سابق دولت افغانستان را اعدام کردهاند.
این نهاد در بخشی از گزارش خود گفته است که مسدودشدن ذخایر ارزی افغانستان و قطع کمکهای خارجی، فروپاشی اقتصادی را سرعت بخشیده و میلیونها افغان را در معرض خطر قحطی قرار داده است.
با این حال، نهادهای کمکرسان با هشدار دربارهی وضعیت افغانستان، بر کمکرسانی عاجل تأکید دارند. بهگفتهی این نهاد، بیش از نیمی از جمعیت کشور نان خوردن خود را ندارند.
طالبان تا کنون به این گزارش سازمان دیدبان حقوق بشر واکنشی نشان ندادهاند.